KIỂM TRA BÀI CŨ

1) Nêu sự khác biệt giữa đồng hóa và dị hóa?
Đồng hóa
-Tổng hợp chất đặc
trưng
-Tích lũy năng lượng ở
các liên kết hóa học

Dị hóa
-Phân giải chất đặc trưng
thành chất đơn giản
- Bẻ gãy liên kết hóa học
giải phóng năng lượng

KIỂM TRA BÀI CŨ
2) Vì sao nói sự chuyển hóa vật chất và năng
lượng là đặc trưng cơ bản của sự sống?
- Mọi hoạt động sống của cơ thể đều cần năng
lượng, năng lượng lại được giải phóng từ quá
trình chuyển hóa.
- Vậy nếu không có chuyển hóa thì không có
hoạt động sống.

KIỂM TRA BÀI CŨ
3) Năng lượng giải phóng ở tế bào được
sử dụng vào những hoạt động nào?
Hoạt động co cơ, đồng hóa, và sinh nhiệt

Nhiệt do dị hóa giải phóng để điều hòa thân
nhiệt.
Vậy thân nhiệt là gì? Cơ thể có những biện
pháp nào để điều hòa thân nhiệt?

Bài 33

I. Thân nhiệt

Thân nhiệt là gì?

Ngậm nhiệt
kế ở miệng

Thân nhiệt là nhiệt độ của cơ thể
Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để
làm gì?
Ngậm nhiệt kế ở miệng (370C), kẹp nhiệt kế ở
nách (36,50C) hoặc cho vào hậu môn (37,50C)

Thân nhiệt phản ánh tình trạng sức khỏe

I. Thân nhiệt
Ở người khỏe mạnh nhiệt độ cơ thể khi trời
nóng và khi trời lạnh là bao nhiêu và thay
đổi như thế nào?
Thân nhiệt luôn ổn định ở 370C do sự cân
bằng giữa quá trình sinh nhiệt và tỏa nhiệt
Vậy tại sao khi sốt nhiệt độ lại tăng?
- Làm giảm sự phát triển của vi khuẩn hay
siêu vi, do chúng rất nhạy cảm với sự gia
tăng nhiệt độ dù tăng ít.
- Giúp bạch cầu đến bộ phận bị nhiễm nhanh
hơn, để chống lại sự xâm nhập của vi trùng.

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Nhiệt do hoạt động của cơ thể sinh ra đã đi
đâu và để làm gì?
Được máu phân phối khắp cơ thể và tỏa ra
môi trường để đảm bảo cho thân nhiệt ổn
định

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Khi lao động nặng cơ thể có những
phương thức tỏa nhiệt nào?
- Qua hơi nước ở hoạt động hô hấp
- Qua da
- Qua sự bốc hơi của mồ hôi

Người lao động nặng thì hô
hấp mạnh và đổ mồ hôi

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Vì sao da người hồng hào về mùa hè và
da thường tái hoặc sởn gai ốc về mùa
đông (trời lạnh)?

Khi trời lạnh

Mao mạch da co lại, lưu
lượng máu qua da ít nên
da tím tái. Đồng thời cơ
chân lông co lại nên sởn
gai ốc làm giảm thiểu sự
tỏa nhiệt qua da

Khi trời nóng
Mao mạch da dãn,
lưu lượng máu qua
da nhiều tạo điều kiện
cho cơ thể tăng
cường tỏa nhiệt

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Khi trời nóng, độ ẩm không khí cao, trời oi
bức, cơ thể ta có những phản ứng gì và
có cảm giác như thế nào?

Khi trời oi bức: mồ hôi tiết ra nhiều
nhưng lại khó bay hơi nên mồ hôi
chảy thành dòng, sự tỏa nhiệt khó
khăn ta cảm thấy bức bối, khó chịu

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Tại sao khi rét chúng ta lại run?

Vì khi đó các cơ co giãn liên tục, gây
phản xạ run giúp tạo ra nhiệt, làm cho
thân nhiệt tăng lên

II. Sự điều hòa thân nhiệt
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

Da là cơ quan đóng vai trò quan trọng nhất trong
điều hòa thân nhiệt.
- Khi trời nóng và khi lao động nặng, mao mạch ở
da dãn giúp tỏa nhiệt nhanh, đồng thời tăng
cường tiết mồ hôi, mồ hôi bay hơi sẽ lấy đi một
lượng nhiệt của cơ thể.
- Khi trời rét, mao mạch ở da co lại, cơ chân lông
co để giảm sự tỏa nhiệt

2. Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa
thân nhiệt
Hệ thần kinh đóng vai trò chủ đạo trong hoạt
động điều hòa thân nhiệt
- Sự tăng, giảm quá trình dị hóa ở tế bào
- Phản ứng co, dãn mạch máu dưới da
- Tăng, giảm tiết mồ hôi
- Co, duỗi cơ chân lông để

Để
điều
tiết
sự
tỏa
nhiệt

III. PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH

- t0 môi trường cao nhưng không thông
thoáng, sự tỏa nhiệt và thoát mồ hôi bị
ngưng trệ làm nhiệt độ cơ thể tăng cao 
dễ bị cảm nóng
- Đi nắng hay vừa lao động nặng xong,
thân nhiệt đang cao mà tắm ngay hay ngồi
nghỉ nơi gió lùa  có thể bị cảm sốt
- Mùa rét, cơ thể mất nhiều nhiệt mà không
giữa cho cơ thể đủ ấm  cảm lạnh

Bệnh cúm là bệnh của loài chim và động vật có
vú do siêu vi trùng. Biểu hiện: tăng nhiệt, đau
đầu, đau cổ họng, đau nhức bắp thịt khắp cơ thể,
ho, mệt mỏi.
Bệnh cúm khác cảm
giống ở giai đoạn đầu là đều gây đau cổ
họng, tứ chi ê ẩm và nhức đầu.
- cảm ít gây sốt và hiếm khi làm thân nhiệt
cao hơn 38,8 độ C
-cúm thường thân nhiệt trên 39,4 độ C.

III. PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH

Để đề phòng cảm nóng, cảm lạnh, trong
lao động và sinh hoạt hàng ngày ta cần
phải chú ý những điểm gì?

III. PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH

Củng cố
Giải thích câu:
“Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói”
Trời nóng chóng khát: trời nóng đổ mồ hôi nhiều
để tỏa nhiệt  cơ thể mất nhiều nước  khát
Trời mát (rét) chóng đói: vì cơ thể tăng cường
chuyển hóa để tăng sinh nhiệt