Văn bản:
Hai cây phong
- Ai-ma-tốp -

Trò chơi:
Ai biết nhiều hơn?

Em hãy kể tên một tác phẩm văn học Việt
Nam mà em biết có cách thể hiện tình yêu
quê hương – đất nước thông qua một loài
cây, một cảnh sắc thiên nhiên?

5

4
3
2
1

Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành
Bên kia sông Đuống (Hoàng Cầm)

Nhớ con sông quê hương (Giang Nam)

Tre Việt Nam (Nguyễn Duy)

Cây tre Việt Nam (Thép Mới)

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

CHỦ ĐỀ
Ai – ma – tốp
(1928 - 2008)

- Vị trí: Là nhà văn lớn của
Cư-rơ-gư-xtan (Liên Xô cũ)
- Đề tài: ca ngợi tình yêu,
tình bạn, tinh thần vượt qua
những thử thách hi sinh, sự
đấu tranh với những tập tục
lạc hậu.
- Phong cách sáng tác: Hiện
thực + Truyền thuyết; Triết lí
+ Trữ tình

TÁC PHẨM TIÊU BIỂU

2. Tác phẩm

CHỦ ĐỀ

a, Vị trí: nằm ở phần đầu
truyện “Người thầy đầu
tiên”
b, Thể loại: Truyện vừa.
c, Phương thức biểu đạt:
Tự sự + Miêu tả + Biểu
cảm.

TÓM TẮT
Lời kể của một họa sĩ

Lời kể của bà viện sĩ An-tưnai qua lá thư gửi cho họa sĩ
Lời kể của một họa sĩ

Lời kể của một họa sĩ
- Anh đang nghiên cứu phác thảo 1 bức tranh về một câu chuyện, 1 người đã
làm tâm hồn anh rung động. Sau đó, anh kể về quê hương anh, về làng Kuku-rêu, về quả đồi có hai cây phong được gọi là “Trường Đuy-sen”
- Họa sĩ nhận được lời mời về dự buổi khánh thành ngôi trường mới. Trong
khi mọi người dự lễ khánh thành thì thầy Đuy-sen vẫn đi đưa thư và bị một
số người chế nhạo. Bà An-tư-nai chứng kiến cảnh bạc bẽo ấy, bà rất đau
lòng và lập tức bỏ về. Họa sĩ đã tiễn bà ra đến tận ga.
- Mấy hôm sau, họa sĩ nhận được thư của bà, kể về thầy Đuy-sen, người thầy
đầu tiên của mình với tấm lòng trân trọng và biết ơn sâu sắc, và bà muốn
cho tất cả mọi người biết chuyện đó.

Lời kể của bà viện sĩ
- Năm 1924, làng Ku-ku-rêu còn nghèo nàn, lạc hậu. Lúc ấy bà 14 tuổi, mồ côi
cha mẹ, ở nhà ông chú họ. Bà không được học hành, lại bị bà thím đối xử rất
nghiệt ngã.
- Mùa thu năm ấy, Đuy-sen được trên cử về làng mở trường. Thầy vừa phải
chống lại tư tưởng lạc hậu của một số người, vừa lao động cật lực, vừa vận
động học sinh đến trường học với một tinh thần phi thường.
- Thầy còn đấu tranh với người thím độc ác của An-tư-nai để đưa cô bé đến
trường, cứu An-tư-nai thoát khỏi cảnh làm vợ lẽ một người đàn ông đứng tuổi
và cùng bà trồng 2 cây phong. Sau đó, thầy đưa cô lên tỉnh học và trở thành
viện sĩ. Còn thầy, khi quân phát xít đánh Liên Xô, thầy đã vào quân đội chiến
đấu và sau khi chiến thắng, thầy đã trở về làm người đưa thư ở quê hương.

Lời kể của họa sĩ

Họa sĩ kể về bức tranh
sẽ vẽ, đó là bức tranh
về người thầy giáo đầu
tiên của làng - ông già
Đuy-sen.

Tóm tắt đoạn trích
Làng Ku-ku-rêu nằm ven chân núi, trên một cao nguyên, phía dưới
là thung lũng Vàng. Phía trên làng, giữa một ngọn đồi, hai cây phong to
lớn, hùng vĩ như những ngọn hải đăng trên núi, biểu tượng cho tiếng
nói riêng, tâm hồn riêng của làng.
Vào năm học cuối, bọn trẻ chạy ào lên đấy phá tổ chim, leo lên
hai cây phong cao vút để thấy hiện ra trước mắt chúng biết bao vùng
đất chưa từng biết và những con sông chưa từng nghe.
Thuở ấy, nhân vật "tôi" chỉ cảm nhận sự gắn bó tuổi thơ mình với
hai cây phong, tìm đến nó để tìm đến âm thanh kì diệu, những kí ức
gắn liền suốt tuổi thơ, và "tôi" cũng ko biết vì sao ở đó được gọi là
"Trường Đuy-sen" .
Tình cảm yêu mến hai cây phong của “tôi”, của “chúng tôi”, của
những người dân làng Ku-ku-rêu khiến chúng ta trân trọng chính là vì
hai cây phong ấy gắn với câu chuyện về một con người cao đẹp, người

Từ đầu phía tây: Giới thiệu chung vị
trí làng quê của nhân vật tôi.
Tiếp  thần xanh: Nhớ về hình ảnh HCP
và cảm xúc, tâm trạng của “tôi” mỗi lần về
thăm làng, thăm cây.
Tiếp biêng biếc kia: Nhớ về cảm xúc
và tâm trạng hồi trẻ thơ với bạn bè và
kỉ niệm với HCP
Còn lại: Nhớ đến người trồng hai cây
phong ấy gắn liền với trường Đuy-sen

II. Đọc hiểu văn bản

Đọc văn bản
“Hai cây
phong” và
hoàn thiện
sơ đồ về 2
mạch kể
lồng ghép
xuất hiện
trong văn
bản dưới
đây:

Hai mạch kể
lồng ghép

Của nhân vật tôi:
………………………………
………………………………
………………………………
Vai trò của người kể chuyện:
………………………………
………………………………
………………………………

Của nhân vật chúng tôi:
………………………………
………………………………
………………………………
Vai trò của người kể chuyện:
………………………………
………………………………
………………………………

Hai mạch kể lồng ghép

Của nhân vật tôi - hoạ sĩ ở hiện
tại nhớ về quá khứ

Của nhân vật chúng tôi - các
bạn và người kể tôi thời ấu thơ.

Vai trò của người kể chuyện:
Thể hiện những cảm xúc riêng
về hai cây phong và thảo nguyên

Vai trò của người kể chuyện:
Thể hiện những cảm xúc chung
về hai cây phong và thảo nguyên

 Câu chuyện trở nên sống động, gần gũi + Có nét riêng và chung
 Thể hiện tình yêu thiên nhiên, làng quê sâu sắc, rộng lớn của cả 1 thế hệ

1. Cảnh sắc làng Ku-ku-rêu và tình cảm của họa sĩ với
hai cây phong

Phiếu bài tập
Đối tượng

Chi tiết miêu tả

Làng Ku-ku-rêu

……………………………………………………….
……………………………………………………….
……………………………………………………….
……………………………………………………….

Hai cây phong

Vị trí: ………………………………………………..
Đặc điểm: …………………………………………...
……………………………………………………….
Ý nghĩa: ……………………………………………..
……………………………………………………….

 Giới thiệu làng Ku-ku-rêu:
 Nằm ven chân núi
 Trên một cao nguyên rộng

 Phía dưới là thung lũng, thảo
nguyên, con đường sắt
 Nghệ thuật liệt kê, từ ngữ hình ảnh
chọn lọc.
 Một vùng quê có phong cảnh hùng
vĩ, bao la và nên thơ
 Tình cảm yêu mến tự hào của nhà
văn về quê hương mình

 Hình ảnh hai cây phong
 Vị trí: Phía trên làng, giữa một ngọn đồi, hai cây phong
hiện ra hệt như ngọn hải đăng đặt trên núi.
 Nghệ thuật so sánh
 Hình ảnh hai cây phong như
tín hiệu dẫn về làng Ku-ku-rêu.

 Hình ảnh hai cây phong
Có: Tiếng nói riêng + Tâm hồn riêng
+ Những lời ca êm dịu

 Đặc điểm:

Nhiều cung
bậc khác
nhau:

- 1 làn sóng thuỷ triều vỗ vào bãi cát.
- 1 tiếng thì thầm thiết tha nồng thắm.
- cất tiếng thở dài - thương tiếc người nào
- 1 ngọn lửa bốc cháy rừng rực.

 Nghệ thuật: nhân hóa, so sánh, liệt kê
Þ Hai cây phong có đời sống tâm hồn phong phú, sức sống dẻo dai mãnh liệt

 Hình ảnh hai cây phong

 Ý nghĩa:

Biểu tượng cho phẩm chất tốt đẹp của người dân
làng Ku –ku –rêu: tinh thần vượt khó, lạc quan, tình
nghĩa thủy chung
Nhắc nhở bổn phận tìm về quê hương, hai cây
phong trở thành một phần tâm hồn không thể thiếu
của người dân làng Ku-ku-rêu.

 Nhà văn có tình yêu tha thiết, sâu nặng đối với hai cây phong
cũng như đối với vẻ đẹp của làng quê mình

THẢO LUẬN
NHÓM

Tại sao có thể nói
người kể chuyện đã
miêu tả hai cây
phong và quang cảnh
làng quê bằng ngòi
bút đậm chất hội
họa? (Gợi ý: Tính chất hội
họa được thể hiện ở 2 phương
diện đường nét và màu sắc)

Tính chất hội họa
Đường nét

Màu sắc

Đất đai, chuồng
ngựa, thảo nguyên,
mảnh đất, những
con sông.

Màu trắng của làn sương mờ đục + Màu
xanh của thảo nguyên xa thẳm biêng biếc
+ Màu bạc lấp lánh của những con sông
 Những sắc màu tạo nên bức tranh thảo
nguyên có sức sống mạnh mẽ (xanh) và
huyền ảo, thơ mộng (bạc, trắng)

2. Hai cây phong và kí ức tuổi thơ

Cây phong kỉ niệm

Viết vào lá phong
những chi tiết miêu
tả Hai cây phong,
Lũ trẻ, Hình ảnh
làng quê vào những
chiếc lá phong

Dán những chiếc lá
phong lên khung
cây phong và thuyết
trình

Các bạn ở dưới
nhận xét, bổ sung,
góp ý và cho điểm

Hai cây phong
- Khổng lồ, nghiêng ngả, đung đưa như muốn chào mời
- Bóng râm mát rượi, tiếng lá xào xạc, dịu hiền.
- Các mấu, mắt cành...
- Đàn chim … chao đi chao lại trên đầu.
 Tự sự kết hợp miêu tả, dùng so sánh,
nhân hóa.
 Như những người bạn thân thiết, gắn
bó, là nơi hội tụ niềm vui tuổi thơ.

Bọn trẻ
- Trước nghỉ hè…chạy lên phá tổ chim.
- Reo hò, huýt còi ầm ĩ, chạy lên đồi…
- Leo lên cao, cao nữa …
- Bỗng như có một phép thần thông ...
 Kỉ niệm tuổi thơ hồn nhiên, trí tưởng tượng kì diệu, bất ngờ
 Bất ngờ, lạ lùng trước cảnh đẹp quê hương.

Hình ảnh làng quê
- Đất rộng bao la…chuồng ngựa như một căn nhà xép...
- Thảo nguyên…làn sương mờ đục...bao vùng đất mới...
- Dòng sông lấp lánh ...như những sợi chỉ bạc mỏng manh…
- Mảnh đất chưa hề biết đến, những con sông chưa từng nghe.
- NT: So sánh, nhân hóa, liệt kê  Miêu tả đậm chất hội họa
 Bức tranh quê khoáng đạt, thơ mộng, đầy màu sắc, âm
thanh, ánh sáng...  Tình yêu thiên nhiên, quê hương

Hình ảnh làng quê
- Chúng tôi sửng sốt, nín thở ngồi lặng đi...
- Ngồi nép trên các cành cây, lắng nghe tiếng gió
 Gợi tả tâm trạng

 Ngạc nhiên, xúc động, ngây ngất.

 Khao khát chinh phục, khám phá thế giới.
- Tôi lắng nghe tim đập rộn ràng...
 Cảm xúc lắng sâu về quê hương

TRẺ EM XƯA

TRẺ EM NAY

NHÂN VẬT “TÔI”
Tâm hồn
nhạy cảm,
tinh tế với
cái đẹp đẽ
cao quý

Trí tưởng
tượng
mãnh liệt

Tài miêu
tả và biểu
cảm khi
kể chuyện

Tình yêu
tha thiết,
sâu nặng
đối với HCP
cũng là đối
với vẻ đẹp
làng quê
mình

3. Hai cây phong và thầy Đuy-sen

2 bàn là 1 nhóm, đọc thầm lại văn bản và
hoàn thiện sơ đồ sau:

Nguyên nhân

Hai cây phong
chiếm vị trí trung
tâm và gây xúc
động sâu sắc cho
người kể
chuyện

………………………
………………………
………………………

Ước mơ được gửi gắm
………………………
………………………
………………………

Nguyên nhân

Hai cây phong
chiếm vị trí trung
tâm và gây xúc
động sâu sắc cho
người kể
chuyện

- Là nhân chứng của câu chuyện xúc
động về thầy Đuy-sen và cô bé An-tư-nai
gần 40 năm về trước
- Gắn liền với tên tuổi của thầy Đuy-sen.

Ước mơ được gửi gắm
Những học trò nghèo khổ sau này lớn lên
trưởng thành và có ích cho đất nước

Nghệ thuật
 Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm, câu hỏi tu từ.

 Thay đổi ngôi kể, đan xen hồi ức và hiện tại.
 Ca ngợi tình thầy trò cao đẹp. Nhớ và biết ơn lớp

người đi trước.

 Tình yêu quê hương nồng nàn, tha thiết. Tâm hồn
trong sáng, giàu cảm xúc.

III. Tổng kết

Lựa chọn ngôi kể, người kể tạo nên
mạch kể lồng ghép.
Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội họa.
Các biện pháp so sánh, nhân hóa với
nhiều liên tưởng, tưởng tượng phong phú.

NGHỆ
THUẬT

Hai cây phong biểu tượng của
tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền
với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ
của người hoạ sĩ làng Ku- ku-rêu

NỘI
DUNG

Talk show

Kỉ
niệm
bên
tôi

Tóm tắt đoạn trích
Làng Ku-ku-rêu nằm ven chân núi, trên một cao nguyên, phía dưới
là thung lũng Vàng. Phía trên làng, giữa một ngọn đồi, hai cây phong to
lớn, hùng vĩ như những ngọn hải đăng trên núi, biểu tượng cho tiếng
nói riêng, tâm hồn riêng của làng.
Vào năm học cuối, bọn trẻ chạy ào lên đấy phá tổ chim, leo lên
hai cây phong cao vút để thấy hiện ra trước mắt chúng biết bao vùng
đất chưa từng biết và những con sông chưa từng nghe.
Thuở ấy, nhân vật "tôi" chỉ cảm nhận sự gắn bó tuổi thơ mình với
hai cây phong, tìm đến nó để tìm đến âm thanh kì diệu, những kí ức
gắn liền suốt tuổi thơ, và "tôi" cũng ko biết vì sao ở đó được gọi là
"Trường Đuy-sen" .
Tình cảm yêu mến hai cây phong của “tôi”, của “chúng tôi”, của
những người dân làng Ku-ku-rêu khiến chúng ta trân trọng chính là vì
hai cây phong ấy gắn với câu chuyện về một con người cao đẹp, người

Tạm biệt các em!!!