Dựa vào chức năng
Hệ thần kinh vận động
Hệ thần kinh:
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng

Tuần 25
Tiết 50

BÀI 48

HỆ THẦN KINH
SINH DƯỠNG
I. Cung phản xạ sinh dưỡng

Rễ
sau

Sừng
bên

Sừng
trước

Rễ
sau
Da

Hạch
giao
cảm
Cơ

Ruột
Hình 48-1: Cung phản xạ

A. Cung phản xạ vận động

B. Cung phản xạ sinh dưỡng do bộ
phận thần kinh giao cảm phụ trách
làm giảm nhu động ruột

I. Cung phản xạ sinh dưỡng:
Sừng sau
Rễ sau

Rễ sau

Rễ trước

Da

Cơ
B. Cung phản xạ
A. Cung phản xạ vận động
sinh dưỡng

I. Cung phản xạ sinh dưỡng:
Sừng bên
Rễ sau

Sừng
sau
Rễ sau

Hạch
thần
kinh

Rễ trước

Ruột
Cung phản xạ sinh dưỡng

Cơ

Da

Trung khu của các phản xạ vận động
và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu ?
– Trung khu của các phản xạ vận động nằm
ở chất xám của đại não và tủy sống.
– Trung khu của các phản xạ sinh dưỡng
nằm ở chất xám của trụ não và sừng bên
tủy sống.

Trung
ương

Cung phản xạ
vận động
Đại não,
tủy sống

Hạch TK

Không có

Cung phản xạ
sinh dưỡng
Trụ não,
sừng bên tủy
sống
Có

Cấu Đường Từ cơ quan thụ Từ cơ quan thụ
tạo hướng cảm → trung
cảm→ trung ương
(sừng
bên)
ương
(sừng
sau)
tâm

Đường Đến thẳng cơ Chuyển giao ở
li tâm quan phản ứng hạch thần kinh

Chức Điều khiển hoạt động Điều khiển nội quan
năng cơ vân (hđ có ý thức) (hđ không ý thức)

I. Cung phản xạ sinh dưỡng
*- Cung phản xạ sinh dưỡng gồm: cơ quan
thụ cảm, nơron hướng tâm, nơron trung
gian, nơron trước hạch, hạch thần kinh,
nơron sau hạch, cơ quan phản ứng.
- Trung ương của cung phản xạ sinh dưỡng
nằm ở chất xám của trụ não và tủy sống .
- Điều khiển hoạt động các nội quan (hoạt
động không có ý thức).
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

Cấu tạo

Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao
cảm

Trung ương

- Các nhân xám ở - Các nhân xám ở
sừng bên tủy sống trụ não và đoạn
(đốt ngực I đến cùng tủy sống
đốt thắt lưng III)

Ngoại biên
- Chuỗi hạch nằm - Hạch nằm gần cơ
gồm:
gần cột sống, xa quan phụ trách
-Hạch thần
cơ quan phụ trách
kinh
- Sợi trục ngắn
- Sợi trục dài
+ Nơron trước - Sơi trục dài
- Sợi trục ngắn
hạch
+ Nơron sau
hạch

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phần
nào?
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm 2 phần:
–Trung ­ương nằm trong não, tuỷ sống.
–Ngoại biên là các dây thần kinh và hạch thần
kinh.
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm có những
phân hệ nào?
Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm 2 phân hệ:
–Phân hệ giao cảm
–Phân hệ đối giao cảm.

II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm: phần trung
ương nằm trong não, tuỷ sống và phần ngoại
biên là các dây thần kinh và hạch thần kinh.
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm 2 phân hệ:
Phân hệ giao cảm và đối giao cảm.

III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Sợi trước
hạch

Sợi
Sau
Hạch

Sợi sau
Hạch
Sợi trước
Hạch

Chuỗi hạch
giao cảm
Trung ương
đối giao cảm

Hình 48- 3. Hệ thần kinh sinh dưỡng

Em có nhận xét gì về chức năng của phân hệ
giao cảm và đối giao cảm? Điều đó có ý nghĩa
gì?

=> Hai phân hệ giao cảm và đối giao
cảm có tác dụng đối lập đối với hoạt
động của các cơ quan sinh dưỡng.
=> Điều hoà các hoạt động của cơ quan.
Giúp cơ thể tự điều chỉnh được và thích
nghi với những biến đổi của môi trường.

III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Nhờ tác dụng đối lập của hai phân hệ giao
cảm và đối giao cảm mà hệ thần kinh sinh
dưỡng điều hòa hoạt động của các cơ quan
nội tạng (cơ trơn; cơ tim và các tuyến).

1) Phần ngoại biên của hệ thần kinh sinh
dưỡng gồm:
a) Các dây thần kinh và sợi thần kinh.
b)
b Các dây thần kinh và hạch thần kinh.
c) Các nơron
d) Các hạch thần kinh.

2) Trung ương của phân hệ giao cảm
nằm ở:
a) Chất xám ở đại não.
b)
b Chất xám thuộc sừng bên tủy sống.
c) Chất xám ở trụ não.
d) Cả b và c

3) Chức năng của hệ thần kinh sinh
dưỡng là:
a Điều hòa hoạt động các cơ quan nội tạng.
a)

b) Điều khiển các phản xạ có điều kiện.
c) Điều khiển các hoạt động của cơ vân.
d) Cả b và c

 Học bài
Đọc mục “Em có biết?”
 Đọc trước bài 49 ( cơ quan phân
tích thị giác)

Co

Tăng

n
Dã

Giảm
Tim

n
Dã

Co

Phân hệ
giao cảm

Đồng tử

Phế nang

Phân hệ
đối giao
cảm