Tiết 86 :
ÔN TẬP VỀ TRUYỆN HIỆN ĐẠI

1. Hãy lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:

TT

01
.

Tên tác
phẩmnăm stác

Tác giả

Làng
Stác: 1948
Nhà văn: Nguyễn Kim Lân
( 1920 - 2007 )
Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh

Tóm tắt nội dung

Qua tâm trạng đau
xót, tủi hổ của ông
Hai ở nơi tản cư khi
nghe tin đồn làng
mình theo giặc,
Truyện thể hiện tình
yêu làng quê sâu
sắc thống nhất với
lòng yêu nước và
tinh thần kháng
chiến của người
dân

Đặc sắc về
nghệ thuật

Xây dựng
tình huống
nhân vật,
nghệ thuật
miêu tả
tâm lí và
ngôn ngữ
nhân vật

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
học:
Tên tác
TT

02
.

phẩmNăm Stác

Tác giả

Lặng
lẽ Sa
Pa
Stác: 1970

Nhà văn: Nguyễn Thành Long
(1925 – 1991 )
Quê: Duy Xuyên - Quảng Nam

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc về
nghệ thuật

Cuộc gặp gỡ tình cờ
của ông họa sĩ, cô kĩ
sư mới ra trường với
người thanh niên
làm việc một mình tại
trạm khí tượng trên
núi cao Sa Pa. Qua
đó truyện ca ngợi
những ngời lao động
thầm lặng, có cách
sống đẹp, cống hiến
sức mình cho đất
nước.

Truyện
xây dựng
được tình
huống
hợp lí,
cách kể
chuyện tự
nhiên, có
sự kết
hợp giữa
tự sự, trữ
tình với
bình luận

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
họcTên
: tác
TT

03
.

phẩm –
Năm stác

Tác giả

Tóm tắt nội dung

NV: Nguyễn Quang Sáng

Câu chuyện éo le
và cảm động về
hai cha con: Ông
Sáu và bé Thu
trong lần ông về
thăm nhà và ở khu
căn cứ. Qua đó
truyện ca ngợi tình
cha con thắm thiết
trong hoàn cảnh
chiến tranh

Chiếc
lược
ngà
Stác: 1966

Sinh năm 1932
Quê: Chợ mới- An Giang

Đặc sắc về
nghệ thuật

Truyện thành
công trong
việc miêu tả
tâm lí và xây
dựng tính
cách nhân
vật, đặc biệt
là nhân vật
bé Thu.

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học.
2. Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử:
Thời kì
kháng chiến
chống TD
Pháp
( 1946- 1954)

Thời kì K/c
Chống Mĩ
( 1964- 1975 )

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2. Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử
3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những
con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ:

Những phẩm
Chất chung:

- Các tác phẩm trên đã phản ánh
được một phần nét tiêu biểu của
đời sống xã hội và con người Việt
Nam,với tư tưởng và tình cảm của
họ trong những thời kì lịch sử có
nhiều biến cố lớn lao từ sau CM
tháng tám năm 1945. Chủ yếu là 2
cuộc K/c chống Pháp và Mĩ.

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2. Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử
3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những
con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ
* Hình ảnh các thế hệ Việt Nam thuộc nhiều thế hệ được thể hiện
qua những nhân vật:
Ông Hai
Anh thanh niên

Bé Thu
Ông Sáu

3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những
con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ
*

Những tính cách và phẩm chất nhân vật:

Ông Hai
Anh thanh niên

Bé Thu

Ông Sáu

Tình yêu làng thật đặc biệt, nhưng phải đặt trong tình cảm
yêu nước và tinh thần kháng chiến.
Yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc thầm lặng, một mình trên
núi cao, có những suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về
công việc và đối với mọi người.
Tính cách cứng cỏi, bướng bỉnh nhưng tình cảm nồng nàn,
thắm thiết với người cha.
Tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn cảnh éo le và
xa cách của chiến tranh

4. Một vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học trong chương trình
lớp 9.
*

Vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học:
Phương thức trần thuật.
- Trần thuật ở ngôi thứ nhất ( nhân vật xưng hô “ Tôi ” ) có truyện
“Chiếc lược ngà ”,

- Trần thuật ngôi thứ ba: trần thuật chủ yếu theo cái nhìn và giọng điệu
của một nhân vật, thường là nhân vật chính ( tuy không xuất hiện trực
tiếp nhân vật kể chuyện xưng tôi ) Các Truyên như: Làng, lặng lẽ Sa Pa,

4. Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9
Tác dụng của phương thức trần thuật.
- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu
vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí
tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật. Song nó cũng
trong việc miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn
nhiều chiều, dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
Ví dụ

“ Mỗi lần nhìn thấy cây lược ngà nhỏ ấy là mỗi lần tôi băn
khoăn và ngậm ngùi. Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi
chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia tay, nhưng chưa
bao giờ tôi bị xúc động như lần ấy. ”

4. Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình L9.
Tác dụng của phương thức trần thuật.
- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào
tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi
phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật. Song nó cũng trong việc
miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều,
dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
- Truyện kể ở ngôi thứ ba người kể dường như thấy hết, biết hết và biết

tất cả mọi việc, mọi người, mọi tâm tư tình cảm của nhân vật… có khi
miêu tả lạnh lùng, khách quan , tạo ra cái nhìn nhiều chiều, tránh được
sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
Ví dụ

Khi kể về phút chia tay của ba người trong lặng lẽ Sa Pa thì cả
ba nhân vật đều trở thành đối tượng miêu tả một cách khách
quan: Anh thanh niên vừa vào, kêu lên: “Ồ ! Cô còn quên chiếc
mùi xoa đây này ! ”….. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn
và quay vội đi… Bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay người
thanh niên lắc mạnh: “ Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại…”.

5. Tình huống truyện đặc sắc.
LÀNG

- Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cấn để làm bộc lộ
sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nước của ông. Tình huống
ấy là cái tin làng ông theo giặc….
-

Tình huống hai cha con gặp nhau trong 8 năm xa cách
nhưng bé Thu không nhận cha, đến lúc em nhận cha và
biểu lộ tình cảm thì anh Sáu phải ra đi.

-

Ông Sáu làm lược tặng con, hi vọng được trao tận tay
cho con món quà do tính tay mình làm nhưng ông đã hi
sinh, trao lại chiếc lược ngà cho người đồng đội.

CHIẾC LƯỢC NGÀ

LẶNG LẼ SA PA

- Cuộc gặp gỡ bất ngờ giưuã anh thanh niên với nhà hoạ
sĩ và cô kĩ sư nông nghiệp trên đỉnh Yên Sơn => Vẻ đẹp
của con người mới trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc.

6. Nêu cảm nghĩ về nhân vật mà em có ấn tượng sâu sắc nhất?

- Tãm t¾t l¹i nh÷ng t¸c phÈm truyÖn võa häc
- N¾m néi dung, nghÖ thuËt ®Æc s¾c cña tõng t¸c
phÈm
ChuÈn bÞ bµi míi
Ôn tập tổng hợp cuối học kỳ I.