LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

1. Hãy cho biết lễ hội trên là tưởng
nhớ vị anh hùng nào của dân tộc ?
2. Theo em, người anh hùng là người
như thế nào? Người đó có những
phẩm chất và thành tích gì khiến em
ngưỡng mộ?

? Hãy kể tên 1 vài vị anh hùng mà em biết

TRUYỀN THUYẾT
Loại truyện dân gian kể về các sự việc và nhân vật
thời quá khứ

1

KHÁI NIỆM TRUYỀN THUYẾT

CON RỒNG, CHÁU TIÊN

2

-Thường có các yếu tố tưởng tượng kì ảo.

3

Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với
các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể đến.

4

Một số truyện truyền thuyết:

BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY

THÁNH GIÓNG

SƠN TINH, THỦY TINH

SỰ TÍCH HỒ4 GƯƠM

TRUYỀN THUYẾT
ĐỊNH
NGHĨA
TÊN
VĂN BẢN

ĐẶC ĐIỂM

Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên
quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì
ảo.Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với
các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể.
- Con Rồng, cháu Tiên
- Bánh chưng, bánh giầy
- Thánh Gióng
- Sơn Tinh, Thủy Tinh
- Sự tích Hồ Gươm
- Kể về các nhân vật và sự kiện lịch sử trong quá khứ.
- Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo.
- Có cơ sở lịch sử, cốt lõi sự thật lịch sử, người kể, người nghe tin câu
chuyện như là có thật, dù truyện có những chi tiết tưởng tượng, kì ảo.
-Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và
nhân vật lịch sử.
5

VĂN BẢN 1:

THÁNH GIÓNG

I. TÌM HIỂU CHUNG

1

- Hoàn cảnh: Thuộc thời đại Hùng Vương- mở
đầu lịch sử Việt Nam-> nguồn gốc, dựng và giữ
nước.

2

- Thể loại: Truyện truyền thuyết.

3

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

4

Ngôi kể: Ngôi thứ ba

5

Nhân vật chính: Cậu bé Gióng

4 phần

Cách đọc
- To, diễn cảm, đúng giọng nhân vật.
 Giọng đọc, kể ngạc nhiên, hồi hộp ở đoạn Gióng ra đời:
- Lời Gióng trả lời sứ giả cần đọc dõng dạc, đĩnh đạc, trang nghiêm.
- Đoạn cả làng nuôi Gióng, đọc giọng háo hức, phấn khởi.
- Đoạn Gióng cưỡi ngựa sắt đánh giặc Ân cần đọc với giọng khẩn trương,
mạnh mẽ, nhanh gấp.
- Đoạn Gióng “từ từ bay lên trời" chậm, nhẹ, thanh thản, xa vời, huyền
thoại.

Sắp xếp sự việc theo tranh
1

3

6

2

5

4

7

8

KỂ TRUYỆN
THEO TRANH

1

3

Sự ra đời của Gióng

Gióng biết nói và đòi đi đánh Gióng lớn nhanh như
thổi,
giặc

6
Gióng vươn vai thành
tráng sĩ và đi đánh giặc.

7

4

5
Gióng nhổ bụi tre, đánh tan
quân giặc.

8
Vua phong danh hiệu và lập đền thờ

Gióng đánh thắng
giặc, bay về trời.

2
Những dấu tích còn lại.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

1. Sự ra đời của Gióng

? Tìm và liệt kê các chi
tiết kì ảo về sự ra đời
của Gióng
? Sự ra đời
và những biểu hiện
khác thường của Gióng dự
báo sự việc sắp xảy ra
như thế nào ?

+ 2 phút suy nghĩ và chia sẻ thông
tin với bạn bên cạnh
+1 phút chia sẻ thông tin trước lớp

1. Sự ra đời của Gióng:

Chi tiết

Bình dị:

Thần kì:

- Quê hương: làng Gióng
- Cha mẹ: chăm chỉ làm ăn, có
tiếng là phúc đức
- Người mẹ ướm chân lên vết
chân to.
- Về nhà, bà thụ thai.
- Mẹ mang thai 12 tháng mới
sinh.

Nhận xét

Þ Sự ra đời
vừa bình
thường,
vừa khác
thường,
báo hiệu
sự phi
thường

1.Kể tên một số
nhân vật có sự
ra đời kì lạ?

2. Sự trưởng thành của Gióng

Thảo luận nhóm
- Tìm và liệt kê những chi tiết
kì lạ về sự trưởng thành của
Gióng?
- Chi tiết kì ảo đó có ý nghĩa
gì?

Sự trưởng thành của Gióng

Gióng: “Mẹ ra mời

sứ giả vào đây”

Tiếng nói đầu tiên: đòi
đi đánh giặc
Gióng: “…sắm cho ta

con ngựa sắt; áo giáp sắt
và roi sắt…..

Đòi vũ khí để đi đánh
giặc

- Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thường thì âm thầm lặng lẽ
nhưng khi đất nước gặp nguy biến thì sẵn sàng đứng ra cứu nước.
=> để chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi chúng ta phải chuẩn
bị đầy đủ về tinh thần và vũ khí đấu tranh.

Sau khi gặp sứ giả

Gióng lớn nhanh như thổi

-Cơm ăn mấy cũng không no
-Áo căng đứt chỉ

Bà con làng xóm vui lòng góp gạo nuôi cậu
bé.

1.Vì sao khi nghe Gióng nói đòi đi
đánh giặc thì sứ giả vừa kinh ngạc
lại vừa mừng rỡ
2. Lấy dẫn chứng, thể hiện tinh thần
đoàn kết, tinh thần yêu nước của dân
tộc ta

- Sức mạnh của Gióng được nuôi dưỡng bằng cái bình thường, giản
dị. Gióng đâu chỉ là con của một bà mẹ mà là con của cả làng, của
nhân dân.
=>Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân. Đồng thời còn nói
lên truyền thống yêu nước tinh thần đoàn kết của dân tộc thuở xưa.

3. Gióng đánh giặc và bay về trời
Hoạt động nhóm bàn
? Tìm và liệt kê các chi tiết kì ảo về Gióng
đánh tan giặc và bay về trời
? Chi tiết kì ảo đó có ý nghĩa gì?

Gióng đánh giặc và bay về trời

Gióng vươn vai đứng dậy, biến thành tráng sĩ, mình cao
hơn trượng, oai phong, lẫm liệt

Gióng đánh giặc và bay về trời

Xông thẳng vào
quân giặc

Gậy sắt gãy, Gióng nhổ tre bên đường
đánh giặc

Gióng đánh tan tác bọn giặc xâm lược

 Gióng đánh giặc bằng cả vũ khí thô sơ, bình thường
nhất, tinh thần tiến công mãnh liệt của người anh hùng.

Từ “chú bé” được thay bằng “tráng sĩ” có ý nghĩa gì ?
Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về mong ước có một người anh
hùng đủ sức mạnh để đáp ứng nhiệm vụ dân tộc đặt ra trong hoàn cảnh cấp
thiết.
Sự lớn lên của Gióng đã đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ cứu nước.

Khi lịch sử đặt ra vấn đề sống còn cấp bách, khi tình thế đòi hỏi dân tộc vươn lên
một tầm vóc phi thường thì dân tộc ta vụt lớn dậy như Thánh Gióng, tự mình thay đổi
tư thế tầm vóc của mình.

- Sau khi thắng giặc, Gióng cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người
lẫn ngựa từ từ bay thẳng lên trời.
 Là người có công đánh giặc, vô tư, không màng danh lợi.

=> Thánh Gióng là người yêu nước; dũng cảm; vô
tư, không màng danh lợi.

4. Những vết tích còn lại của Gióng
? Liệt kê những dấu tích đánh giặc của
Thánh Gióng?
? Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh
Gióng trong đoạn kết có ý nghĩa gì
? Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em
có suy nghĩ gì về truyền thống yêu nước,
chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta?

* Dấu tích còn để lại sau khi Gióng đánh giặc:
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng -> làng cháy
* - Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn kết thể
hiện sự trân trọng, biết ơn, niềm tự hào và ước muốn về một người anh hùng
cứu nước giúp dân. Đồng thời cũng giải thích được các sự kiện, địa điểm lịch
sử ( đền thờ Phù Đổng Thiên Vương, làng Cháy).
=> Gióng là hình tượng người anh hùng đầu tiên, tiêu biểu cho lòng yêu nước,
cho ý thức đánh giặc cứu nước của nhân dân ta.

Cổng tam quan đền Thánh Gióng ở
làng Phù Đổng.

Tượng Thánh Gióng trên đỉnh núi Sóc, Sóc
Sơn, Hà Nội

Lễ hội Gióng vào tháng 4 ÂL

? Nêu nội dung chính của văn bản
“Thánh Gióng”
? Nêu những biện pháp nghệ thuật
được sử dụng trong văn bản
? Ý nghĩa của văn bản

IIII. TỔNG KẾT

1. Nội dung:
-Truyện kể về công lao đánh đuổi giặc ngoại xâm của người anh
hùng Thánh Gióng, qua đó thể hiện ý thức tự cường của dân tộc
ta.
2. Nghệ thuật
- Chi tiết tượng tượng kì ảo.
- Khéo kết hợp huyền thoại và thực tế (cốt lõi sự thực lịch sử với
những yếu tố hoang đường).
3. Ý nghĩa:
- Truyện ca ngợi người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi
dậy của truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, anh dũng
kiên cường của dân tộc ta.

IV. Luyện tập
- Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong văn bản “Thánh Gióng”
bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.
- Bài tập 1: Đóng vai nhân vật Thánh Gióng, kể lại câu chuyện.