1. Hiện tượng mùa

Mùa xuân

Mùa hạ

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

NGÀY 22/6 (HẠ CHÍ)

- Nửa cầu Bắc: mùa nóng
Vì nửa cầu Bắc ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT lớn
 nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt
- Nửa cầu Nam: mùa lạnh
Vì nửa cầu Nam không ngả về Mặt
Trời
góc chiếu của tia sáng MT nhỏ
 nhận được ít ánh sáng và nhiệt

NGÀY 22/12 (ĐÔNG
CHÍ)
- Nửa cầu Bắc: mùa lạnh
Vì nửa cầu Bắc không ngả về Mặt
Trời
góc chiếu của tia sáng MT nhỏ
 nhận được ít ánh sáng và nhiệt
- Nửa cầu Nam: mùa nóng
Vì nửa cầu Nam ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT lớn
 nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt

 Mùa 2 nửa cầu Bắc và Nam trái ngược nhau.
-Nguyên nhân : do trục Trái Đất luôn nghiêng và gần như không đổi hướng khi
Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Bán
cầu
Bắc là
mùa
nóng

21 - 3
Xuaân
Phaân

22 - 6
Hạ Chí

Bán
cầu
Bắc là
mùa
lạnh

22 - 12
Đông Chí

Bán
cầu
Nam
là
mùa
lạnh

23 - 9
Thu Phân

HIỆN TƯỢNG CÁC MÙA TRÊN
TRÁI ĐẤT

Bán
cầu
Nam
là
mùa
nóng

KHỞI ĐỘNG

Hiện chúng ta đang là mùa nóng hay mùa
lạnh? Vì sao?

KHỞI ĐỘNG

Em hiểu như thế nào về câu tục ngữ:
“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối”
=> Đêm ngắn, ngày dài
Ngày ngắn, đêm dài.

Thời điểm chính giữa của mùa xuân theo Âm lịch

Xuân phân
Thời điểm
giữa của
mùa đông
Hạ
chí

Thời điểm
chính giữa
của mùa
hạ

Đông
chí

Thu phân

Thời điểm giữa của
mùa thu.

Bài 7: CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI
ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
I. CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT

II. HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT
1. Hiện tượng mùa
2. Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa

Đường biểu hiện trục Trái Đất (BN) và đường phân chia sáng tối (ST) không
trùng nhau. Đường biểu hiện trục nằm nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo với
một góc 66°33', đường phân chia sáng – tối lại vuông góc với mặt phẳng quỹ
đạo. 

Xác định đường phân chia
sáng tối, trục Trái Đất

Thảo 5 luận nhóm: 3 phút

+ Nhóm 1,2: Ngày 21 3 và 23 - 9, Mặt trời
chiếu thẳng góc vào
mặt đất ở vĩ tuyến nào?
Thời điểm đó, ngày dài
hơn đêm ở bán cầu Bắc
hay bán cầu Nam?

+ Nhóm 3,4: Ngày
22 - 6, Mặt trời chiếu
thẳng góc vào mặt
đất ở vĩ tuyến nào?
Thời điểm đó, ngày
dài hơn đêm ở bán
cầu Bắc hay bán cầu
Nam?

+ Nhóm 5,6: Ngày
22 - 12, Mặt trời
chiếu thẳng góc vào
mặt đất ở vĩ tuyến
nào? Thời điểm đó,
ngày dài hơn đêm ở
bán cầu Bắc hay bán
cầu Nam?

Thảo luận nhóm: 3 phút

HẾT GIỜ

+ Nhóm 1,2:

Ngày 21 - 3 và 23 – 9:
- Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến 00
(Xích đạo).
- Thời điểm đó, ngày và đêm dài bằng nhau

Nhóm 3,4:

Ngày 22 – 6:
23 02
7

'

- Mặt trời chiếu thẳng
góc vào mặt đất ở vĩ
tuyến 23027' B.
- Thời điểm đó, ngày
dài hơn đêm ở bán
cầu Bắc

+ Nhóm 5,6:

Ngày 22 – 12:
-Mặt trời chiếu thẳng góc
vào mặt đất ở vĩ tuyến
23027' N.
- Thời điểm đó, ngày dài
hơn đêm ở bán cầu
Nam.

23 027
'

- Từ sau 23 – 9 đến
trước 21 – 3, bán cầu
Nam ngả về phía Mặt
Trời nhiều hơn,
có ngày dài, đêm
ngắn.

- Từ sau 21 – 3 đến
trước 23 – 9, bán cầu
Bắc ngả về phía Mặt
Trời nhiều hơn,
có ngày dài, đêm
ngắn.

Bài 7: CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI
ĐẤT VÀ HỆ QUẢ (TT)
I. CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT

II. HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT
1. Hiện tượng mùa
2. Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa

- Ngày 21 – 3 (Xuân phân) và 23 - 9 (Thu phân), khắp
mọi nơi trên trái Đất đều có ngày và đêm dài bằng
nhau.
- Từ sau 21 – 3 đến trước 23 – 9, bán cầu Bắc ngả về
phía Mặt Trời nhiều hơn, có ngày dài, đêm ngắn.
- Từ sau 23 – 9 đến trước 21 – 3, bán cầu Nam ngả về
phía Mặt Trời nhiều hơn, có ngày dài đêm ngắn.

- Xác định các điểm A, B, C
- So sánh độ dài giữa ngày và đêm ở các điểm A, B, C vào ngày 22-6 và 22-12
- Rút ra kết luận về sự chênh lệch ngày đêm theo mùa từ kết quả so sánh trên

Ngày

Điểm

22/6

A

00 (Xích đạo)

B

23027'B
(chí tuyến Băc)

C
22/12

A
B

C

Vĩ độ

66033'B
(vòng cực Bắc)
00 (Xích đạo)

So sánh

Kết luận

Ngày dài
bằng đêm

Càng lên
cao thì
ngày càng
dài, đêm
càng ngắn

Ngày > đêm
Ngày = 24h
Ngày dài
bằng đêm

23027'B
(chí tuyến Băc)

Ngày < đêm

66033'B
(vòng cực Bắc)

Đêm = 24h

Càng lên
cao thì
ngày càng
ngắn, đêm
càng dài

Vì sao lại có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau?

Bài 7: CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI
CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
2. Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa
- Ngày 21 – 3 (Xuân phân) và 23 - 9 (Thu phân), khắp mọi nơi trên trái Đất đều
có ngày và đêm dài bằng nhau.
- Từ sau 21 – 3 đến trước 23 – 9, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời nhiều hơn,
có ngày dài, đêm ngắn.
- Từ sau 23 – 9 đến trước 21 – 3, bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời nhiều hơn,
có ngày dài đêm ngắn.

- Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục Trái Đất nên
các địa điểm ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam có hiện tượng ngày,
đêm dài khác nhau.
+ Càng xa xích đạo về phía hai cực sự chênh lệch độ dài ngày
đêm càng rõ rệt.
+ Các địa điểm nằm trên đường xích đạo quanh năm có ngày,
đêm dài ngắn như nhau.

“Thành phố Tromso – Na Uy do vị
trí đặc biệt, mùa đông kéo dài từ
tháng 11 tới tháng 1, cũng là thời
điểm mặt trời không hề xuất hiện
khiến ban ngày gần như chìm
XÍCH ĐẠOtrong bóng tối. Sau đó, thời gian
trong ngày sẽ tăng dần cho tới lúc
mặt trời mọc giữa đêm. Đó là
khoảng từ cuối tháng 5 tới tháng
7, mặt trời sẽ không hề lặn suốt 2
tháng. Và rồi chu kỳ cứ thế lặp lại
mỗi năm. Điều này cũng có nghĩa,
người dân sống ở Tromso sẽ liên
tục được ngắm mặt trời thỏa thích
suốt 69 ngày. Ngay cả khi đã nửa
đêm, bầu trời ở đây vẫn sáng như
Người dân ngắm Mặt Trời lúc nửa đêm
ban ngày”.

Nơi nào trên Trái Đất
có 6 tháng là ngày, 6
tháng là đêm?

LUYỆN TẬP
Khi thứ tự các mùa ở bán cầu Bắc là
xuân, hạ, thu, đông thì thứ tự các mùa ở
bán cầu Nam diễn ra như thế nào?

=> thu, đông, xuân, hạ

VẬN DỤNG
Địa phương nơi em đang sinh sống mỗi
năm có mấy mùa? 2 MÙA
Đó là những mùa nào? MÙA MƯA, MÙA KHÔ
Thời gian mỗi mùa thường kéo dài khoảng
mấy tháng?
-MÙA MƯA: THÁNG 5 ĐẾN THÁNG 10
- MÙA KHÔ: THÁNG 11 ĐẾN THÁNG 4 NĂM SAU

Chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất và hệ quả

Chuyển động
quanh Mặt Trời
của Trái Đất

Hướng
chuyển
động

Thời
gian

Hệ quả chuyển
động quanh Mặt
Trời của Trái Đất

Độ
nghiêng
và
hướng
nghiêng

Hiện
tượng
mùa

Hiện
tượng
ngày,
đem dài
ngắn
theo
mùa

Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài cũ
- Bài mới:
+ Soạn bài mới
+ Tìm hiểu la bàn