Cây rau dừa m
ọc trên bờ

Su hào trồng
đúng quy trình

Cây rau dừa mọc v
en bờ

Su hào trồng không
đúng quy trình

Cây rau dừa mọc

trải trên mặt nước

Cây rau mác trong các
môi trường khác nhau

Trồng ở nhiệt độ 35 độ C

Trồng ở nhiệt độ 20 độ
C

Hoa liên hình

Cây biến đổi qua các mùa

Sự biến đổi lá
cây rau mác

I.Sự biến đổi kiểu hình do tác động của
môi trường

Hãy quan sát tranh và đọc ví dụ 1,2 SGK để hoàn thành bảng sau

Thảo luận
nhóm 5
phuùt
Rau dừa nước ở cạn

Đối tượng
nghiên cứu
Lá cây rau
mác

Điều kiện
môi trường
- Mọc trong không khí
- Mọc trên mặt nước
- Mọc trong nước

Cây rau dừa - Mọc trên bờ
nước
- Trải trên mặt nước
Su hào
- Đúng qui trình kĩ

Rau dừa nước ở nước

Mô tả kiểu
hình
tương ứng

- Đúng qui trình kĩ thuậ

Sai qui trình kĩ thuật

Đối tượng
quan sát
Lá cây rau mác

Điều kiện
môi trường

- Trên cạn

Kiểu hình tương ứng

Nhân tố ảnh
hưởng chính

• Lá nhỏ, hình mũi mác

- Trên mặt nước • Lá lớn, hình mũi mác

Cây rau dừa nước

Củ su hào

- Mọc trong nước • Lá dài,
mảnh
- Mọc trên bờ
• Thân, lá nhỏ
- Trên mặt nước • Thân, lá to
hơn, rễ biến
thành phao
- Mọc ven bờ
• Thân, lá to
hơn
- Trồng đúng
• Củ
kĩ thuật
to
- Trồng không
• Củ nhỏ hơn
đúng kĩ thuật

Nước

Độ ẩm

Quy trình
kỹ thuật
BH

? Nhận xét kiểu gen của cây rau mác, cây dừa nước, cây su hào
mọc trong các môi trường khác nhau ?

Kiểu gen giống nhau

? Tại sao lá cây rau mác, thân cây dừa nước, củ su hào có sự biến
đổi kiểu hình ?

Sự biến đổi kiểu hình để thích nghi với điều kiện sống
? Sự biến đổi kiểu hình trong các cây trên do nguyên nhân nào ?

Do tác động của môi trường sống
? Thường biến là gì ?

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá
thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
- Đặc điểm:
+ Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định.
+ Thường biến không di truyền được.

Mạ gieo ngoài ánh sáng

Mạ gieo trong bóng râm

+ Thường biến có đặc điểm gì ?
+ Thường biến có di truyền cho đời sau
Vì sao ?

Cáo bắc cực
Mùa hè: Bộ lông thưa,
vàng hay xám  Lẫn với
màu đất, cây bụi.

Cáo bắc cực
Mùa đông: Bộ lông dày,
trắng  Lẫn với tuyết, che
mắt kẻ thù

?Thường
Thườngbiến
biếnthích
có ý nghi
nghĩavới
gì môi
đối
trường
với đời
để tự
sống
vệ sinh
và săn
vậtmồi.
?

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá
thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
- Đặc điểm:
+ Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định.
+ Thường biến không di truyền được.
- Ý nghĩa: Giúp cho sinh vật thích nghi với điều kiện sống của m
ôi trường.

LÁ LỐT MỌC
TRONG TỐI
( LÁ TO XANH )

LÁ LỐT MỌC
NGOÀI SÁNG
( LÁ NHỎ VÀNG )

Ở SA MẠC
( ÍT XANH NHIỀU
GAI )

Ở VÙNG ẨM ( XANH
HƠN )

CÂY XƯƠNG RỒNG

RAU MUỐNG MỌC
TRÊN CẠN
( LÁ DÀI CỌNG NHỎ )

RAU MUỐNG MỌC
DƯỚI NƯỚC
( LÁ NGẮN CỌNG TO
)

II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường
và kiểu hình
Sơ đồ:

2

tác động
1

Kiểu gen

quy định

Môi trường

3

Kiểu hình

II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường
và kiểu hình
Trong thực
tiễn sản xuất:

Môi trường

Kiểu gen

Giống

Kiểu hình

Biện pháp kĩ thuật

Năng suất

VD

Đúng kĩ thuật

Trong sản xuất

Kiểu
Giống
gen

Biện
Môipháp
trường
kĩ thuật

Giống
cà rốt

Củ
to
Kiểu
Nănghình
suất
Củ
nhỏ

Sai kĩ thuật
BH

KH

II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường
và kiểu hình

II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường
và kiểu hình

- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiều gen,
thường ít chịu ảnh hưởng của môi trường.
- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi

Sơ đồ:

Môi trường
tác động

Kiểu gen

III. Mức phản ứng

quy định

Kiểu hình

A

B

Giống lúa DR2

Mức
phản
ứng

Là giới hạn thường biến của một kiểu
gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhóm nhóm
gen) trước môi trường khác nhau.
Do kiểu gen quy định.

Gieo trồng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ)

Kiểu gen
(Giống)
Giống lúa DR2

Gieo trồng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)

Môi trường
(điều kiện canh tác)

Kiểu hình
(Năng suất)

Điều kiện gieo trồng
bình thường

4,5 – 5 tấn/ha/vụ

Điều kiện gieo trồng
tốt nhất

8 tấn/ha/vụ
BH

A

Mức
phản
ứng

Giống lúa DR2

B

Là giới hạn thường biến của một kiểu
gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhóm nhóm
gen) trước môi trường khác nhau.
Do kiểu gen quy định.

Gieo trồng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ)

Gieo trồng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)

- Giới hạn năng suất của giống lúa DR2 do giống
hay do kĩ thuật trồng trọt quy định ?
- Mức phản ứng là gì ?

BH

III. Mức phản ứng
-Mức phản ứng là giới hạn thường biến của một kiểu gen
trước môi trường khác nhau.
- Mức phản ứng do kiểu gen quy định.

* Phân biệt thường biến với đột biến:

Thường biến là những biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời sống cá thể
dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

* So sánh:
Thường biến

Đột biến

1- Chỉ làm thay đổi kiểu hình, không
làm thay đổi vật chất di truyền ( NST
và AND).

1- Làm biến đổi vật chất di truyền (
NST và AND) từ đó dẫn đến thay đ
ổi kiểu hình cơ thể.

2- Không di truyền được

2- Di truyền

3- Biến đổi đồng loạt

3- Biến đổi riêng rẽ

4- Có lợi

4- Có hại, đôi khi có lợi