PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN CAO LÃNH
TRƯỜNG THCS MỸ LONG

GIÁO VIÊN DẠY :
TRẦN ANH TUẤN

NHÌN HÌNH, CÁC EM HÃY ĐOÁN XEM NỘI DUNG TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY CỦA CHÚNG TA LÀ GÌ NHÉ

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả
 Vũ Đình Liên (1913 – 1996)
 Quê gốc Hải Dương nhưng
sống ở Hà Nội.
 Ông thuộc thế hệ đầu của
các nhà thơ trong phong trào
thơ mới.

Nêu
những hiểu
biết của em
về tác giả
Vũ Đình
Liên?

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

2. Tác phẩm
 Bài thơ sáng tác năm 1936

ÔNG ĐỒ
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay.”

Nêu thể thơ
và PTBĐ của
văn bản

- Vũ Đình Liên -

Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu…
Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài trời mưa bụi bay.
Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

2. Tác phẩm
 Bài thơ sáng tác năm 1936
 Thể thơ: ngũ ngôn.
 PTBĐ: Biểu cảm kết hợp miêu
tả và tự sự

ÔNG ĐỒ
I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả
2. Tác phẩm

3. Bố cục

- Vũ Đình Liên -

ÔNG ĐỒ
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay.”
Đọc văn bản và
hãy cho biết VB
này chia làm mấy
phần theo ý nghĩa

- Vũ Đình Liên -

Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu…
Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài trời mưa bụi bay.
Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả
2. Tác phẩm

3. Bố cục
 P1. (Khổ 1- 2): Hình ảnh ông đồ thời
vàng son
 P2. (Khổ 3- 4): Hình ảnh ông đồ thời tàn
 P3. Còn lại: Ông đồ vắng bóng và hoài
niệm của nhà thơ

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản

1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

Bằng nghệ
Nêu cảm
thuật
so
sánh
Ông
tác
đồ
nhận
của
Em có cảm
giả
xuất
giúp
hiện
em
về
nhận
gì
về
em
vàohình
lúc nào
hìnhvật
ảnh
cảnh
và
dung
? Ông
rađồ
con
người
ông
đồchỉ
như
có
phải
thế
ởhai
khổkhổ
thơ
nào
xuất
vềhiện
nét 1
này ?
chữ
lần không
và
cái ?
thơ
đầu?
tài của ông
đồ?

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay.”

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản

1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

 Ông đồ là hình ảnh không thể thiếu khi tết đến,
xuân về. Ông được mọi người thuê viết chữ và ai
cũng tấm tắc khen ngợi chữ đẹp,tài hoa của ông.
 Nghệ thuật so sánh: Khắc hoạ nét chữ đẹp, bay
bổng của con người tài hoa.
 Ông đồ được mọi người quý trọng và ngưỡng mộ.

 Thời kỳ vàng son của ông đồ khi Nho học còn
hưng thịnh.

THỜI KỲ VÀNG SON CỦA ÔNG ĐỒ

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

Nêu tác
dụng của
QHT
''nhưng''
và điệp
từ ''mỗi''

Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu…
Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài trời mưa bụi bay.

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

 “Nhưng”: quan hệ từ chỉ sự tương phản.
 Điệp từ “mỗi” diễn tả bước đi thời gian.
 Câu thơ thấm đượm nỗi buồn.

Nhóm 1:

THẢO
LUẬN
NHÓM
5 PHÚT

? Chỉ ra biện pháp nghệ thuật đặc sắc và phân tích
hiệu quả của biện pháp nghệ thuật trong hai câu thơ
sau
“ Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng
trong nghiên sầu”
Nhóm
2:
“ Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài giời mưa bụi bay”

BẮT
HẾT ĐẦU
GIỜ

Trong hai câu thơ trên, tác giả đã sử dụng bút pháp
nghệ thuật gì? Qua đó nhà thơ đã khắc họa tâm trạng
của nhân vật trữ tình như thế nào?

ĐÁP ÁN
Nhóm 1:

Nhóm 2:

“ Giấy đỏ buồn không thắm

“ Lá vàng rơi trên giấy

Mực đọng trong nghiên sầu”

Ngoài giời mưa bụi bay”

- Biện pháp nhân hóa:
+ Giấy đỏ - buồn
+ Mực - sầu
->Phép nhân hóa khiến vật vô tri vô
giác trở nên có tâm hồn -> có tác
dụng nhấn mạnh nỗi buồn cô đơn,
vắng khách của ông đồ. Nỗi buồn
thấm vào cảnh vật

- Miêu tả để biểu cảm -> mượn cảnh
để ngụ tình
+ Lá vàng gợi sự tàn phai, rơi rụng
của cả nét văn hóa xưa
+ Mưa bụi gợi nỗi buồn ảm đạm, thê
lương
-> Nỗi sầu tủi, cô đơn, tuyệt vọng
của ông đồ.

Qua những hình ảnh
nghệ thuật đặc sắc
trên tác giả đã khắc
họa lên hình ảnh ông
đồ thời hiện tại như
thế nào?

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

 Nghệ thuật:
+ Câu hỏi tu từ -> sự hụt hẫng, xót xa
+ Tương phản đối lập
+ Nhân hóa => Nỗi cô đơn hiu hắt, nỗi
buồn xót xa thấm vào cảnh vật.
 Câu thơ thấm đượm nỗi buồn.

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son

2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

 ''Lá vàng”: tàn tạ
 “Mưa bụi”: ảm đạm, thê lương
 Ẩn dụ, tả cảnh ngộ tình.

 Nền Nho học suy tàn, ông đồ hiện
lên hết sức đáng thương.

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son
2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

3. Ông đồ vắng bóng và hoài niệm của tác giả

Mỗi năm hoa đào nở

Năm nay đào lại nở,

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Em hãy so sánh
hình ảnh ông đồ và
cảnh vật ở khổ thơ
đầu và khổ thơ
cuối?

Không thấy ông đồ xưa.

Bên phố đông người qua .
Năm nay đào lại nở,

Những
người
muôn
năm
cũ
Không thấy ông đồ xưa.
Hồn ở đâu bây giờ?

Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh ông đồ thời vàng son
2. Hình ảnh ông đồ thời tàn

3. Ông đồ vắng bóng và hoài niệm của tác giả

 Thiên nhiên vẫn tồn tại, đẹp đẽ và bất
biến; con người thì trở thành xưa cũ, vắng
bóng.
 Nhà thơ buồn thương, xót xa, nuối tiếc
trước việc ông đồ vắng bóng, ngậm ngùi
nhớ về một nét văn hóa đẹp, thể hiện niềm
hoài cổ.

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản

III. Tổng kết

1. Nghệ thuật

 Thể thơ ngũ ngôn phù hợp với lối kể
chuyện và diễn tả tâm tình.
 Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, ẩn dụ,
tương phản, bút pháp tả cảnh ngụ tình
 Ngôn ngữ, hình ảnh trong sáng, bình dị
nhưng hàm súc giàu sức gợi cảm.

ÔNG ĐỒ

- Vũ Đình Liên -

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu văn bản

III. Tổng kết

2. Nội dung

 Bài thơ thể hiện sâu sắc tình cảnh
đáng thương của ông đồ và niềm cảm
thương, nuối tiếc của tác giả đối với
một lớp người, một nét văn hoá truyền
thống tốt đẹp của dân tộc.

Hướng dẫn về nhà
* Học bài:
+ Học thuộc bài thơ, học phần ghi nhớ sgk trang 10
+ Học kỹ khổ thơ 3- 4.
+ Viết đoạn văn cảm nhận BT2.
* Chuẩn bị bài “ Hai chữ nước nhà”
+ Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
+ Tìm hiểu tâm trạng của người cha và hoàn
cảnh đất nước trong bài thơ.