LẶNG LẼ
SAPA

Nguyễn Thành
Long

Nằm ở phía Tây bắc của Tổ
quốc, Sa Pa là một huyện
vùng cao của tỉnh Lào Cai,

thuéc khu vùc cña d·y
Hoµng Liªn S¬n n¬i cã ®Ønh
Phan-xi-păng cao 3142
mÐt. Đây là vùng được biết
đến là có cảnh quan đẹp,
thu hút du lịch. một vùng đất
khiêm nhường, lặng lẽ nhưng
ẩn chứa bao điều kỳ diệu của
cảnh sắc thiên nhiên

SA PA
2

Khí hậu Sa Pa mát mẻ quanh năm, nhiệt độ
không khí trung bình năm là 15ºC. 
Mùa hè không nóng gắt như vùng đồng bằng
ven biển
Mùa đông thường có mây mù bao phủ và rất
lạnh, nhiệt độ có khi xuống dưới 0°C, thỉnh
thoảng có tuyết rơi.
Thời tiết ở Sa Pa một ngày có tới bốn
mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân;
buổi trưa tiết trời như vào hạ, buổi chiều
mây và sương rơi xuống tạo cảm giác
lành lạnh như trời thu và ban đêm là cái
rét của mùa đông.

Một góc Sa Pa chìm trong sương mù buổi

Sa Pa trong sương sớm

Khi mặt trời bắt đầu mọc, cũng là lúc khung cảnh có thêm màu
vàng tô điểm thêm vẻ đẹp Sa Pa. Sương bắt đầu tan để lộ rừng

Cột cờ Fanxipang cao 3143m

Ruộng bậc thang bản Tả Van

Chợ phiên SaPa

Tuyết ở Sa Pa

LẶNG LẼ SAPA

Nguyễn Thành
Long

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả

- Nguyễn Thành Long (1925 – 1991), quê ở huyện
Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam
- Nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến
chống Pháp
- Là cây bút chuyên về truyện ngắn và kí.
- Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng,
tình cảm, thường pha chất kí và giàu chất thơ.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
a.Hoàn cảnh sáng tác: Lặng lẽ Sa Pa được viết năm 1970,
trong chuyến đi thực tế của tác giả Nguyễn Thành Long, in
trong tập “Giữa trong xanh”(1972).
b. Thể loại – Bố cục
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

– Bố cục
+ Phần 1 : Từ đầu đến "Kìa anh ta kìa": Anh thanh niên qua
lời giới thiệu của bác lái xe.

+ Phần 2: Tiếp theo đến “như thế”: Cuộc gặp gỡ và trò
chuyện giữa anh thanh niên với ông hoạ sỹ, cô kỹ sư.
+ Phần 3: Còn lại: Cuộc chia tay cảm động

C. Tóm tắt văn bản:
Trên chuyến xe khách đường dài từ Hà Nội lên Lào Cai, ông họa sĩ
già, bác lái xe, cô kĩ sư trẻ tình cờ quen thân nhau; họ được ngắm cảnh
quan SaPa đẹp mộng mơ. Bác lái xe đã giới thiệu cho ông họa sĩ và cô kĩ
sư làm quen với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn
2600m. Trong cuộc gặp gỡ 30 phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái,
pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và công việc của anh.
Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh. Anh thanh niên nhiệt tình giới
thiệu với ông những người khác mà anh cho là xứng đáng hơn anh. Những
con người tình cờ gặp nhau bỗng trở nên thân thiết. Họ chia tay trong bịn
dịn: anh thanh niên tặng mọi người một làn trứng, ông họa sĩ hứa chắc
chắn sẽ quay trở lại, cô kĩ sư thấy xúc động, hàm ơn, yên tâm hơn về quyết
định lên Lào Cai công tác…

II. PHÂN TÍCH
1.Tình Huống
Truyện
• Tình huống chuyện: xoay quanh cuộc
gặp gỡ bất ngờ, ngắn ngủi mà đầy dư âm
giữa anh thanh niên, cô kĩ sư và bác họa
sĩ -> Khắc họa chân dung nhân vật anh
thanh niên và gợi ra những suy ngẫm về
lẽ sống.

II. PHÂN TÍCH
2.Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa

Sa Pa bắt
đầu với
những rặng
đào

Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.

Sapa bắt đầ với những dặng đào

[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các
đồng cỏ trong lũng hai bên đường.

N¾ng b©y giê b¾t ®Çu len tíi, ®èt
ch¸y rõng c©y. Những c©y th«ng
chØ cao qu¸ ®Çu, rung tÝt trong n¾ng
những ngãn tay b»ng b¹c d­ới c¸i
nhìn bao che cña những c©y tö kinh
thØnh tho¶ng nh« c¸i ®Çu mµu hoa
cµ lªn trªn mµu xanh cña rõng.
M©y bÞ n¾ng xua, cuén trßn l¹i tõng
côc, lăn trªn c¸c vßm l¸ ­ớt sương,
r¬i xuèng ®­ờng c¸i, luån c¶ vµo
gÇm xe.

Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây
hừng hực như một bó đuốc lớn.

II. PHÂN TÍCH
1.Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa
­
­
­
­
­
­

Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
những đàn bò lang cổ …
Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây
Những cây thông …màu xanh của rừng.
Mây bị nắng xua, cuộn tròn … lăn ... luồn cả vào gầm xe.
... nắng đã mạ bạc cả con đèo, ... như một bó đuốc lớn.

Vài nét chấm phá, nghệ thuật nhân hóa, so sánh, ngôn ngữ
đặc sắc.
Vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa độc đáo, tươi sáng, thơ mộng,
đầy sức sống. => Tình yêu thiên nhiên của tác giả.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Luyện đọc, tóm tắt tác phẩm.
- Nắm kiến thức chung về tác giả, tác phẩm.
- Ý nghĩa nhan đề và cảnh sắc thiên nhiên sa pa
- Soạn phần tiếp theo:
+ Nhân vật anh thanh niên (hoàn cảnh sống,
phẩm chất…)
+ Các nhân vật khác: Ông họa sĩ, Cô kĩ sư….

LẶNG LẼ SAPA

Nguyễn Thành Long

3. Nhân Vật Anh Thanh
Niên

TRAO ĐỔI

1. Nhân vật anh thanh niên hiện lên qua cái
nhìn và suy nghĩ của nhân vật nào?
2. Hoàn cảnh sống và công việc của anh?
3. Suy nghĩ của anh về công việc và cuộc sống?
4. Nét đẹp đáng chú ý nhất ở nhân vật này?

LẶNG LẼ SAPA

Nguyễn Thành Long

2. Nhân Vật Anh Thanh
Niên
a.
Hoàn cảnh sống và làm
việc

Anh thanh niên 27 tuổi, sống
và làm việc một mình trên đỉnh
núi Yên Sơn cao 2600m, quanh
năm suốt tháng làm bạn với
mây mù và cỏ cây. Theo lời
giới thiệu của bác lái xe thì anh
là người “cô độc nhất thế
gian”, anh “thèm người” đến
mức đã chặt cây chắn ngang
đường xe chạy chỉ để được gặp
và nói chuyện với người một
lát.

- Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu: “đo gió,
đo mưa, đo nắng, tính mây và đo chấn động mặt đất,
dự báo thời tiết hằng ngày để phục vụ sản xuất và
phục vụ chiến đấu”. Một công việc không khó nhưng
đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ và tinh thần trách nhiệm cao.
“Nửa đêm dù mưa tuyết, gió lạnh, đúng giờ ốp thì cũng
phải trở dậy ra ngoài trời làm việc”.

2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
- Xuất hiện trong lời giới thiệu của ông lái xe: một trong
những người cô độc nhất thế gian.
- Hoàn cảnh làm việc một mình trên núi cao, bốn bề chỉ có
cây cỏ và sương mù

-> Sống một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600
mét, quanh năm đối diện với mây núi Sa Pa.

2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
=> Hoàn cảnh sống đầy khó khăn của người thanh niên
trên đỉnh núi khắc nghiệt, không có người bầu bạn
nhưng người thanh niên ấy vẫn luôn hoàn thành tốt
nhiệm vụ của mình

2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm
việc
- Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
 Công việc gian khổ đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác, có tinh
thần trách nhiệm cao.
 Không ngại khó khăn, gian khổ nhất là phải vượt
qua sự cô đơn, vắng vẻ.

=> Đức hy sinh đáng quý.

Trạm khí tượng ở Yên Sơn ngày nay, nơi nhà văn lấy cảm hứng
viết truyện ngắn này

Máy đo mưa của Trạm khí tượng

Máy đo gió

- Hoàn cảnh sống khắc nghiệt vô cùng bởi sự heo hút,
vắng vẻ; cuộc sống và công việc có phần đơn điệu… là
thử thách thực sự đối với tuổi trẻ vốn sung sức và khát
khao trời rộng, khát khao hành động.
- Cái gian khổ nhất đối với chàng trai trẻ ấy là phải vượt
qua sự cô đơn, vắng vẻ quanh năm suốt tháng ở nơi
núi cao không một bóng người. Cô đơn đến mức “thèm
người”.
- Và anh đã vượt qua hoàn cảnh bằng những suy nghĩ
rất đẹp, giản dị mà sâu sắc.

3. Nhân Vật Anh Thanh Niên
b. Suy nghĩ của anh thanh
niên
* Suy nghĩ về cuộc sống
- Sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước.
- Anh viết đơn xin ra trận không được thì xung
phong làm công tác khí tượng trên núi cao.
* Suy nghĩ về công việc

Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu
trời đen kịt, những kĩ mới thấy một
ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay
ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ
làm nghề này cháu không nghĩ như
vậy nữa và khi ta làm việc, ta với
công việc là đôi, sao gọi là một
mình được? Huống chi công việc
của cháu gắn liền với việc của bao
anh em, đồng chí dưới kia. Công
việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ
cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.

…Mình sinh ra là gì, mình đẻ
ở đâu, mình vì ai mà làm
việc ?
Chú ấy nói: nhờ cháu có
góp phần phát hiện một đám
mây khô mà ngày ấy, tháng
ấy, không quân ta hạ được
bao nhiêu phản lực Mĩ trên
cầu Hàm Rồng. Đối với cháu
thật là đột ngột…từ hôm ấy
cháu sống thật hạnh phúc

2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
b. Suy nghĩ của anh thanh niên
* Suy nghĩ về công việc
- Nhận thức được ý nghĩa công việc mình làm.
- Coi trọng công việc của người khác
- Hạnh phúc khi được làm việc và cống hiến.
=> Chính những suy nghĩ đẹp đã khiến anh thêm
yêu cuộc sống và con người, giúp anh có thêm
nghị lực để vượt lên, để sống đẹp đầy ý nghĩa.

c. Lối sống của anh thanh
niên
“Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ
sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm…một góc trái
với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá
sách”
Anh thường gửi bác lái xe mua sách. Khi bác lái
xe đưa gói sách cho anh, anh “mừng quýnh”.
“Cô gái … ngồi ngay xuống chiếc bàn học con, lật
xem bìa một cuốn sách rồi để lại nguyên lật mở như
cũ.”

- Sống một mình trên đỉnh núi cao, anh đã chủ động sắp xếp cho mình
một cuộc sống ngăn nắp: “một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ
sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm”. Cuộc sống riêng của anh “thu gọn
lại một góc trái gian với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá
sách”.
- Ngoài công việc, anh còn tạo nhiều niềm vui khác: trồng hoa, nuôi gà,
làm cho cuộc sống của mình thêm thi vị, phong phú về vật chất và tinh
thần.
- Cuộc sống của anh không cô đơn, buồn tẻ vì anh có một nguồn vui đó
là đọc sách. Anh coi sách như một người bạn để trò chuyện, để thanh
lọc tâm hồn. Sách là nhịp cầu kết nối với thế giới nhộn nhịp bên ngoài.
(khi bác lái xe đưa gói sách cho anh, anh “mừng quýnh” như bắt được
vàng)
Anh biết tạo ra một cuộc sống nền nếp văn minh và thơ

c. Lối sống của anh thanh
niên

- Sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng, khoa học.
- Đọc sách, chủ động trồng hoa, nuôi gà
 Sống có văn hóa, nề nếp, văn minh, có tâm
hồn
* Thái độ với mọi người

Anh con trai, rất tự nhiên như với một người bạn đã
quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng
rất tự nhiên, cô đỡ lấy
Tôi cắt thêm mấy cành nữa. Rồi cô muốn lấy bao
nhiêu nừa, tùy ý. Cô cứ cắt một bó rõ to vào. Có
thể cắt hết, nếu cô thích. Tôi không biết kỉ niệm thế
nào cho thật long trọng ngày hôm nay. Bác và cô
là đoàn khách thứ hai đến thăm nhà tôi từ Tết. Và
cô là cô gái thứ nhất từ Hà Nội lên tới nhà tôi từ
bốn năm nay

- Sống trong hoàn cảnh như thế sẽ có người dần thu mình lại trong
nỗi cô đơn. Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “thèm
người”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt và sự quan tâm đến người
khác một cách chu đáo.
- Biểu hiện:
+ Tình thân với bác lái xe, thái độ ân cần chu đáo, tặng củ tam thất
cho vợ bác vừa mới ốm dậy.
+ Vui sướng cuống cuồng khi có khách đến thăm nhà.
+ Anh đón tiếp khách nồng nhiệt, ân cần chu đáo: hái một bó hoa rực
rỡ sắc màu tặng người con gái chưa hề quen biết: “Anh con trai, rất tự
nhiên như với một người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho
người con gái và cũng rất tự nhiên, cô đỡ lấy”, pha nước chè cho ông
họa sĩ.

Anh còn là người rất khiêm tốn, thành thực cảm
thấy công việc và những lời giới thiệu nhiệt tình của
bác lái xe là chưa xứng đáng, đóng góp của mình chỉ
là bình thường nhỏ bé, anh vẫn còn thua ông bố vì
chưa được đi bộ đội, trực tiếp ra chiến trường đánh
giặc. Khi ông hoạ sĩ kí hoạ chân dung, anh từ chối, e
ngại và nhiệt tình giới thiệu những người khác đáng
vẽ hơn anh nhiều (ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa, anh
cán bộ nghiên cứu bản đồ sét...)

+ Anh trò chuyện cởi mở với ông họa sĩ và cô kĩ sư về công
việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi Sa Pa lặng lẽ.
+ Đếm từng phút vì sợ hết mất ba mươi phút gặp gỡ vô cùng
quý báu.
+ Lưu luyến với khách khi chia tay, xúc động đến nỗi phải “quay
mặt đi” và ấn vào tay ông hoạ sĩ già cái làn trứng làm quà,
không dám tiễn khách ra xe dù chưa đến giờ “ốp”

-> Tất cả không chỉ chứng tỏ tấm lòng hiếu khách
của người thanh niên mà còn thể hiện sự cởi mở,
chân thành, nhiệt tình đáng quí.

* Thái độ với mọi người
- Tình thân với bác lái xe, gửi vợ bác lái xe củ tam thất.
- Đón tiếp khách nồng nhiệt, ân cần chu đáo: tặng hoa, mời
trà, vui vẻ trò chuyện.
- Từ chối khi thấy bác họa sĩ vẽ mình, giới thiệu người khác
xứng đáng hơn.
- Quý trọng thời gian gặp gỡ: đếm từng phút, tiếc rẻ khi chỉ
còn năm phút.
- Xúc động khi chia tay: quay mặt đi, tặng làn trứng, không
dám tiễn khách dù chưa đến giờ “ốp”.

 Bộc trực, vô tư, chân thành, cởi mở, hiếu khách, khiêm
tốn.