KIỂM TRA BÀI CŨ
Trình bày chức năng của NST?
Đáp án:
NST là cấu trúc mang gen mà thực chất là
ADN, nhờ ADN nhân đôi mà NST nhân đôi,
nhờ đó gen quy định tính trạng được di
truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể.

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
TIẾT 15 – Bài 15 :
1. Cấu tạo hoá học của ADN:

Nghiên cứu thông tin SGK,
trả lời câu hỏi :
Nêu cấu tạo hóa học của ADN ?

Cấu trúc hoá học của ADN

Phân tử ADN
được cấu tạo từ
các nguyên tố
C, H ,O, N, P

nucleâoâtit

Vì sao nói ADN cấu
tạo theo nguyên tắc
đa phân ?
ADN là đại phân tử cấu
tạo theo nguyên tắc đa
phân mà đơn phân là
nuclêotit (gồm 4 loại A, T,
G, X)

nucleâoâtit

4 LOẠI NUCLÊÔTÍT CỦA ADN
A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T
X
A
G
A
T
X
G
A
T
X
G
A
T
X

Một đoạn phân tử
ADN (mạch thẳng)

A-đê-nin
Ti-min
Gu-a-nin
Xy-tô-zin

Bazơ
nitơ

Tính ĐA DẠNG và ĐẶC THÙ của ADN thể hiện ở:
1

T

G

T

2

3

T

T

G

X
G

X

X

X

T
A

X

T
A

T
A

T
A

T

G

T

G

G

AT

T

X
G

G

X

T
Số lượng

Thành phần

Trật tự sắp xếp

 ADN của mỗi loài đặc thù bởi số lượng, thành phần và
trình tự sắp xếp của các nucleotit.

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
TIẾT 15 – Bài 15 :
1. Cấu tạo hoá học của ADN:

- Lượng ADN trong tế bào chủ yếu tập trung trong nhân tế bào
với có khối lượng ổn định, đặc trưng cho mỗi loài. Trong giao tử,
hàm lượng ADN giảm đi ½ và hồi phụ lại trong hợp tử.
Ví dụ: ADN trong nhân tế bào lưỡng bội ở người là 6,6.10-12 g
Khoa học hình sự điều tra tội phạm có thể sử dụng ADN thu nhận từ
máu, lông, tóc của hung thủ để lại trên hiện trường mà điều tra, giám
định vụ án. Lĩnh vực này gọi là kỹ thuật vân tay ADN (genetic
fingerprinting) hay ADN profiling (kỹ thuật nhận diện ADN).
- Trong lĩnh tìm thân nhân, dựa vào mẫu ADN-gen có thể xác

định chính xác đối tượng theo huyet thống, ....

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
TIẾT 15 :
1/ Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
-ADN được cấu tạo từ các nguyên tố
C,H, O, N, P
- ADN là đại phân tử, được cấu tạo
theo nguyên tắc đa phân mà đơn
phân là các nucleotit (gồm 4 loại:
A,T,G,X)

nucleâoâtit

? Với 4 loại nucleotit có thể tạo ra bao
nhiêu cách sắp xếp khác nhau trên mạch
ADN

Tiết 15 :
1/ Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
- ADN được cấu tạo từ các nguyên tố
C,H, O, N, P
- ADN là đại phân tử cấu tạo theo
nguyên tắc đa phân mà đơn phân là các
nucleotit (gồm 4 loại: A,T,G,X)
- ADN có cấu tạo đa dạng và đặc thù do
thành phần, số lượng và trình tự sắp xếp
của các lọai nucleotit.
là cơ sở phân tử cho tính đa dạng và
đặc thù của sinh vật.

Quan sát hình 15, nghiên cứu thông tin
sgk thảo luận theo nhóm trong 5 phút trả
? Tính đa dạng và đặc thù của ADN có ý
lời câu hỏi: Vì sao ADN có tính đặc thù
nghĩa gì đối với sinh vật
và đa dạng?

nucleotit

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
TIẾT 15 :
1/ Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
-Phân tử ADN được cấu tạo từ các
nguyên tố C,H, O, N, P

2n

giảm phân

Thụ tinh

n
2n
- ADN là đại phân tử, cấu tạo theo
3,3.10-12g
6,6.10-12g
nguyên tắc đa phân mà đơn phân là các 6,6.10-12g
nucleotit (gồm 4 loại: A,T,G,X)
-ADN có cấu tạo đa dạng và đặc thù do Em có nhận xét gì về hàm lượng ADN
thành phần, số lượng và trình tự sắp xếp trong tế bào ?
của các loai nucleotit.
 là cơ sở phân tử cho tính đa dạng và
đặc thù của sinh vật.

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
Tiết 15 :

1- Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2- Cấu trúc không gian của phân
tử ADN

CRICK

WATSON

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
Tiết 15 :

1- Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2- Cấu trúc không gian của phân
tử ADN

? Hãy mô tả cấu trúc
không gian của phân
tử ADN

- ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch
đơn xoắn đều đặn quanh 1 trục theo
chiều từ trái sang phải.

34A0

20A0

Tiết
15 :
1- Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2- Cấu trúc không gian của phân
tử ADN
- ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch
đơn xoắn đều đặn quanh 1 trục theo
chiều từ trái sang phải.

-

Các Nu giữa 2 mạch đơn liên kết với
nhau thành từng cặp theo nguyên tắc bổ
sung: A-T, G-X  tạo nên tính chất bổ
sung của 2 mạch đơn.

Quan sát hình 15 /sgk thảo
luận nhóm trả lời câu
hỏi:
Các loại Nu nào giữa 2
mạch đơn liên kết với
nhau thành cặp?
Một đoạn mạch ADN có
trình tự như sau:
-A-T-G-G-X-T-A-G-T-XXác định trình tự đơn phân
trên mạch còn lại?

Tiết 15 :
1. Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2. Cấu trúc không gian của phân tử
ADN


-Phân tử ADN là chuỗi xoắn kép gồm
2 mạch đơn xoắn đều đặn quanh 1 trục
theo chiều từ trái sang phải.
- Giữa 2 mạch các nuclêôtit liên kết
với nhau bằng liên kết hiđrô theo
nguyên tắc bổ sung.
+ A liên kết với T = 2 liên kết hiđrô
+ G liên kết với X = 3 liên kết hiđrô

Trình tự nucleotit trên
mạch còn lại:
-A –T- G - G- X - T- A - G - T -X - T- A - X - X - G- A - T –X- A- G-

Tiết 15 :
1. Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2. Cấu trúc không gian của phân tử
ADN
-ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch đơn
xoắn đều đặn quanh 1 trục theo chiều từ trái
sang phải.
- Giữa 2 mạch các nuclêôtit liên kết
với nhau bằng liên kết hiđrô theo
nguyên tắc bổ sung.
+ A liên kết với T = 2 liên kết hiđrô
+ G liên kết với X = 3 liên kết hiđrô
-Hệ quả của NTBS:
+ Khi biết trình tự sắp xếp các nucleotit trong
mạch đơn này thì có thể suy ra trình tự của
mạch còn lại.
+ Tỉ lệ các loại đơn phân: A=T, G=X
A+G = T+X

?
Hệ quả của
nguyên tắc bổ sung
được thể hiện ở
những điểm nào

TIẾT 15 :
1. Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
A+T
2. Cấu trúc không gian của phân tử ? Em có nhận xét gì về tỉ lệ
G+X
ADN
trong ADN ở các loài khác nhau?
-ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch
đơn xoắn đều đặn quanh 1 trục theo
chiều từ trái sang phải.
- Các nu giữa 2 mạch đơn liên kết
với nhau thành từng cặp theo
nguyên tắc bổ sung: A-T, G-X.
- Hệ quả của NTBS:
+ Khi biết trình tự sắp xếp các nu trong
mạch đơn này thì có thể suy ra trình tự
của mạch còn lại.
+ Tỉ lệ các loại đơn phân: A=T, G=X
A+G = T+X

TIẾT 15 :
1. Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
2. Cấu trúc không gian của phân tử
ADN
- Phân tử ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2
mạch đơn xoắn đều đặn quanh 1 trục theo
chiều từ trái sang phải.
- Các Nu giữa 2 mạch đơn liên kết với
nhau thành từng cặp theo nguyên tắc bổ
sung: A-T, G-X.
- Hệ quả của NTBS:
+ Khi biết trình tự sắp xếp các Nu trong
mạch đơn này thì có thể suy ra trình tự của
mạch còn lại
+ Tỉ lệ các loại đơn phân: A=T, G=X
A+G = T+X

Theo em việc
tìm hiểu cấu trúc
của ADN có ý
nghĩa gì trong
đời sống?

CHƯƠNG III : ADN VÀ GEN
TIẾT 15 :

1/ Cấu tạo hóa học của phân tử ADN:
- Phân tử ADN được cấu tạo từ các
nguyên tố C,H, O, N, P

2- Cấu trúc không gian của phân tử
ADN
-ADN là chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch đơn
xoắn đều đặn quanh 1 trục theo chiều từ
trái sang phải.

- ADN là đại phân tử cấu tạo theo
nguyên tắc đa phân mà đơn phân là các
nucleotit (gồm 4 loại: A,T,G,X)
- Các Nu giữa 2 mạch đơn liên kết với
-ADN có cấu tạo đa dạng và đặc thù do nhau thành từng cặp theo nguyên tăc bổ
thành phần, số lượng và trình tự sắp xếp sung: A-T, G-X.
của các loai nucleotit.
- Hệ quả của NTBS:
 là cơ sở phân tử cho tính đa dạng và + Khi biết trình tự sắp xếp các Nu trên
đặc thù của sinh vật.
mạch đơn này thì có thể suy ra trình tự của
mạch còn lại

+ Tỉ lệ các loại đơn phân: A=T, G=X
A+G = T+X

Củng cố:
Câu 1: ADN được cấu tạo bởi những nguyên tố hóa
học nào?
a) C, H, O, N
b) C, H, O
c) O, H, N, P
d) C, H, O, N, P
Đáp án: d) C, H, O, N, P

Câu 2: Tính đa dạng và đặc thù của
ADN là do:
a) Số lượng nuclêôtit
b) Số lượng và thành phần các loại nuclêôtit
c) Số lương, thành phần và trình tự các nuclêôtit
d) Cả 3 đều đúng.

Đáp án: c) Số lượng, thành phần và trình tự các
nuclêôtit.

Câu 3: Một đoạn mạch đơn có trình
tự như sau:
-A-G-X-X-G-T-T-A-A-A-G-XDựa vào NTBS xác định trình tự các nuclêôtit
trên mạch bổ sung với đoạn mạch này?

Đáp án: -T-X-G-G-X-A-A-T-T-T-X-G-

CHO ĐOẠN MẠCH ĐƠN MẪU

10
0123456789

Hãy tìm đoạn tương ứng: 1, 2 hay 3?

T
X
G
G

A
G
T
X
T

A
T

A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

MẪU

X
G
A
A
X
T
A
T
X

1

T

T

X
A
G
A
T

X

X
G
A
T
X
G
A
T
X

2

A

G
A
G
X
T
A
T
X
G
A
T
X

3

0

CHO MỘT MẠCH ADN MẪU
Hãy tìm mạch đơn tương ứng: 1, 2 hay 3?

A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

BẠN SAI RỒI !

1

2

T

T

T

X
G
G
A
T

X

X
A
G
A
G

X
G
A
A
X
T
A
T
X

A

G
A
T
X
G
A
T
X
G

3

X
T
A
T

T

X
G
A
T

X

X

A

0

LỰA CHỌN CHÍNH XÁC _

A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T

T

T

X
G
G
A
T

X
A
G
A
T

X
A
G
A
G

X
G
A
A

X
G
A
T

X
T
A
T

X
T
A
T

X
G
A
T

X
G
A
T

X

X

X

0
A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

BẠN SAI RỒI !

T

T

T

X
G
G
A
T

X
A
G
A
T

X
A
G
A
G

X
G
A
A

X
G
A
T

X
T
A
T

X
T
A
T

X
G
A
T

X
G
A
T

X

X

X

Giải bài tập sau
Giả sử trên mạch 1 của ADN có số lượng của các nuclêôtit là:
A1= 150; G1 = 300. Trên mạch 2 có A2 = 300; G2 = 600.
Dựa vào nguyên tắc bổ sung, tìm số lượng nuclêôtit các loại
còn lại trên mỗi mạch đơn và số lượng từng loại nuclêôtit cả đoạn
ADN, chiều dài của ADN.
Biết : Tổng số nuclêôtit là: A+G +T+X = N
Chiều dài của ADN là: N/2x 3,4.

DẶN DÒ
-Học bài và trả lời câu hỏi, làm
bài tập 4 vào vở .
-Chuẩn bị bài mới.