N¨m häc : 2010 – 2011

Hòn bi
gỗ

Hòn bi

sắt

A

B

Tại sao khi thả vào nước thì hòn bi gỗ nổi,
còn hòn bi sắt lại chìm?

Tàu nổi

Bi thép chìm

Bài 12. SỰ NỔI
I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
C1: Một vật ở trong lòng chất lỏng chịu tác dụng của những lực
nào, phương và chiều của chúng có giống nhau không?


FA


P

C1: Một vật nằm trong chất lỏng chịu tác dụng của:Trọng
lực (P) và lực đẩy Ác-si-mét (FA). Hai lực này cùng
phương nhưng ngược chiều.

Bài 12. SỰ NỔI
I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
C2: Có thể xảy ra 3 trường hợp sau đây đối với trọng lượng P của vật
và độ lớn của lực đẩy Ác-Si-Mét FA:

a)


FA


FA


P


P

b)

P > FA
P = FA
chuyển động Vật sẽ ………….
đứng yên
Vật sẽ ……………
xuống dưới (chìm …………………
(lơ lửng trong
………………………
xuống đáy bình)
chất
lỏng)
………………
…………


FA

c)


P

P < FA
chuyển động
Vật sẽ ………………
lên
trên (nổi lên mặt
………………………
thoáng)
…………

Bài 12. SỰ NỔI
I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
* Nếu ta thả một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
P > FA
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
P = FA
+ Vật nổi lên khi:
P < FA

Bài 12. SỰ NỔI
II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên
mặt thoáng của chất lỏng
C3: Tại sao miếng gỗ thả vào nước lại nổi?
C3: Vì trọng lượng riêng của gỗ nhỏ hơn của nước
C4: Khi miếng gỗ nổi trên mặt
C4: Khi miếng gỗ nổi trên mặt
nước, trọng lượng P của nó và lực
nước, trọng lượng và lực đẩy
đẩy Ác-Si-Mét có bằng nhau
Ác-si-mét bằng nhau. Vì vật
không? Tại sao?
đứng yên thì hai lực này là hai
lực cân bằng.

C5: Độ lớn của lực đẩy Ác-Si-Mét được tính bằng công
thức: FA = d.V
Trong đó d là trọng lượng riêng của chất lỏng, còn V là gì?
Trong các câu trả lời sau đây, câu nào là không đúng?
A. V là thể tích của phần nước bị miếng gỗ chiếm chỗ
B. V là thể tích của cả miếng gỗ
C. V là thể tích của phần miếng gỗ chìm
trong nước
D. V là thể tích được gạch chéo trong hình

Bài 12. SỰ NỔI
II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng

FA = dlỏng .V
Trong đó:
FA là lực đẩy Ác-si-mét (N)
d là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/m 3)
V là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (m3)

Bài 12. SỰ NỔI
I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

* Nếu ta thả một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
P > FA
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
P = FA
+ Vật nổi lên khi:
P < FA

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng

FA = dlỏng .V

Trong đó: FA là lực đẩy Ác-si-mét (N)
d là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/m 3)
V là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (m3)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH
VỀ SỰ NỔI

Bài 12. SỰ NỔI
III. Vận dụng
C6: Biết P = dv .V và FA = dl .V
Chứng minh rằng nếu vật là một khối đặc nhúng
ngập trong chất lỏng thì:
- Vật sẽ chìm xuống khi:

d v > dl

- Vật sẽ lơ lửng trong chất lỏng khi: dv = dl
- Vật sẽ nổi lên mặt chất lỏng khi:

d v < dl

III. Vận dụng
C7
* Con tàu nổi được là do nó không phải là một
khối thép đặc, bên trong tàu có nhiều
khoảng trống nên trọng lượng riêng của cả
con tàu nhỏ hơn trọng lượng riêng của
nước.
* Hòn bi thép đặc bị chìm là do trọng lượng
riêng của thép lớn hơn trọng lượng riêng của
nước.
Tàu nổi

Bi thép chìm

Bài 12. SỰ NỔI
III. Vận dụng
C8: Thả một hòn bi thép vào thuỷ ngân thì hòn bi
nổi hay chìm? Tại sao?
(Biết dthép = 73 000N/m3
dthuỷ ngân = 136 000N/m3)
 C8: Hòn bi bằng thép nổi lên mặt thuỷ ngân
được vì dthép < dthuỷ ngân

Khí cầu bay được
lên cao là nhờ
đâu?
Do được bơm khí
nhẹ nên trọng
lượng riêng của khí
cầu nhỏ hơn trọng
lượng riêng của
không khí làm khí
cầu dễ dàng bay
lên.

Hiện tượng nổi, lơ lửng, chìm cũng xảy ra khi
các chất lỏng hay chất khí không hòa tan với
nhau khi được trộn lẫn.
Ví dụ: ddầu = 8000N/m3
dnước = 10000N/m3
Nếu trộn lẫn dầu với nước (dầu
không hòa tan vào nước), thì sẽ có
hiện tượng gì xảy ra?
Dầu sẽ nổi trên mặt nước.

Dầu thô tràn lên bờ gây ô nhiễm môi trường.

Các sinh vật biển chết do ô nhiễm dầu tràn

- Học nội dung chính bài 12
- Làm bài tập từ 12.1 đến 12.5 (SBT)
- Xem trước bài 13. Công cơ học
+ Khi nào có công cơ học? Tìm ví dụ
+ Công thức tính công cơ học?

THEÅ LEÄ TROØ CHÔI
Haõy choïn moät mieáng gheùp
töông öùng vôùi caâu hoûi cuûa
mieáng gheùp ñoù . Neáu traû
lôøi ñuùng caâu hoûi baïn seõ
môû ñöôïc taám gheùp maø
baïn choïn . Qua 3 laàn môû
taám gheùp baïn môùi coù
quyeàn traû lôøi hình aûnh sau
caùc mieáng gheùp.

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu xanh döông

1. Viết công thức tính lực đẩy Ác-si-mét, nêu

tên và đơn vị của các đại lượng có mặt trong
công thức?
FA= d.V
trong đó:

FA là lực đẩy Ac-si-met lên vật.(N)
d là trọng lượng riêng của chất lỏng.(N/m3)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ

của vật.(m3)

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu ñoû
Em haõy neâu phöông
vaø chieàu cuûa löïc
ñaåy AÙc-si-meùt.

Traû lôøi :

Phöông thaúng ñöùng
chieàu töø döôùi leân.

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu xanh luïc

Nêu các kết quả tác dụng của hai lực cân
bằng?
Hai

lực cân bằng tác dụng lên một vật đang
đứng yên thì vật sẽ tiếp tục đứng yên.
Hai lực cân bằng tác dụng lên một vật đang
chuyển động thì vật sẽ tiếp tục chuyển động
thẳng đều.

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu tím

Hai lực như
thế nào là hai
lực cân bằng?

Trả lời :
Hai lực cân bằng là hai
lực cùng phương, ngược
chiều và cùng độ lớn

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu vaøng

? Em haõy neâu
phöông vaø chieàu
cuûa troïng löïc?

Traû lôøi :
Troïng löïc coù
phöông thaúng
ñöùng chieàu töø
treân xuoáng.

Caâu hoûi cuûa maûnh gheùp
maøu naâu

Viết công thức tính trọng lựợng của một
vật theo trọng lượng riêng và thể tích, nêu
tên và đơn vị của các đại lượng có mặt
trong công thức?
Traû lôøi :

P = d.V

P là trọng lượng (N)
d là trọng lượng riêng (N/m3)
V là thể tích của vật (m3)

C9: Hai vật M và N có cùng thể tích được nhúng ngập trong nước.
Vật M chìm xuống đáy bình còn vật N lơ lửng trong nước. Gọi PM,
FAM là trọng lượng và lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lên vật M; PN,
FAN là trọng lượng và lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lên vật N. Hãy
chọn dấu “=”; “>”; “<” thích hợp cho các ô trống.
FAM  FAN

FAM  PM
PM  PN

FAN  PN

HOẠT ĐỘNG NHÓM
•Khi nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
P > FA
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:P = FA
+ Vật nổi lên khi:
P < FA
•Mặt khác

P d v .V

FA  d l .V
P  F  d V  d V
Bàn 1,2,3
Ta có: P d v .V d  d
Chứng
minh:
FA 
d l .V
VậtVật
chìmsẽ
xuống
chìmkhi:
 FA
xuống Pkhi:
dd v .V> 
dl d l .V
v
A

v

 d v .  d l .

v

l

l

Bàn 4,5,6
Ta có: P d v .V
Chứng
FA minh:
d l .V
lơ trong
lửng
VậtVật
lơ sẽ
lửng
trong
chấtkhi:
lỏng khi:
chất lỏng
P  FAdv
= ddvlV d lV
 d v d l

Bàn 7,8
Ta có: P  d v .V
Chứng minh:
FA d l .V
Vật
mặt
Vật sẽ
nổinổi
lênlên
mặt
chấtlỏng
lỏngkhi:
khi:
chất
dv < d l