A- HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
“HÁT TRUYỀN THƯ”
Hãy đọc nội dung bức thư và trả lời câu hỏi trong thư:
Chào các bạn học sinh lớp 8A4!
Tôi tên là Tâm, năm nay học lớp 8. Hiện tại, tôi có một vấn đề băn khoăn không dám nói với bố
mẹ. Đó là: “Dạo này vào ban đêm tôi hay đi tiểu nhiều lần mà trời lại khá rét. Tôi rất sợ mình bị
bệnh nan y”.
May có Bình là bạn thân bên cạnh tôi, tôi đã tâm sự và được Bình mách cho một mẹo nhỏ, đó là
nhịn uống nước và nhịn đi tiểu.
Theo bạn, cách Bình nói như vậy có đúng không? Tại sao?
Tôi hoang mang quá. Cám ơn bạn rất nhiều.
Mong rằng sẽ sớm nhận được câu trả lời của các bạn.
Chào thân ái!

B- HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Bài 40:
MỤC TIÊU

- Kể một số bệnh về thận và đường tiết niệu. Cách phòng tránh
các bệnh này.
- Biết giữ vệ sinh hệ tiết niệu.
- Có ý thức xây dựng các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ
bài tiết nước tiểu.

I. Một số tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu :

*Hoạt động cá nhân: Đọc thông tin mục I SGK, quan sát các hình sau:

Axit uric

H1.Vi khuẩn gây viêm
cầu thận, ống dẫn
nước tiểu, ống đái

H2.Tế bào ống thận bị tổn
thương do đói oxi, bị đầu
độc bởi các chất độc

Calcium oxalat

Xistêin

H3. Các chất vô cơ, hữu cơ trong nước tiểu kết
tinh ở nồng độ cao (do khẩu phần ăn không hợp
lí) tạo sỏi thận

*Suy nghĩ, hoàn thành bảng sau:
Tác nhân gây hại cho hệ
bài tiết

Cơ quan bị ảnh hưởng
Cầu thận bị viêm và suy thoái
Tế bào ống thận bị tổn thương,
làm việc kém hiệu quả
Đường dẫn nước tiểu bị nghẽn
bởi sỏi thận

Hậu quả

Biện pháp phòng
tránh

Bài 40 VỆ SINH HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I . Một số tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu :
Đọc thông tin SGK , thảo luận trả lời các câu hỏi sau :

1. Khi cầu thận bị viêm và suy thoái có thể dẫn đến những hậu qủa nghiêm trọng như thế nào về sức khỏe?
2 . Khi các tế bào ống thận làm việc kém hiệu quả hay bị tổn thương có thể dẫn đến hậu quả như thế nào về
sức khỏe?
3 . Khi đường dẫn nước tiểu bị nghẽn bởi sỏi có thể ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe?
Tổn thương của
hệ bài tiết nước tiểu
Cầu thận bị viêm và suy thoái
Ống thận bị tổn thương hay làm
việc kém hiệu quả
Đường dẫn nước tiểu bị nghẽn

Hậu quả
Quá trình lọc máu bị trì trệ  cơ thể nhiễm độc  chết.
Quá trình hấp thụ lại và bài tiết giảm  môi trường trong bị biến
đổi .
Ống thận bị tổn thương  nước tiểu hòa vào máu  đầu độc cơ thể .
Gây bí tiểu  nguy hiểm đến tính mạng

Bài 40

VỆ SINH HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

1. Khi cầu thận bị viêm và suy thoái
 Quá trình lọc máu bị trì trệ  Các chất cặn bã và
chất độc hại bị tích tụ trong máu  cơ thể bị phù,
tiếp theo là suy thận toàn bộ dẫn tới hôn mê và chết.

Chất cặn bã, chất độc
Chất dinh dưỡng , ion…
Nước
Protien , các tế bào máu
Vi khuẩn

Quá trình hình thành nước tiểu bình
thường

Quá trình hình thành nước tiểu
không bình thường

2.- Tế bào ống thận làm việc kém hiệu quả  Quá trình hấp thụ lại các chất cần

thiết và bài tiết giảm  Môi trường trong bị biến đổi  Trao đổi chất bị rối loạn 
Ảnh hưởng bất lợi tới sức khỏe.
- Tế bào ống thận tổn thương  Tắc ống thận hay nước tiểu hòa vào máu  Đầu độc
cơ thể  Suy thận .

3. Khi đường dẫn tiểu bị nghẽn bởi sỏi  Gây bí tiểu  Người bệnh đau dữ dội và
có thể kèm theo sốt  Nếu không được cấp cưú kịp thời cũng có thể nguy hiểm đến
tính mạng.

Bài 40

VỆ SINH HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

I . Một số tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu
Nêu những tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu và hậu
tác nhân
có thể
quả- Các
do những
tác nhân
đógây
gâyhại
ra ?cho hệ bài tiết nước tiểu là các
chất độc trong thức ăn, đồ uống , khẩu phần ăn không hợp lí , các
Hãy kể một vài bệnh về thận và đường tiết niệu mà em
vi khuẩn gây bệnh...
biết ? Nêu cách phòng tránh các bệnh đó ?
Hậu quả gây: Viêm cầu thận, tổn thương tế bào ống thận hoặc
gây
sỏi ởtahệcần
bàihải
tiếtcónước
làm khoa
môi trường
bị biến đổi
Chúng
thói tiểu....
quen sống
học nhưtrong
thế nào
gây rối loạn
quávệtrình
trao
chất
?ảnh hưởng bất lợi đến
để bảo
hệ bài
tiếtđổi
nước
tiểu
sức khỏe.

II . Xây dựng thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết
nước tiểu tránh các tác nhân có hại .

II. Cần xây dựng các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ
bài tiết nước tiểu tránh các tác nhân có hại :
*Hoạt động cá nhân: hoàn thành phiếu học tập số 2.

Hãy lựa chọn cơ sở khoa học phù hợp với các thói quen sống khoa học
bằng cách ghép chữ (A, B, C, …) với số (1, 2, 3…) vào
ở bảng sau:
Các thói quen sống khoa học

1 - Thường xuyên giữ vệ sinh
cho toàn cơ thể cũng như cho
hệ bài tiết nước tiểu
*Khẩu phần ăn uống hợp lí :
2 - Không ăn quá nhiều protein,
quá mặn, quá chua, quá nhiều
chất tạo sỏi.
3 - Không ăn thức ăn ôi thiu và
nhiễm chất độc hại
4 - Uống đủ nước
5 - Khi muốn đi tiểu thì nên đi
ngay không nên nhịn

Trả lời:
Cơ sở
khoa
học phù
hợp

Các cơ sở khoa học để lựa chọn
A. Tránh cho thận làm việc quá
nhiều hạn chế khả năng tạo sỏi.
B. Hạn chế tác hại của các chất
độc.
C. Tạo điều kiện cho quá trình
lọc máu được thuận lợi.
D. Hạn chế khả năng tạo sỏi
E. Hạn chế tác hại của vi sinh
vật gây bệnh.
F.Tăng cường khả năng miễn
dịch cho cơ thể.
G. Làm máu vận chuyển nhanh
và dễ dàng hơn.

Hãy lựa chọn cơ sở khoa học phù hợp với các thói quen sống khoa
học bằng cách ghép chữ (A, B, C, …) với số (1, 2, 3…) vào
ở
2. Cơ sở khoa học và thói quen sống khoa học
bảngBảng
2
Các cơ sở khoa học để lựa chọn
Các thói quen sống khoa học

1 - Thường xuyên giữ vệ sinh cho
toàn cơ thể cũng như cho hệ bài tiết
nước tiểu
*Khẩu phần ăn uống hợp lí :
2 - Không ăn quá nhiều protein, quá
mặn, quá chua, quá nhiều chất tạo
sỏi.
3 - Không ăn thức ăn ôi thiu và nhiễm
chất độc hại
4 - Uống đủ nước
5 - Khi muốn đi tiểu thì nên đi ngay
không nên nhịn

Trả lời:
Cơ sở
khoa học
phù hợp

E

A. Tránh cho thận làm việc quá nhiều
hạn chế khả năng tạo sỏi.
B. Hạn chế tác hại của các chất độc.
C. Tạo điều kiện cho quá trình lọc máu
được thuận lợi.
D. Tạo nước tiểu liên tục, hạn chế khả
năng tạo sỏi

A
B

E. Hạn chế tác hại của vi sinh vật gây
bệnh.

C

F.Tăng cường khả năng miễn dịch cho
cơ thể.

D

G. Làm máu vận chuyển nhanh và dễ
dàng hơn.

C- HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
HÃY KHOANH TRÒN ĐÁP ÁN ĐÚNG TRONG NHỮNG CÂU SAU ĐÂY:

1/ Những nhóm tác nhân nào gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu:
a. Nhóm các vi khuẩn gây bệnh, các loại nấm mốc, khẩu phần ăn
không hợp lí.
b. Nhóm các chất độc trong thức ăn, thức ăn đồ uống có chứa chất
kích thích.
c. Nhóm các vi khuẩn gây bệnh, các chất độc trong thức ăn, khẩu
c.
phần ăn không hợp lí.
d. Nhóm các vi khuẩn, các chất độc, các loại nấm mốc.
2/ Khẩu phần ăn uống hợp lí có tác dụng:
a. hạn chế tác hại của vi sinh vật gây bệnh.
b. hạn chế khả năng tạo sỏi ở bóng đái.
c. tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lọc máu được liên tục, hạn
chế khả năng tạo sỏi ở bóng đái.
d.
d. không để thận làm việc quá nhiều, hạn chế tạo sỏi và tác hại của chất độc
để thuận lợi cho quá trình lọc máu được liên tục.

Hoạt động cá nhân, hoàn thành phiếu học tập số 3:
* Trả lời câu hỏi:
1/ Trong các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu, em đã
có thói quen nào và chưa có thói quen nào?
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………
2/ Thử đề ra kế hoạch hình thành thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài
tiết nước tiểu mà em chưa có.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

D- HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Hoạt động cá nhân, hoàn thành phiếu học tập số 4:

1/ Hiện tượng nước tiểu của bạn màu vàng đậm có nên lo lắng không?
Kể tên một số bệnh thường gặp ở cơ quan bài tiết nước tiểu.

………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………......................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
2/ Kể những việc gia đình em đã làm để phòng tránh các bệnh về hệ bài tiết nước tiểu.

………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………

D- HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Hoạt động cá nhân, hoàn thành phiếu học tập số 4:
1/ Hiện tượng nước tiểu của bạn màu vàng đậm có nên lo lắng không?
Kể tên một số bệnh thường gặp ở cơ quan bài tiết nước tiểu.

………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………............
.................................................................................................
.................................................................................................
.............................................................................................
2/ Kể những việc gia đình em đã làm để phòng tránh các bệnh về hệ bài tiết
nước tiểu.

………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………

E- HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI – MỞ RỘNG
Hãy viết báo cáo về một số bệnh thường gặp ở các cơ quan bài
tiết nước tiểu. Mỗi bệnh cần có các ý chính sau:
- Tên bệnh.
- Triệu chứng.
- Nguyên nhân. - Cách phòng tránh.
* Chú ý: Bài viết có thể trình bày dưới dạng bản word, powerpoint hoặc poster
những hình ảnh minh họa. Những thông tin và hình ảnh có thể lấy từ các
nguồn như sách, tạp chí, internet…

10 dấu hiệu cảnh báo các bệnh về thận