Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ
YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
+ Tìm và phân loại đựơc từ đơn, từ phức; từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa;
từ đồng âm từ nhiều nghĩa theo yêu cầu của các BT trong SGK .
- Rèn kĩ năng phân loại từ đơn, từ phức; từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa; từ
đồng âm, từ nhiều nghĩa.
+ Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực
giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực văn học, năng lực ngôn ngữ,
năng lực thẩm mĩ.
+ Phẩm chất: Có tinh thần và trách nhiệm, tự tin, cẩn thận, tỉ mỉ.

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi 1: Chọn đáp án đúng cho câu sau:
Trong Tiếng Việt có các kiểu cấu tạo từ như thế nào ?
A. Từ đơn, từ ghép.
B. Từ đơn, từ láy.
C. Từ đơn, từ phức.

Câu hỏi 2: Câu sau đúng hay sai ?
Từ phức là từ gồm hai hay nhiều tiếng có nghĩa
ghép lại.
Đúng
Câu hỏi 3: Điền từ còn thiếu vào các chỗ chấm.
Từ phức gồm những từ loại là từ ghép và từ láy .

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Bài tập 1: Lập bảng phân loại các từ trong khổ thơ sau đây theo
cấu tạo của chúng. Biết rằng các từ đã được phân cách với nhau
bằng dấu gạch chéo.

Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc nịch /.
HOÀNG TRUNG THÔNG

Tìm thêm ví dụ minh họa cho các kiểu cấu tạo từ trong
bảng phân loại em vừa lập (mỗi kiểu thêm 3 ví dụ).

Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc nịch /.
TỪ ĐƠN

TỪ PHỨC
Từ ghép

Từ trong
khổ thơ

Hai, bước, đi, trên, cát, Cha con, mặt
ánh, biển, xanh, bóng, trời, chắc
cha, dài, bóng, con, tròn. nịch

Từ
tìm thêm

Nhà, cây, hoa, lá, chim,
mèo, gà, vịt

mặt trời, chó
sói, ngôi sao

Từ láy
rực rỡ, lênh
khênh
xinh xắn, đu
đủ, chuồn
chuồn

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Bài tập 2: Các từ trong mỗi nhóm dưới đây có quan hệ
với nhau như thế nào ?
- Đó là những từ đồng nghĩa.
- Đó là những từ đồng âm.
- Đó là một từ nhiều nghĩa.
a) đánh cờ, đánh giặc, đánh trống
Từ nhiều nghĩa
Từ đồng nghĩa
b) trong veo, trong vắt, trong xanh
c) thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành Từ đồng âm

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu
Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ


Bài tập 3: Tìm các từ đồng nghĩa với những từ in đậm trong bài văn
dưới đây. Theo em, vì sao nhà văn chọn từ in đậm mà không chọn
những từ đồng nghĩa với nó ?

Cây rơm

Cây rơm đã cao và tròn nóc. Trên cọc trụ, người ta úp một chiếc nồi đất
hoặc ống bơ để nước không theo cọc làm ướt từ ruột cây ướt ra.
Cây rơm giống như một túp lều không cửa, nhưng với tuổi thơ có thể mở
cửa ở bất cứ nơi nào. Lúc chơi trò chạy đuổi, những chú bé tinh ranh có thể
chui vào đống rơm, lấy rơm che cho mình như đóng cánh cửa lại.
Cây rơm như một cây nấm khổng lồ không chân. Cây rơm đứng từ mùa
gặt này đến mùa gặt tiếp sau. Cây rơm dâng dần thịt mình cho lửa đỏ hồng căn
bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò.
Vậy mà nó vẫn nồng nàn hương vị và đầy đủ sự ấm áp của quê nhà.
Mệt mỏi trong công việc ngày mùa, hay vì đùa chơi, bạn sẽ sung sướng
biết bao khi tựa mình vào cây rơm. Và chắc chắn bạn sẽ ngủ thiếp ngay, vì sự
êm đềm của rơm, vì hương đồng cỏ nội đã sẵn đợi vỗ về giấc ngủ của bạn.

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu
Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ



Bài tập 3: Từ đồng nghĩa với:

- tinh ranh: tinh nghịch, tinh khôn, khôn
ngoan, khôn lỏi, ranh mãnh, ranh ma, ma
lanh, …
- dâng: tặng, nộp, đưa, biếu, cho, hiến, …
- êm đềm: êm dịu, êm ấm, êm ái, êm ả, …

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu
Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ

 Bài tập 4: Tìm từ trái nghĩa thích hợp với mỗi chỗ

trống trong các thành ngữ, tục ngữ sau:
cũ
a) Có mới nới .….

tốt nước sơn.
b) Xấu gỗ, …..
yếu dùng mưu.
c) Mạnh dùng sức,…..

Thứ Ba ngày 27 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu
Tiết 33: Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Từ
(chia theo cấu tạo)

Từ đơn

Từ ghép

Từ
(chia theo nghĩa của từ)

Từ phức

Từ láy

Từ
đồng
nghĩa

Từ
trái
nghĩa

Từ
đồng
âm

Từ
nhiều
nghĩa