LỊCH SỬ 7

Tiết 30-Bài 12
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC TỐNG 1075-1077

Nguyễn Duy Quang SC

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
1. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ nhất ( năm 1075)

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
1. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ nhất ( năm 1075)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
-Lý Thường Kiệt cho các địa phương ráo riết chuẩn bị :

LƯỢC ĐỒ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1075-1077)
GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076-1077)
Côn Lôn quan

Hoành Sơn
QUÃNG NGUYÊN

BÌNH NGUYÊN

Cao Bằng

Hà Giang

g

Các
tù
Các
tùtrưởng
trưởng
tù
HCác
ồtrưởng
dânít
ngdân tộc
dân
tộc
ít i
tộc ítngười
người
Lô

Sô
ng

Sô
n

Đà

QUANG L ANG

M

BẠCH CHÂU
VĨNH BÌNH

Cổ vạn

Lạng Sơn

g

Cầ

KHÂM CHÂU
LIÊM CHÂU

TÔ MẬU

Quảng Ninh

u

THĂNG LONG

Sô
ng

TƯ MINH

Thất Khê

ng
Sô

Sô
n

MÔN

UNG CHÂU

Thái B
Bình
Bì

S.
T

há
i

Bì

nh

ã

QU? NH CHÂU
QU
QUỲ

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
-Lý Thường Kiệt cho các địa phương ráo riết chuẩn bị :
- Các tù trưởng miền núi mai phục những vị trí chiến lược quan trọng.
- Lý Kế Nguyên chỉ huy thủy binh đóng ở Đông Kênh.
- Xây dựng phòng tuyến trên bờ Nam sông Như Nguyệt.

Vì sao Lý Thường Kiệt lại chọn bờ Nam sông Như Nguyệt làm
phòng tuyến để chặn giặc?
T
ng
Sô

HIỆP HÒA

o
Đả

THĂNG
LONG

ng
Sông Đuố

VẠN XUÂN
Th
ái
Bì
nh

am

Hồn
g

TỪ SƠN

Can Vang
BẮC NINH

Sô
ng

iT

am
N
BẮC GIANG
ục
L
ng
ô
S

Bến Ngọt
YÊN PHONG

Sôn
g

ng

nú

Đa
Phúc

ơ
hư

y
Dã

VIỆT YÊN

LẠNG GIANG

Lược đồ phòng tuyến sông Như Nguyệt của quân ta

Phòng tuyến sông Như Nguyệt

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
-Lý Thường Kiệt cho các địa phương ráo riết chuẩn bị:
- Các tù trưởng miền núi mai phục những vị trí chiến lược quan trọng.
- Lý Kế Nguyên chỉ huy thủy binh đóng ở Đông Kênh.
- Xây dựng phòng tuyến trên bờ Nam sông Như Nguyệt.
b. Hành động của nhà Tống:

LƯỢC ĐỒ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1076-1077)
Côn Lôn quan

Hoành Sơn

BÌNH NGUYÊN
Hà Giang

QUÃNG NGUYÊN
Cao Bằng

MÔN

BẠCH CHÂU
VĨNH BÌNH

Cổ vạn

Lạng Sơn

ô
gL

gĐ

g

1-1077

QUANG L ANG

n
Sô

Sô
n

gH
ồn

UNG CHÂU

Thái B
Bình
Bì

TƯ MINH

Thất Khê

Sô
n

Cuối năm 1076

Sô
ng

à

M

LIÊM CHÂU
TÔ MẬU

Quảng Ninh
Cầ
u

THĂNG LONG S. Th
Sô
ng

KHÂM CHÂU

ái
B

ình

ã

Quân ta phòng thủ
Quân Tống tiến công
Quân ta chặn đánh
Phòng tuyến Như Nguyệt

QU? NH CHÂU
QU
QUỲ

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
b. Hành động của nhà Tống:
- Cuối 1076, nhà Tống cử 1 đạo quân lớn theo 2 đường thủy và bộ
tiến hành xâm lược Đại Việt.
- Tháng 1/ 1077, 10 vạn quân bộ do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy
vượt biên giới qua Lạn Sơn tiến xuống.
- Đến bờ bắc sông Như Nguyệt, quân Tống bị quân ta chặn lại. Quân
thủy cũng bị ta chặn đánh ở vùng ven biển.
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:

g
Sôn

T
núi
Dãy
Đả o

Đa Phúc

Quách Quỳ

ơng
Th ư

am

HIỆP HÒA

Trận tuyến quân Tống
Quân Tống tiến đánh
Quân ta chặn đánh
Nhà Lý phòng thủ
LẠNG
GIANG
Phòng
tuyến Như Nguyệt

VIỆT YÊN
Nam
c
ụ
L
Sông

Triệu TiếtBẮC GIANG

Bến Ngọt

YÊN PHONG

VẠN XUÂN
iB
Th
á

ống
u
Đ
Sông

ìn

h

TỪ SƠN

g

H ồn
g

Sô
n

Sôn
g

Can Vang
BẮC NINH

THĂNG LONG

LƯỢC ĐỒ TRẬN ĐÁNH TRÊN PHÒNG TUYẾN SÔNG NHƯ NGUYỆT

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
b. Hành động của nhà Tống:
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng tuyến để tiến vào Thăng
Long nhưng bị quân ta chặn đứng.

Đêm đêm Lý Thường Kiệt cho người vào
ngôi đền nhỏ bên bờ sông đọc bài thơ thần:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”.
T¹m dÞch là:
“ Sông núi nước Nam, vua Nam ở,
Rành rành định phận ở sách trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm,
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”.
Em hãy cho biết ý nghĩa
của bài thơ ?
- Để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân ta.
- Đồng thời làm khiếp đảm tinh thần quân Tống

S«
­
Th
ng
¬n
g

§a Phóc

S.

hÞ

× nh

ng
Hå

S. T h¸
iB

S.

HĂNG LONG

S.

c
ô
L

Çu

S. N

Lý
Thư
ờng
Kiệ
t

C
S.

Yên Phong

Nh
­ NguyÖt

m
a
N

Lược đồ: kháng chiến chống Tống (1076-1077)

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta:
b. Hành động của nhà Tống:
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
* Diễn biến
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng tuyến để tiến vào Thăng
Long nhưng bị quân ta chặn lại.
-Cuối năm 1077 quân ta phản công.
* Kết quả: quân Tống thua to.
- Lý Thường Kiệt chủ động kết thúc chiến tranh bằng đề nghị “giảng
hòa”, quân Tống chấp nhận ngay và rút quân về nước.

Vì sao, ta đang ở trong thế thắng mà Lý Thường Kiệt
lại chủ trương giảng hòa?

Vậy nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý
Thường Kiệt đó là gì ?

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)

2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta
b. Hành động của nhà Tống
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
*Diễn biến
*Kết quả
*. Nguyên nhân thắng lợi:
- Do tinh thần đoàn kết dũng cảm của nhân dân ta.
- Nhờ sự chỉ huy tài tình và cách đánh sáng tạo của Lý Thường Kiệt..
* Ý nghĩa:
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống ngoại xâm cuả dân tộc ta.
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập, tự chủ của dân tộc.

Theo em, Lý Thường Kiệt có công lao gì trong cuộc kháng chiến
chống quân Tống ?
Sinh thời, Lý Thường Kiệt có ba công lao lớn:
Một là, không ngừng nêu cao tấm gương sáng ngời về tinh
thần đoàn kết vì nghĩa cả, không ngừng nêu cao phẩm giá trung quân
ái quốc tốt đẹp của bậc đại thần khi vận nước lâm nguy.
Hai là, góp phần đắc lực cùng vua và triều đình trong sự
nghiệp xây dựng đất nước.
Ba là, đập tan hoàn toàn mưu đồ xâm lăng nguy hiểm và xảo
quyệt của quân Tống, bảo vệ vững chắc nền độc lập nước nhà.
(Dẫn theo Danh tướng Việt Nam, Nguyễn Khắc
Thuần, Tập I, tr. 41)

CỦNG CỐ BÀI HỌC:
1. Nối các sự kiện lịch sử với các mốc thời gian sao cho chính xác:
Sự kiện lịch sử

Thời gian

1. Lý Thườg Kiệt tiến đánh Châu Ung,
châu Khâm, châu Liêm
2. Quân Tống do Quách Quỳ, Triệu
Tiết cầm đầu chuẩn bị tiến vào nước ta

a. Cuối xuân 1077

3. Quân Tống vượt ải Nam Quan, qua
Lạng Sơn tiến vào nước ta.

c. Cuối 1076

4. Quân Tống rút về nước.

d. Tháng 10-1075

b. Tháng 1-1077

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta: -Lý Thường Kiệt cho các địa phương ráo riết chuẩn bị :
b. Hành động của nhà Tống:- Cuối 1076, nhà Tống cử 1 đạo quân
lớn theo 2 đường thủy và bộ tiến hành xâm lược Đại Việt.
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
* Diễn biến
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng tuyến để tiến vào Thăng
Long nhưng bị quân ta chặn lại. Cuối năm 1077 quân ta phản công
* Kết quả: quân Tống thua to, rút quân về nước.
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Do tinh thần đoàn kết dũng cảm của nhân dân ta.
- Nhờ sự chỉ huy tài tình và cách đánh sáng tạo của Lý Thường Kiệt..
* Ý nghĩa:
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống ngoại xâm cuả dân tộc ta.
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập, tự chủ của dân tộc.

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ:
- Học bài cũ, trình bày được diễn biến cuộc chiến đấu ở phòng tuyến
sông Như Nguyệt trên lược đồ.
- Đọc và chuẩn bị trước bài 13.

Bài 12: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077)
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai ( năm 1077)
a. Chuẩn bị của ta: -Lý Thường Kiệt cho các địa phương ráo riết chuẩn bị :
b. Hành động của nhà Tống:- Cuối 1076, nhà Tống cử 1 đạo quân
lớn theo 2 đường thủy và bộ tiến hành xâm lược Đại Việt.
c. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
* Diễn biến
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng tuyến để tiến vào Thăng
Long nhưng bị quân ta chặn lại. Cuối năm 1077 quân ta phản công
* Kết quả: quân Tống thua to, rút quân về nước.
*. Nguyên nhân thắng lợi:
- Do tinh thần đoàn kết dũng cảm của nhân dân ta.
- Nhờ sự chỉ huy tài tình và cách đánh sáng tạo của Lý Thường Kiệt..
* Ý nghĩa:
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống ngoại xâm cuả dân tộc ta.
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập, tự chủ của dân tộc.