VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích Vũ Như Tô - Nguyễn
Huy Tưởng)

HS ĐỌC TIỂU DẪN SGK/184

Dựa vào phần tiểu
dẫn trong SGK, em
hãy tóm tắt vài nét
cơ bản về Nguyễn
Huy Tưởng?

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả
Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960)
- Xuất thân trong gia đình nhà nho
- Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử,
có nhiều đóng góp ở thể loại tiểu thuyết
và kịch.
- Văn phong giản dị, trong sáng, đôn hậu
mà thâm trầm, sâu sắc.

E hãy cho cô biết
đôi nét về tác
phẩm?

2. Vở kịch Vũ Như Tô
-

Thể loại: Bi kịch lịch sử
- Đặc điểm kịch: Xung đột kịch, nhân vật
kịch (hành động kịch, ngôn ngữ kịch)
- Thời gian sáng tác: 1941
- Nội dung: Sự kiện xảy ra ở thành Thăng
Long khoảng năm 1516- 1517 dưới thời vua Lê
Tương Dực
- Vị trí đoạn trích: Hồi V (Hồi cuối cùng của
tác phẩm)

3. Tóm tắt tác phẩm sgk/184

Chỉ ra những mâu
thuẫn giữa nhân dân
lao động với hôn
quân bạo chúa và
phe cánh của
chúng?

II. Đọc hiểu văn bản:
1. Xung đột chính của hồi kịch:

a) Xung đột giữa giai cấp thống trị thối nát xa
hoa, trụy lạc với tầng lớp nhân dân nghèo khổ
lầm than

Vua bắt Vũ
Như Tô xây
dựng Cửu
Trùng Đài để
làm gì?

Mục đích xây dựng Cửu
Trùng Đài: để làm nơi
hưởng lạc, vui chơi với các
cung nữ.

-

b) Xung đột giữa quan niệm nghệ
thuật cao siêu và lợi ích trực tiếp,
thiết thực của nhân dân.

Việc xây dựng Cửu Trùng
Đài có ý nghĩa như thế nào
với Vũ Như Tô?

- Đối với Vũ Như Tô: Cửu Trùng Đài là

cả phần xác và phần hồn, là tâm nguyện
của cuộc đời mình
=> Vì nó, sẵn sàng chấp nhận làm việc
cho hôn quân bạo chúa, sẵn sàng trị tội
những thợ bỏ trốn, hi sinh bản thân ông…

Còn trong mắt những
người dân, Cửu Trùng
Đài và Vũ Như Tô là
hiện thân của những
điều gì?

Ngược lại: trong mắt dân chúng, Cửu

Trùng Đài là hiện thân của sự ăn chơi xa
xỉ, của tội ác
=> Cha đẻ của nó – Vũ Như Tô - là kẻ thù
của họ, cần phải bị trị tội. Họ vui mừng khi
Cửu Trùng Đài cháy, Vũ Như Tô ra pháp
trường.

Lợi ích nghệ thuật
mà Vũ Như Tô theo
đuổi đã mâu thuẫn
với điều gì nơi nhân
dân?Ông đã thực
hiện bằng cách
nào?

- Nguồn gốc của sự khác biệt:
+ Vũ Như Tô chỉ đứng trên lập

trường của người nghệ sĩ thuần tuý,
muốn hết mình phụng sự cái đẹp
( cái đẹp)
+ Nhưng lợi ích nghệ thuật của VNT
mâu thuẫn với thực tế đời sống thiết
thực của nhân dân. ( cái thiện)

Tác giả đã giải quyết
mâu thuẫn này như thế
nào? Có điều hòa được
mâu thuẫn không?

- Kết thúc của vở kịch chỉ ra tính bi kịch,

không thể điều hoà mâu thuẫn:
+ Vũ Như Tô rú lên đau đớn, tuyệt vọng, kinh
hoàng -> quá ảo vọng, mơ mộng xa rời thực tế.
+ Dân chúng hô vui vẻ: Cử Trùng Đài đã cháy
– thực đáng ăn mừng ->dân chúng không cần,
không hiểu, nông nổi nên tàn ác
+ Muốn thực hiện lí tưởng nghệ thuật thì đi
ngược lại quyền lợi nhân dân,
+ Nếu xuất phát từ quyền lợi nhân dân thì
không thể thực hiện ước mơ nghệ thuật.

Từ mâu thuẫn
không thể giải quyết
này, tác giả muốn
nêu bài học gì?
-

-> Mâu thuẫn chưa được giải quyết triệt

để đặt ra vấn đề muôn thuở: mối quan hệ
giữa khát vọng của người nghệ sĩ và lợi
ích thiết thực của nhân dân.
=> Tài năng, khát vọng của người nghệ
sĩ rất đáng trân trọng song họ cần phải
gắn bó với nhân dân. Nghệ thuật chân
chính phải xuất phát từ mục đích vì cuộc
sống, vì con người

Thảo luận nhóm (7phut)

Nội dung:
- Nhóm 1. Vũ Như Tô là con người có tính

cách như thế nào?
- Nhóm 2: Điều sai lầm của Vũ Như Tô ở chỗ
nào?
- Nhóm 3. Vì sao Vũ Như Tô cương quyết
không nghe lời Đan Thiềm chạy trốn?
- Nhóm 4. Lý do nào khiến Vũ Như Tô trở
thành kẻ thù của nhân dân?

II. Đọc hiểu văn bản
2. Nhân vật Vũ Như Tô
- Là một kiến trúc sư tài ba «  nghìn năm có

một ».
- Nhân cách cao cả, hoài bão lớn lao, nghệ sĩ
chân chính, gắn bó với nhân dân.
 -Không khuất phục trước uy quyền.
- Không hám lợi, chia hết vàng bạc vua
thưởng cho thợ.

- Vũ Như Tô không nhận ra một thực tế:

Cửu Trùng Đài xây bằng mồ hôi, nước
mắt, xương máu của nhân dân.
🡪 Lí tưởng chân chính, cao đẹp nhưng
xa rời đời sống nhân dân lao động.

- Ông nhất mực cho rằng mình không có tội

mà chỉ có công. Luôn tin vào việc làm chính
đại quang minh của mình, và hi vọng sẽ thuyết
phục được An Hòa hầu.
=> Đam mê sáng tạo nghệ thuật
chân chính, nhưng chưa đúng
chỗ, xa rời thực tiễn, vì lợi dụng
giai cấp cầm quyền tàn bạo để
thực hiện mục đích chân chính
của mình.

- Khát vọng, đam mê sáng tạo nghệ

thuật của ông chưa đúng, vì xa rời
thực tiễn, vì lợi dụng giai cấp cầm
quyền để thực hiện mục đích chân
chính của mình.
🡪 Vô hình chung tự đưa ông sang
hàng ngũ kẻ thù của nhân dân.
=> Vũ Như Tô - nhân vật bi kịch
lịch sử, mang khát vọng lớn, cao
cả nhưng lầm lạc trong suy nghĩ
và hành động.

Đan Thiềm là người như thế nào?
- Dưới con mắt của Vũ Như Tô thì Đan Thiềm là tri

kỷ, tri âm duy nhất ở triều đình.
- Đan Thiềm là một cung nữ nhưng lại có “bệnh”
đam mê, nâng niu cái đẹp, trân trọng cái tài của Vũ
Như Tô.
 Có khát vọng cao đẹp là điểm tô cho đát nước.
=> Đan Thiềm bất chấp tất cả để thuyết phục Vũ
Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài. Sẵn sàng đổi mạng
sống của mình cứu Vũ. Đau đớn khi không thể cứu được người
tài
=> Tấm lòng cao cả, đáng quý, đáng trân trọng.     

Em hiểu bệnh Đan Thiềm là gì?
Bệnh Đam Thiềm: Bệnh mê đắm cái đẹp, cái

tài. Có tấm lòng biệt nhỡn liên tài
=> Thuyết phục Vũ Như Tô mượn tay Lê Tương
Dực để xây Cửu Trùng Đài.
=> Sống chết hết mình vì cái, cái đẹp.

III. TỔNG KẾT
a. Nghệ thuật
- Ngôn ngữ tập trung phát triển cao, hành

động dồn dập đầy kịch tính.
- Đoạn trích đã thể hiện một ngôn ngữ kịch
điêu luyện, có tính tổng hợp cao.
- Các lớp kịch ngắn, thay đổi liên tục, lời thoại
gấp gáp, các tiếng reo, tiếng thét…tạo một
không gian bạo lực kinh hoàng đến chóng
mặt.

b. Nội dung
Đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài đặt ra

vấn đề có ý nghĩa muôn thưở về cái đẹp, và
mối quan hệ giữa nghệ sĩ và nhân dân, đồng
thời tác giả bày tỏ niềm cảm thông, trân
trọng đối với nghệ sĩ tài năng, giàu khát vọng
nhưng lại rơi vào bi kịch