Bài 15:

Dòng điện trong
chất khí
2021

2022

Nội dung bài học
1. Chất khí là môi trường dẫn điện hay cách
điện.
2. Sự dẫn điện của chất khí trong
điều kiện thường.
3. Bản chất của dòng điện trong chất khí.
4. Quá trình dẫn điện tự lực trong chất
khí và điều kiện để tạo ra quá trình dẫn
Contents
tự lực.
5.điện
Tia lửa
điện.
6. Hồ quang điện.

1

Chất khí là môi trường
dẫn điện hay cách
điện.

Theo các bạn, chất khí dẫn điện hay
cách điện ?
Chất khí là môi trường cách điện.

Vậy nếu chất khí dẫn điện ?

Tại sao chất khí không dẫn điện ?

Vì các phân tử khí đều ở trạng
thái trung hoà điện, do đó
trong chất khí không có hạt tải
điện, chính xác hơn là rất ít hạt
tải điện.

2

Sự dẫn điện của chất
khí trong điều kiện
thường.

Thí nghiệm
1:

Thí nghiệm 2:

Ngọn lửa ga và bức xạ của đèn thuỷ ngân đã làm tăng mật độ
hạt tải điện trong chất khí.

3

Bản chất của dòng điện
trong chất khí.

Sự ion hoá chất khí và tác nhân ion
hoá:

a. Sự ion hoá các chất khí
- Dòng điện trong chất khí là dòng điện chuyển dời có hướng của
các ion dương theo chiều điện trường và các ion âm ngược chiều
điện trường. Các hạt tải điện này do chất khí bị ion hoá sinh ra
b. Các tác nhân ion hoá:

Ngọn lửa nhiệt
độ cao

Tia phóng xạ

Tia tử ngoại

Mất đi tác nhân ion hoá thì chất khí
có dẫn điện không ?
Nếu mất các tác nhân ion hoá
thì các ion (+), ion (-) và electron
sẽ trao đổi điện tích vs nhau
hoặc với điện cực để trờ về dạng
phân tử khí trung hoà điện tích.

Quá trình dẫn điện không tự lực của
chất khí:
- Quá trình dẫn điện (phóng điện) không
tự lực chỉ tồn tại khi ta tạo ra hạt tải điện
trong khối khí ở giữa hai bản cực, và
biến mất khi ta ngừng việc tạo ra hạt tải
điện.

Hiện tượng nhân số hạt tải điện trong
chất khí trong quá trình dẫn điện không
- Là hiện
tựtượng
lực: tang mật độ hạt tải điện trong chất khí do dòng
điện chạy qua.

4

Qtr dẫn điện tự lực
trong chất khí và đk để
tạo ra qtr dẫn điện tự
lực.

Quá trình dẫn điện tự lực là:

Quá trình dẫn điện của
chất khí có thể tự duy trì,
không cần ta chủ động tạo
ra hạt tải điện.

Có 4 cách chính để dòng điện có thể tạo
ra hạt tải điện mới trong chất khí:
1

3

Dòng điện chạy qua
chất khí làm nhiệt độ
khí tang rất cao, khiến
phân tử khí bị ion hoá
Điện trường trong chất
khí rất lớn, khiến phân
tử khí bị ion hoá ngày khi
nhiệt độ thấp.

2

4

Catôt bị dòng điện nung nóng
đỏ, làm cho nó khả năng phát
ra electron. => Hiện tượng
phát xạ nhiệt electron.
Catôt không nóng đỏ nhưng bị
các ion dương có năng lượng
lớn đập vào, làm bật electron
ra khỏi catôt và trở thành hạt
tải điện

5

Tia lửa điện.

Định nghĩa:
Tia lửa điện là quá trình phóng
điện tự lực trong chất khí đặt giữa
2 điện cực khi điện trường đủ
mạnh để biến phân tử khí trung
hoà thành ion (+) và electron tự do.

Điều kiện tạo ra tia lửa điện:
- Tia lửa điện có thể hình thành trong không khí ở điều kiện
thường, khi điện trường đạt đến giá trị ngưỡng vào 3.106 V/m.
- Hiệu điện thế đủ để phát sinh tia lửa điện trong không khí giữa 2
điện cực dạng khác nhau, ở cách khoảng cách khác nhau.

Ứng dụng:
- Dùng trong động cơ nổ để đốt hỗn hợp nổ (phổ biến hiện nay là hơi
xăng lẫn không khí), sử dụng trong công nghệ gia công,…

Vì sao khi trời có cơn giông thì sét thường
đánh ở nơi đồng trống, ngọn cây hay đỉnh đồi
?
Khi có cơn giông, các đám mây gần mặt đất
thường tích điện dương. Giữa đám mây và mặt
đất có U lớn. Những nơi nhô cao trên mặt đất
giống như các mũi nhọn, là nơi có điện trường
mạnh nhất. Sét vốn là tia lửa điện hình thành
do sự cọ xát của các đám mây mưa nên nó sẽ
đánh vào các mô đất cao, ngọn cây, đồng
trống.

6

Hồ quang điện.

Định nghĩa:
- Hồ quang điện là quá trình phóng điện tự lực xảy ra trong

chất khí ở áp suất thường hoặc áp suất thấp đặt giữa 2 điện
cực có hiệu điện thế không lớn.

Điều kiện tạo ra hồ quang điện:
- Dòng điện qua chất khí được giữ nhiệt độ cao của catôt để

catôt phát được electron bằng hiện tượng phát xạ nhiệt
electron.

Nêu một số ứng dụng của hồ quang điện ?

Bóng đèn ống, đèn chiếu
sáng công cộng, máy hàn điện,
nấu chảy kim loại và luyện kim

Thanks For
Watching
20XX

XXXX