Thứ ba ngày 25 tháng 1 năm 2022
Luyện từ và câu

SGK/161,166

Tiết 26

TGDK:30'

I.Yêu cầu cần đạt:
1.Năng lực đặc thù
-Hiểu thế nào là câu kể, tác dụng của câu kể (ND Ghi nhớ).
-Nhận biết được câu kể trong đoạn văn (BT1, mục III); biết đặt một vài câu kể để kể, tả, trình
bày ý kiến (BT2).
- Nắm được cấu tạo cơ bản của câu kể Ai làm gì (ND Ghi nhớ).
- Nhận biết được câu kể Ai làm gì? Trong đoạn văn và xác định được chủ ngữ và vị ngữ
trong mỗi câu (BT1, BT2, mục III); viết được đoạn văn kể việc đã làm trong đó có dùng câu
kể Ai làm gì? (BT3, mục III).
2. Năng lực chung:
- NL tự học, Sử dụng ngôn ngữ, NL sáng tạo
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL ngôn ngữ, NL tự học, NL giao tiếp.
3. Phẩm chất:
- HS tích cực, tự giác, hoàn thành bài tập.
II. Phương tiện dạy học:
1. Giáo viên: Bài giảng Powerpoint.
2. Học sinh:
- Sách, vở bút và đồ dùng học tập.
- Laptop,ti vi, điện thoại.
III. Các hoạt động dạy học:

VBT/118

I. Nhận xét

1. Câu in đậm trong đoạn văn sau đây được dùng làm gì?
Cuối câu ấy có dấu gì ?
Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có cái mũi rất dài. Chú
người gỗ được bác rùa tốt bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khoá
vàng để mở một kho báu. Nhưng kho báu ấy ở đâu ?
- Câu in đậm
trong
đoạn
văn
được
làm gì ?
Câu
được
về một
Cuối
câu
có dùng
dấu
gìđể
? hỏi dùng

điềutrong
chưa biết
là câu
gì ?hỏi, hỏi về một
Câu in đậm
đoạngọi
văn
là câu
Câu
in đậm
đoạn
điều
chưa
biết. trong
Cuối câu
cóvăn
dấuđược
chấmdùng
hỏi. để hỏi
Câucóhỏi
Cuốibiết.
câu
dấu chấm hỏi.
về một điều chưa

I. Nhận xét
2. Những câu còn lại trong đoạn văn trên được dùng làm
gì? Cuối mỗi câu có dấu gì ?

Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có cái mũi
rất dài. Chú người gỗ được bác rùa tốt bụng Toóc-ti-la
tặng cho chiếc chìa khoá vàng để mở một kho báu.

Những câu còn lại trong đoạn văn trên được dùng làm gì?(đánh dấu
X vào ô thích hợp). Cuối mỗi câu có dấu gì ?
Dùng làm gì
Câu

Giới
thiệu

Kể

Bu-ra-ti-nô là một chú bé
bằng gỗ.

X
……

Chú có cái mũi rất dài.
Chú người gỗ được bác rùa
tốt bụng Toóc- ti- la tặng chú
chiếc chìa khóa vàng.

Tả

Nêu ý
kiến

Dấu gì

…….

…….

…….

Dấu
chấm
………

……

……

X
……

…….

Dấu
chấm
………

……

X
…….

…….

…….

Dấu
chấm
………

I. Nhận xét

Câu kể
Câu kể dùng để:
Giới thiệu, tả hoặc kể về sự vật, sự việc.

Các câu kể trong bài tập này dùng để làm
Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có cái mũi rất dài. Chú người gỗ được bác rùa
gì ?

tốt bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khoá vàng để mở một kho báu.

- Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ.

Giới thiệu về Bu-ra-ti-nô

- Chú có cái mũi rất dài.

Miêu tả Bu-ra-ti-nô

- Chú người gỗ được bác rùa tốt bụng

Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khoá vàng để
mở một kho báu.

Kể lại sự việc liên quan đến
Bu-ra-ti-nô

I. Nhận xét

Câu kể

3. Ba câu sau đây cũng là câu kể. Theo em,
chúng được dùng làm gì?

Ba-ra-ba uống rượu đã say. Vừa hơ bộ râu, lão vừa nói:
- Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ tống nó vào cái lò sưởi này.

Ba câu sau đây cũng là câu kể. Theo em, chúng được dùng làm gì? Đánh dấu X
vào ô thích hợp.
Dùng làm gì
Câu

Giới
thiệu

Kể

Tả

Nêu ý
kiến

Ba-ra-ba uống rượu đã say.

………

…….

……..

…….

Vừa hơ bộ râu lão vừa nói:

……….

……

……

……..

Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ
tống nó vào cái lò sưởi này.

………

…….

……..

…….

Câu kể
Qualênbài
3, em
hãytâm
rúttư,
ra tình
nhậncảm
xét:của
Nêu
ý kiến
hoặc
Câu kể còn được
dùng để làm gì?
mỗi người.

Câu

Tác dụng của câu

Ba-ra-ba uống rượu đã say.

Kể về Ba-ra-ba

Vừa hơ bộ râu, lão vừa nói:

Kể về Ba-ra-ba

Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ
tống nó vào cái lò sưởi này.

Nêu suy nghĩ của
Ba-ra-ba

Câu kể
Câu kể
Kể, tả hoặc giới thiệu về
sự vật, sự việc.

Câu kể còn gọi là câu
trần thuật

Nêu lên ý kiến hoặc tâm tư,
tình cảm của mỗi người.

Ghi nhớ

Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm câu kể trong đoạn văn sau đây. Cho

biết mỗi câu dùng để làm gì?

Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét
nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui
sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo
đơn, rồi sáo kép, sáo bè,…như gọi thấp xuống những vì sao sớm.

Trong các câu văn sau , câu nào là câu kể? Đánh dấu X vào ô trống trước
câu kể. Cho biết mỗi câu dùng để làm gì.
Câu
1.Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục
đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi.
2.Cánh diều mềm mại như cánh bướm.
3.Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên
trời.
4.Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
5.Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,…như gọi
thấp xuống những vì sao sớm.

Câu kể

Dùng để

X

Kể sự việc
.....................................

X

Tả cánh diều
.....................................

X

Kể sự
việc và nói lên tình cảm
.....................................

X

Tả tiếng sáo diều
.....................................

X

Nêu
ý kiến, nhận định
.....................................

Bài tập 2. Đặt câu kể theo các gợi ý sau:
a) Kể các việc em làm hằng ngày sau khi đi học về.
b) Tả chiếc bút em đang dùng.
c) Trình bày ý kiến của em về tình bạn.
d) Nói lên niềm vui của em khi nhận điểm tốt.
VD: a/ Hằng ngày, sau khi đi học về, em giúp mẹ dọn cơm. Cả nhà
ăn cơm trưa xong, em cùng mẹ rửa bát đĩa. Sau đó em ngủ trưa. Ngủ
dậy, em học bài.

b. Tả chiếc bút em đang dùng.
Em có một chiếc bút bi rất đẹp. Chiếc bút dài, màu xanh biếc.
c. Trình bày ý kiến của em về tình bạn.
Em nghĩ rằng tình bạn rất cần thiết với mỗi người. Nhờ có bạn, em
thấy cuộc sống vui hơn. Bạn cùng em vui chơi, học hành. Bạn giúp
đỡ khi em gặp khó khăn…
d. Nói lên niềm vui của em khi nhận điểm tốt.
Hôm nay là ngày rất vui của em vì lần đầu tiên em được điểm 10
môn Tập làm văn. Về nhà, em khoe ngay điểm 10 này với bố mẹ.

VBT/123

Luyện từ và câu - Tiết 26
CÂU KỂ: AI LÀM GÌ ?
NHẬN XÉT

1- Đọc đoạn văn sau :
Trên nương , mỗi người một việc. Người lớn
đánh trâu ra cày. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá. Mấy chú
bé bắc bếp thổi cơm. Các bà mẹ tra ngô. Các em bé
ngủ khì trên lưng mẹ. Lũ chó sủa om cả rừng.
Theo TÔ HOÀI
2- Tìm trong mỗi câu trên các từ ngữ :
a) Chỉ hoạt động.
b) Chỉ người hoặc vật hoạt động.

Người lớn đánh trâu ra cày.
Từ ngữ chỉ hoạt động :
đánh trâu ra cày

Từ ngữ chỉ người hoặc vật hoạt động :
người lớn

Câu

Từ ngữ chỉ hoạt
động

- Các cụ già nhặt cỏ,
đốt lá .

nhặt cỏ, đốt lá

- Mấy chú bé bắc bếp
thổi cơm.

bắc bếp thổi cơm

- Các bà mẹ tra ngô.

tra ngô

- Các em bé ngủ khì
trên lưng mẹ.

ngủ khì trên lưng
mẹ

- Lũ chó sủa om cả
rừng.

sủa om cả rừng

Từ ngữ chỉ người
họăc vật hoạt động
các cụ già
mấy chú bé
các bà mẹ
các em bé
lũ chó

Bài 3: Đặt câu hỏi :
a) Cho từ ngữ chỉ hoạt động.
b) Cho từ ngữ chỉ người hoặc vật hoạt động.

Người lớn đánh trâu ra cày.
Ai đánh trâu ra cày ?

Người lớn làm
gì ?

Câu kể:

Ai làm gì ?

- Bộ phận 1 chỉ người hay
vật hoạt động gọi là chủ
ngữ.
- Trả lời câu hỏi: Ai ( con
gì, cái gì ) ?

-Bộ phận 2 chỉ hoạt động
trong câu gọi là vị ngữ.
- Trả lời câu hỏi: Làm gì ?

Ghi nhớ :
Câu kể Ai làm gì ? thường gồm hai bộ phận :
-Bộ phận thứ nhất là chủ ngữ, trả lời cho câu hỏi :
Ai ( con gì, cái gì ) ?
-Bộ phận thứ hai là vị ngữ, trả lời cho câu hỏi :
Làm gì ?

Bài 1: Tìm những câu kể Ai làm gì ? trong đoạn văn sau :
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha tôi
làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ
đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để
gieo cấy mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan
cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
Theo NGUYỄN THÁI VẬN

*Tìm chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu vừa tìm được :

Bài 2: Tìm chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu vừa
tìm được ở bài tập 1:
- Cha tôi /làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà ,quét sân .
CN

VN

- Mẹ/ đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để
CN

VN

gieo cấy mùa sau.
- Chị tôi/đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn
CN

cọ xuất khẩu.

VN

Bài 2: Viết một đoạn văn kể về các công việc trong một buổi sáng của
em. Cho biết những câu nào trong đoạn văn là câu kể Ai làm gì ?

Vào lúc 6 giờ hàng ngày, em thường thức dậy nhờ
tiếng chuông đồng hồ báo thức. Sau đó, em gấp gọn
gàng chăn gối của mình, rồi mới vào nhà vệ sinh đánh
răng rửa mặt. Lúc 6 giờ 30, em ăn sáng cùng bố mẹ.
Ăn xong, em chuẩn bị sách vở, xem lại bài và mở máy
tính để bắt đầu một buổi học online như thường lệ.

KHỞI ĐỘNG
Chọn A, hoặc B, hoặc C
Câu 1 Câu kể là những câu dùng để:
A. Kể, tả hoặc giới thiệu về sự vật, sự việc
B. Nói lên ý kiến hoặc tâm tư, tình cảm của mỗi người
C. Cả A và B

Chọn A, hoặc B, hoặc C
Câu 2

Dấu câu nào dùng để kết thúc câu kể?
A. Dấu hai chấm
B. Dấu ngoặc kép
C. Dấu chấm

III.Nhận xét – Dặn dò:
- Học thuộc ghi nhớ.
- Xem trước bài: Vị ngữ trong câu kể
Ai làm gì?

IV. Điều chỉnh sau tiết dạy: