Thứ ba ngày 10 tháng 01 năm 2023
Luyện từ và câu

Khởi động

1.Câu kể Ai làm gì? thường có mấy bộ phận? Kể tên các bộ phận đó?
Câu kể Ai làm gì? có 2 bộ phận là chủ ngữ và vị ngữ.
2. Trong câu kể Ai làm gì? vị ngữ dùng để làm gì?
Trong câu kể Ai làm gì? vị ngữ nêu lên hoạt động của người,
con vật (hoặc đồ vật, cây cối được nhân hóa).

Khám phá

Luyện từ và câu
Chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì?
I. Nhận xét: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ. Hùng đút
vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn
ngỗng ra xa. Đàn ngỗng kêu quàng quạc,vươn cổ chạy miết.
Theo TIẾNG VIỆT 2, 1988
1. Tìm các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn trên.
2. Xác định chủ ngữ trong mỗi câu vừa tìm được.
3. Nêu ý nghĩa của chủ ngữ.
4.Cho biết chủ ngữ của các câu trên do loại từ ngữ nào tạo thành.
Chọn ý đúng:
a. Do danh từ và các từ kèm theo nó (cụm danh từ) tạo thành;
b. Do động từ và các từ kèm theo nó (cụm động từ) tạo thành;
c. Do tính từ và các từ kèm theo nó (cụm tính từ) tạo thành.

I. Nhận xét: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
1 Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ. 2

Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. 3Thắng mếu máo nấp
vào sau lưng Tiến. 4Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. 5 Em liền
nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa. 6 Đàn ngỗng kêu quàng quạc,
vươn cổ chạy miết.
Theo Tiếng Việt 2, 1988

1.Tìm các câu kể Ai làm gì? có trong đoạn văn trên.
a. Đoạn văn trên có mấy
6 câu.câu?Là những câu nào?
b.
b. Câu
Câu kể
kể Ai
Ai làm
làm gì?
gì? là
là những
những câu
câu:nào?
1, 2, 3, 5, 6

2. Xác định chủ ngữ trong mỗi câu vừa tìm được.
1. Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn
trẻ.
2. Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến.
3. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
5. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
6. Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.

3. Ý nghĩa của chủ ngữ và cho biết chúng do loại từ ngữ nào tạo thành

Chủ ngữ

Ý nghĩa của chủ ngữ

Loại từ ngữ tạo thành chủ ngữ

1. Một đàn ngỗng

Chỉ con vật

Cụm danh từ

2. Hùng

Chỉ người

Danh từ

3. Thắng

Chỉ người

Danh từ

5. Em

Chỉ người
Chỉ con vật

Danh từ

6. Đàn ngỗng

Cụm danh từ

Chủ ngữ trong các câu kể Ai làm gì? chỉ người, con vật. Chủ ngữ
thường do danh từ hoặc cụm danh từ tạo thành.

Hoàn thành các yêu cầu sau :
Tìm chủ ngữ trong các câu kể Ai làm gì?

Nêu ý nghĩa của chủ ngữ

Ngọn
Ngọnmồng
mồngtơi
tơi nhảy múa trong mưa.

Chỉ cây cối được nhân hóa

Cánhtay
taycần
cầncẩu
cẩu nhấc các kiện hàng.
Cánh

Chỉ đồ vật được nhân hóa

Ngoài chỉ người, con vật chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì còn chỉ những gì ?
chỉ đồ vật, cây cối được nhân hóa có hoạt động được nói đến ở vị
ngữ.

II. Ghi nhớ
1.Trong câu
kể kể
Ai làm
gì? chủ
ngữchủ
chỉ ngữ
gì? chỉ sự vật (người, con
1.Trong
câu
Ai làm
gì?,
vật hay đồ vật, cây cối được nhân hóa) có hoạt động được
nói đến ở vị ngữ.
2.
thường
do từdo
loại
nào tạo
2. Chủ
Chủngữ
ngữ
thường
danh
từ thành?
(hoặc cụm danh từ) tạo

thành.

III . Luyện tập
* Bài 1 : Đọc lại đoạn văn sau:
Cả thung lũng như một bức tranh thủy mặc. Những sinh hoạt của
ngày mới bắt đầu. Trong rừng, chim chóc hót véo von. Thanh niên lên
rẫy. Phụ nữ giặt giũ bên những giếng nước. Em nhỏ đùa vui trước nhà
sàn. Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần.
(Theo Đình Trung)
a. Tìm các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn trên.
b. Xác định chủ ngữ của từng câu vừa tìm được.

Bài 1: Các câu kể Ai làm gì? Có trong đoạn văn là:

3. Trong rừng, chim chóc hót véo von.
4. Thanh niên lên rẫy.
5. Phụ
Phụ nữ
nữ giặt giũ bên những giếng nước.
6. Em nhỏ đùa vui trước nhà sàn.
7. Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần.

Bài 3. Đặt câu nói về hoạt động của từng nhóm người hoặc vật
được miêu tả trong bức tranh bên:

-

Các cô bác nông dân thu hoạch lúa.
Các bạn học sinh cắp sách tới trường.
Chú lá máy cày vẫy tay chào các bạn nhỏ.
Đàn chim bay lượn trên bầu trời.

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!