NGỮ VĂN
9
Văn bản :

MÙA XUÂN NHO NHỎ
-Thanh Hải-

I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
- Thanh Hải (1930-1980) tên thật là Phạm Bá Ngoãn.
- Quê quán: Phong Điền- Thừa Thiên Huế.
- Sự nghiệp sáng tác:
   + Từ năm 1954 đến năm 1964 ông làm cán bộ tuyên huấn.
   + Từ năm 1964 đến năm 1967 ông phụ trách báo cờ giải phóng của
thành phố Huế sau đó làm Ủy viên ban chấp hành Hội Nhà văn Việt
Nam.
   + Tiếp đó sau năm 1975 ông được làm Tổng thư kí Hội Văn nghệ Bình
Trị Thiên cùng đó là ủy viên thường vụ Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật
Việt Nam, Ủy viên ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam.
   + Các tác phẩm tiêu biểu:SGK
- Phong cách sáng tác:
   + Thanh Hải thường viết về thiên nhiên và lòng yêu cuộc sống.
   + Thơ ông bình dị, nhẹ nhàng nhưng đậm chất triết lí về cuộc đời thể
hiện tình yêu cuộc sống tha thiết.

II. Tác phẩm
1. Hoàn cảnh sáng tác
- Bài thơ viết vào tháng 11-1980 trong hoàn cảnh đất nức đã thống nhất, đang xây dựng cuộc sống mới nhưng còn vô
vàn khó khăn gian khổ, thử thách, không đầy một tháng trước khi nhà thơ qua đời. Bài thơ như một lời tâm niệm chân
thành, gửi gắm tha thiết của nhà thơ để lại với đời.
2. Bố cục
Gồm 4 phần:
- Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân thien nhiên đất nước.
- Khổ 2   +3: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước.
- Khổ 4   +5: Ước nguyện của tác giả.
- Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

BÀI THƠ ĐƯỢC PHỔ THÀNH NHẠC

II.Tìm hiểu văn bản:
1. Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất nước
- Nhà thơ vẽ ra trước mắt độc giả bức tranh thiên nhiên mùa xuân với:
   + Không gian: cao rộng của bầu trời, dài rộng của “dòng sông xanh”.
   + Âm thanh: âm thanh rộn rã vui tươi của “chim chiền chiện”.
   + Mùa sắc: xanh của dòng sông, tím của hoa.
⇒ Nghệ thuật đảo cú pháp: không gian cao rộng, màu sắc tươi sáng và
âm thanh rộn ràng như thiết tha mời gọi níu giữ con người ở lại với
cuộc sống, với mùa xuân xứ Huế tươi đẹp .

MÙA
XUÂN
XỨ
HUẾ

- Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên
nhiên:
   + Nhà thơ có cái nhìn trìu mến với cảnh vật.
   + Đưa tay ra “hứng” “giọt long lanh”: là giọt
sương, cũng có thể là ẩn dụ chuyển đổi cảm
giác chỉ tiếng chim “hót vang trời”.
⇒ Cảm xúc ngây ngất trước vẻ đẹp của mùa
xuân của thiên nhiên, khao khát hòa mình với
thiên nhiên đất trời.

2. Cảm xúc về mùa xuân của đất nước
- Mùa xuân của đất nước gắn với hình ảnh người cầm súng (những người làm
nhiệm vụ chiến đấu) và hình ảnh “người ra đồng”, “lộc”- niềm hi vọng tươi sáng
đang theo họ đi khắp nơi hay hay chính họ đã đem mùa xuân đến mọi nơi trên đất
nước.
- Nhịp độ khẩn trương : “Tất cả như…xôn xao”: Công cuộc xây dựng mùa xuân
của đất nước diễn ra khẩn trương, sôi động.
⇒ Nghệ thuật điệp cấu trúc, từ láy…=> Nhà thơ như reo vui trước tinh thần lao
động khẩn trương của con người làm nên mùa xuân của đất nước.
- Nhà thơ nhắc lại về lịch sử bốn nghìn năm “vất vả và gian lao” của đất nước đầy
tự hào, đồng thời tin tưởng vào tương lai tươi đẹp của đất nước mai sau bằng hình
ảnh so sánh đẹp mang nhiều ý nghĩa “Đất nước như vì sao…phía trước”.

MÙA XUÂN ĐẤT NƯỚC

3. Ước nguyện của tác giả

- Nhà thơ bộc lộ chân thành và thiết tha khát khao cống hiến giản dị,
chân thành cho cuộc đời:
   + Tác giả muốn làm “con chim hót”: góp tiếng hót cho cuộc đời.
   + Tác giả muốn làm “nhành hoa”: góp chút sắc hương cho cuộc sống.
   + Tác giả muốn làm “nốt trầm”: cho sự hoàn thiện của bản nhạc cuộc
sống.
   + Tất cả những khát khao của tác giả chỉ là “một”: khát khao mong
ước giản dị nhưng ý nghĩa.
⇒ Không mong muốn những điều lớn lao => ước nguyện hóa thân thiết
tha của nhà thơ giản dị nhưng chân thành và tha thiết.
- Thanh Hải đúc kết tất cả những mong ước của mình thành “Một mùa
xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời”:
   + “Mùa xuân nho nhỏ mang nghĩa ẩn dụ cho khao khát cống hiến
phần tươi đẹp nhất của mình cho cuộc đời chung.
   + Từ láy “lặng lẽ” thể hiện sự cống hiến thầm lặng lẽ.
   + Hoán dụ “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc” – sự cống hiến từ lúc còn trẻ
đến khi về già => công hiến suốt đời.

4. Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân
ca xứ Huế:
- Giai điệu được cất lên chính là điệu hát truyền
thống của xứ Huế mộng mơ:
   + “Nam Ai, Nam Bình”: làn điệu dân ca ngọt ngào
xứ Huế, thể hiện tình yêu mến với di sản văn hóa
phi vật thể.
- “Mùa xuân ta xin hát” : không chỉ mở ra không
gian nó còn mở ra niềm tự hào về lối sống nghĩa
tình của cha ông.

HÌNH
ẢNH
MÙA
XUÂN

HÌNH
ẢNH
MÙA
XUÂN

THANKS YOU