Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
1. Nêu đặc điểm của lực đẩy Ác-si-mét (điểm đặt,
phương và chiều, độ lớn).
2. Viết công thức tính lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lên
một vật nhúng chìm trong chất lỏng. Nêu tên và đơn vị
của các đại lượng có trong công thức.

Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
1. Nêu đặc điểm của lực đẩy Ác-si-mét (điểm
đặt, phương và chiều, độ lớn).
Lực đẩy Ác-si-mét có:
+ Điểm đặt lên vật.
+ Phương thẳng đứng, chiều hướng từ
dưới lên trên.
+ Độ lớn bằng trọng lượng phần chất lỏng
bị vật chiếm chỗ.

Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
2. Viết công thức tính lực đẩy Ác-si-mét tác dụng
lên một vật nhúng chìm trong chất lỏng. Nêu tên
và đơn vị của các đại lượng có trong công thức.
* Công thức:
FA= d.V
Trong đó:
d là trọng lượng riêng của chất lỏng, (N/m3)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ,
(m3).

Con tàu

Hòn bi thép

SỰ NỔI

Tiết 16-Bài 12:

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
C1: Một vật ở trong lòng chất lỏng chịu tác dụng của những lực nào,
phương và chiều của chúng có giống nhau không?


F



P
TL: Một vật nằm trong chất lỏng chịu tác dụng của:Trọng lực P và
lực đẩy Ác – si – mét FA. Hai lực này cùng phương nhưng ngược
chiều.

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
C2: Có thể xảy ra 3 trường hợp sau đây đối với trọng lượng P của vật
và độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét FA:

a)

FA< P
Vật sẽ . . . . .

b)

FA = P
Vật sẽ . . .

c)

FA > P
Vật sẽ . . . .

HOẠT ĐỘNG NHÓM (2 phút)
Hãy vẽ vectơ lực tương ứng với ba trường hợp và chọn cụm từ
thích hợp điền vào các câu tương ứng phía dưới hình vẽ
+ Chuyển động lên trên ( nổi lên mặt thoáng)
+ Chuyển động xuống dưới (chìm xuống đáy bình)
+ Đứng yên (lơ lửng trong chất lỏng)


P
a)

FA < P
Vật sẽ . . . . .


P
b)

FA = P
Vật sẽ . . .

FA > P
Vật sẽ . . . .
c)

VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG

- Hàng ngày sinh hoạt của con người và các
hoạt động sản xuất thải ra môi trường một
lượng lớn khí độc hại như: CO2, SO2, NO2…. Các
khí này đều nặng hơn không khí vì vậy chúng có
xu hướng chuyển xuống lớp không khí sát mặt
đất. Các khí này ảnh hưởng trầm trọng đến sức
-khỏe
Các hoạt
động
khai thác và vận chuyển dầu có
của con
người.
thể làm rò rỉ dầu lửa. Vì dầu có trọng lượng riêng
nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước nên nổi trên
-mặt
Lớpnước.
dầu này ngăn cản việc hoà tan ôxi vào
nước. Vì vậy, sinh vật không lấy được ôxi sẽ bị
chết

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
C2: Có thể xảy ra 3 trường hợp sau đây đối với trọng lượng P của vật
và độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét FA:
Hãy vẽ vectơ lực tương ứng với ba trường hợp và chọn cụm từ thích hợp

điền vào các câu tương ứng phía dưới hình vẽ


F
F
F


P
a)

FA < P
Vật sẽ .chuyển
. . . . động
xuống dưới (chìm
xuống đáy bình)



b)

P

FA = P
Vật sẽ đứng
. . . yên
(lơ lửng trong
chất lỏng)



c)

P

FA > P
động
Vật sẽ . chuyển
...
lên trên (nổi lên mặt
thoáng)

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

•Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
FA < P
+ Vật chìm xuống khi:
FA = P
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
FA > P
+ Vật nổi lên khi:

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng
C3: Tại sao miếng gỗ thả vào nước lại nổi?
hãylạinêu
Miếng gỗ thả vàoEm
nước
nổi lên vì:
điều
FA >kiện
P để vật
nổi, vật chìm?

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

•Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
FA < P
+ Vật chìm xuống khi:
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
FA = P
FA > P
+ Vật nổi lên khi:

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng
C4: Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước, trọng
lượng P của nó và lực đẩy Ác-si-mét có bằng
nhau không? Tại sao?
Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước, trọng lượng P
và lực đẩy Ác-si-mét FA bằng nhau. Vì vật đứng
yên thì hai lực này là hai lực cân bằng.



F



P

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

•Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
FA < P
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
FA = P
+ Vật nổi lên khi:
FA > P

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng

C5: Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét được tính bằng công thức: FA = d.V
Trong đó d là trọng lượng
riêng của chất lỏng, còn V là gì? Trong các câu trả lời sau đây, câu nào
A.
V là thể
tích của phần nước bị miếng gỗ chiếm chỗ
là không
đúng?
B. V là thể tích của cả miếng gỗ
C. V là thể tích của phần miếng gỗ chìm trong nước
D. V là thể tích được gạch chéo trong hình

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

•Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi: FA< P
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi: FA = P
+ Vật nổi lên khi: FA > P

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng
FA hãy
= d.Vnêu công
Em
3
Trong đó: d: là trọng lượng
riêng
của
chất
lỏng
(N/m
)
thức tính độ lớn
V: là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (m3)
của đẩy Ac-si-mét
III. Vận dụng
C6: Biết P = dv .V và FA = dl .V.
minh
rằng nếu vật là một
khiChứng
vật nổi
trên
khối đặc nhúng ngập trong chất
lỏngthoáng
thì:
mặt
của
chất lỏng
dl < dv
- Vật sẽ chìm xuống khi:
- Vật sẽ lơ lửng trong chất lỏng khi: dl = dv

• C6:
•Khi nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
FA < P
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi: FA = P
+ Vật nổi lên khi:
FA > P
• Mặt khác
P d .V
v

FA d l .V

TaChứng
có: P minh:
= dv .V
Vật F
sẽ chìm
A = dl . V
xuống khi:
Vật chìm xuống khi:
dl < dv
FA < P
 dl .V < dv.V

dl < dv

Chứng
Ta
có: Pminh:
= dv .V
Vật sẽ
FAlơ=lửng
dl . V
trong chất lỏng
Vật lơ lửng trong
khi: d = d
chất lỏngl khi: v
FA = P
 dl .V = dv .V

dl = dv

Chứng minh:
Ta có:
P =
.V
Vật
sẽ nổi
lêndvmặt
FA =khi:
dl . V
chất lỏng
Vật nổi lên trên mặt
dl < dv
chất lỏng khi:
FA > P
 dl .V > dv.V

dl > dv

C7

III. Vận dụng :

• - Con tàu nổi được là do nó không phải là
thép
g
n
ằ
b
u
à
t
n
o
c
một
bên
trong tàu có nhiều
tại sao thép đặc,
Thế khối
n
ò
c
i
ổ
p l ại n
é
h
t
i
b
n
ò
h
n
khoảng
nặng hơ trống nên trọng lượng riêng của cả
h ép l ạ i ch ì m ?
t
i
b
con tàu nhỏ hơn trọng lượng riêng của
nước.
- Hòn bi thép đặc chìm là do trọng lượng
riêng của thép lớn hơn trọng lượng riêng
của nước
Tàu nổi
Bi thép chìm

Tiết 16-Bài 12:

SỰ NỔI

I. Điều kiện để vật nổi, vật chìm

•Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi:
FA < P
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi:
FA = P
+ Vật nổi lên khi:
FA > P

N

M

II. Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét khi vật nổi trên mặt
thoáng của chất lỏng
Trong đó:

III. Vận dụng

FA = d .V
d: là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/m3)
V: là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng (m3)

C9:
M và
N có
được
nhúng
nước.
M chìm
C8: Hai
Thảvậtmột
hòn
bi cùng
thépthể
vàotích
thuỷ
ngân
thìngập
hòntrong
bi nổi
hayVật
chìm?
xuống đáy bình còn vật N lơ lửng trong nước.
Gọi PM, FAM là trọng lượng
và lực
3
Tại sao? (cho biết dthép = 78000N/m3 , dthuỷ
=
136000N/m
).
ngân
đẩy TL:
Ác-si-mét
tác
dụng
lên
vật
M;
P
,
F
là
trọng
lực đẩy
Hòn bi bằng thép nổi NlênANmặt thuỷlượng
ngânvàđược
vìÁc-si-mét
trọng lượng
tác dụng lên vật N. Hãy chọn dấu “=”; “>”; “<” thích hợp cho các ô trống.
riêng của=bi thép nhỏ hơn
trọng lượng riêng của thủy>ngân
FAM  FAN
FAM PN

MỘT SỐ HÌNH ẢNH
VỀ SỰ NỔI

Có thể em chưa biết:

Biển Chết
dngười khoảng
11214 N/m3
dnước khoảng
11740N/m3

 vì trọng lượng riêng

của người nhỏ hơn trọng
lượng riêng của nước
biển nên người luôn luôn
nổi trên mặt nước biển

Hiện tượng nổi, lơ lửng, chìm cũng
xảy ra khi các chất lỏng hay chất khí
không hòa tan với nhau được trộn lẫn.
• Cho ddầu = 8000N/m3
dnước = 10000N/m3
Nếu trộn lẫn dầu với nước (dầu không
hòa tan vào nước), thì sẽ có hiện tượng
gì xảy ra?
Dầu sẽ nổi trên mặt nước.

Dầu thô tràn lên bờ gây ô nhiễm môi
trường.

Thuỷ triều đen

Hậu quả váng dầu và cách khắc phục

Các sinh vật biển chết do ô nhiễm dầu tràn

Sử dụng năng lượng sạch

Do
không
khí
bên
Khí cầu bay được
trong
khí
cầu
bị
lên cao là nhờ
đốt nhẹđâu?
nên trọng
lượng riêng của khí
cầu nhỏ hơn trọng
lượng riêng của
không khí. Khí cầu
dễ dàng bay lên.
§èt löa

FA < P

dl < d v

Độ lớn lực đẩy
Ác-si-mét khi vật
nổi trên mặt chất
lỏng.
FA = d.V ( V: thể
tích phần vật
chìm trong chất
lỏng)

FA = P

dl = dv

FA > P

d l > dv

TIẾT HỌC KẾT THÚC