TRÖÔØNG THCS MINH THUẬN
ẬN 33

S I NH HỌC 8

GD
KIÊN GIANG

Vuquynh
THCS Hïng Dòng - H­ng Hµ - Th¸i B×nh
Th¸ng 01 N¨m 2010

Kiểm tra bài cũ
Quá trình trao đổi chất ở cấp độ tế bào diễn ra như thế nào?

Trả lời:
Ở cấp độ tế bào, các chất dinh dưỡng và ôxi tiếp nhận từ
máu và nước mô được tế bào sử dụng cho các hoạt
động sống; đồng thời các sản phẩm phân hủy được thải
vào môi trường trong, đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí
C02 được đưa tới phổi để thải ra ngoài.
Môi trường trong

O2+ chất dinh dưỡng
CO2+ Q + sp phân hủy

Tế bào cơ thể

Tiết 33:

Mét sè quy §Þnh

*/ PhÇn cÇn ph¶i ghi vµo vë:
- C¸c ®Ò môc.
- Ch÷ cã mµu xanh ë cét bªn tr¸i
*/ TËp trung trong khi th¶o luËn nhãm .
*/ C¸ nh©n ph¸t biÓu ý kiÕn

Tiết 33: CHUYỂN HOÁ.
I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
II. Chuyển hóa cơ bản:
III. Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng:

TIẾT 33: CHUYỂN

HÓA

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

Dựa vào sơ đồ sau và thông tin 1 và 2 SGK:

TẾ BÀO

Chất dinh
dưỡng đã Chuyển hóa vật chất và năng lượng
hấp thụ

>

>

Đồng hóa

*Tổng hợp chất
*Tích lũy năng lượng

Dị hóa
*Phân giải chất
*Giải phóng năng lượng

O2
CO2
Chất
thải

Trả lời câu hỏi: Quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào
- Quá trình chuyển hoá vật chất ở tế bào gồm
gồm những quá trình nào?
2 quá trình đồng hoá và dị hoá.

TIẾT 33: CHUYỂN

HÓA

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng
trong tế bào gồm hai quá trình đồng
hóa và dị hóa.

TIẾT 33: CHUYỂN

HÓA

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

Chất
dinh
dưỡng
đã hấp
thụ

Ôxi

Chuyển hoá vật chất và năng lượng

TẾ
BÀO

TẾ BÀO
Khí
cacbonic

Đồng hoá
*Tổng hợp chất

Chất
thải

Sơ đồ trao đổi chất ở tế bào

* Tích luỹ năng
lượng




Dị hoá

* Phân giải chất
* Giải phóng
năng lượng

Sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng lượng

Phân biệt trao đổi chất ở tế bào với sự
chuyển hóa vật chất và năng lượng?

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

HÓA

Không nên nhầm lẫn giữa trao đổi
chất vaø trao đổi năng lượng. Chỉ
Trao
đổiquá
chất trình
là biểuchuyển
hiện bênhóa
ngoài
trong
mới
của
trình
chuyển
hóa trong
bào.
baoquá
gồm
hai
mặt đồng
hóatếvaø
dò
Mọi
hoạt
động
sốngđổi
củachất
cơ thểlàđều
bắt
hóa,
còn
trao
hiện
nguồn
sựchất
chuyển
hóa
trong tế
tượng
Traotừđổi
trao
đổi chất
Chuyển
giữa
hoá
teá bào
bào
với môi
trong
giữa
ở tế trường
bào:
vậtvaø
chất
và cơ
theå với môi trường
ngoài.
năng
lượngTuy
nhiên, trao đổi chất vaø chuyển
Là trao
quá trình
biến
hóa
vật đổi
chấtcác
vaø Là
năng
lượng
là
chất sự
giữa
chất
có tích
chuỗi
kiệntếkeáđổi
tiếp
nhau,
gắn
bào
luỹ và
boù
nhauvàxảy môi
ra trong
cơgiải
theåphóng
:
trường trong.
năng lượng.
Trao đổi chất cơ theå  trao đổi
chất teá bào  chuyển hóa (đồng
hóa, dò hóa)

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

HÓA

Năng lượng giải phóng ở tế
bào được sử dụng vào các hoạt
động nào?
-

Các hoạt động co cơ
Các hoạt động sinh lí
Sinh nhiệt.

§­êng ®¬n

Qu¸ tr×nh ®ång ho¸ c¸c chÊt
GluxÝt ®Æc tr­ng
Enzim

AxÝt amin
Protein ®Æc tr­ng
Enzim

LipÝt ®Æc tr­ng

AxÝt bÐo vµ glixerin
Enzim

GluxÝt ®Æc tr­ng

Qu¸ tr×nh dÞ ho¸ c¸c chÊt

CO2

Oxi ho¸

+Q
S¶n phÈm ph©n hñy

CO2

Protein ®Æc tr­ng
Oxi ho¸

+Q
S¶n phÈm ph©n hñy

CO2

LipÝt ®Æc tr­ng

+Q

Oxi ho¸

1

S¶n phÈm ph©n hñy

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

Đồng hóa:
- Tổng hợp các
chất.
- Tích lũy năng
lượng.
- Cung cấp nguyên
liệu xây dựng tế
bào

HÓA

Dị hóa:
- Phân giải các
chất.
- Giải phóng năng
lượng
- Cung cấp cho
hoạt động sống của
tế bào

- Mối quan hệ: đồng hóa tạo nguyên
liệu cho dị hóa. Dị hóa giải phóng năng
lượng cung cấp cho đồng hóa. Đồng hóa
và dị hóa là hai quá trình đối lập
nhưng thống nhất, xảy ra đồng thời và
liên quan mật thiết với nhau.

Đọc thông tin
2, thảo luận
nhóm trả lời 2 câu hỏi sau
(3 phút):
1. So sánh đồng hóa và dị hóa.
Nêu mối quan hệ giữa đồng
hóa và dị hóa?
2. Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa
trong cơ thể ở những độ tuổi
và trạng thái khác nhau thay
đổi như thế nào?

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

HÓA

Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa
trong cơ thể ở những độ tuổi và
trạng thái khác nhau thay đổi
như thế nào?
Tỉ lệ đồng hoá và dị hoá khác
nhau tuỳ:
+ Lứa tuổi:
Ở trẻ em, đồng hoá > dị hoá.
Ở người lớn ngược lại.
+ Thời điểm lao động:
Dị hoá > đồng hoá.
Lúc nghỉ ngơi thì ngược lại.

TIẾT 33: CHUYỂN

HÓA

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

Hãy điền từ “ít” hoặc “ nhiều” vào
bảng sau?

Độ tuổi, trạng
thái:

Đồng
hóa

Dị hóa

Trẻ em

nhiều

ít

Người già

ít

nhiều

Nghỉ ngơi

nhiều

ít

Làm việc

ít

nhiều

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
II. Chuyển hóa cơ bản:
- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng
tiêu dùng khi cơ thể nghỉ ngơi hoàn
toàn.
- Sau khi kiểm tra chuyển hoá cơ
bản ở một người và so sánh với
thang chuẩn, người ta có thể chuẩn
đoán tình trạng bệnh lí của người đó.

HÓA

? Cơ thể người ở trạng thái nghỉ
ngơi có tiêu dùng năng lượng
không? Tại sao?
Năng
dùng
cho tiêu
chuyển
Khi
nghỉlượng
ngơi, cơ
thể vẫn
hao
hoá lượng
khi cơđể thể
ngơihoạt
là
năng
duy nghỉ
trì các
chuyển
bản.
động
cơ hoá
bản cơ
như:
hoạt động của
Vậy
bản là
gì? Tại
tim,
hôchuyển
hấp và hoá
duy cơ
trì thân
nhiệt.
sao phải xác định chuyển hoá cơ
bản?

TIẾT 33: CHUYỂN

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
II. Chuyển hóa cơ bản:
III. Điều hoà sự chuyển hoá vật chất
và năng lượng:
- Sự điều khiển của hệ thần kinh: các
trung khu ở não bộ điều khiển trao
đổi gluxit, lipit, nước, muối khoáng
và tăng giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết: insulin,
glucagon.

HÓA

Trình bày các điều kiện ảnh
hưởng đến sự chuyển hoá vật
chất và năng lượng trong cơ
thể?
- Sự điều khiển của hệ thần
kinh: các trung khu ở não bộ
điều khiển trao đổi gluxit, lipit,
nước, muối khoáng và tăng
giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết:
insulin, glucagon.

CHUYỂN HÓA

Tổng kết:
TIẾT 33:
I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:

Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hóa và dị hóa.
Đồng hóa:

Dị hóa:

- Tổng hợp các chất.
- Phân giải các chất.
- Tích lũy năng lượng.
GiảiKIẾN
phóng năng lượng
ĐÂY LÀ TOÀN -BỘ
- Cung cấp nguyên liệu xây dựng tế bào - Cung cấp cho hoạt động sống của tế bào

THỨC CỦA BÀI HÔM NAY
“CHUYỂN HÓA”.
- Mối quan hệ: đồng hóa tạo nguyên liệu cho dị hóa. Dị hóa giải phóng năng lượng
HÃY TÓM TẮT KIỀN THỨC CỦA
cung cấp cho đồng hóa. Đồng hóa và dị hóa là hai quá trình đối lập nhưng thống
BẰNG
BẢN
ĐỒvới
TƯnhau.
DUY
nhất, xảy ra đồng thời BÀI
và liên
quan mật
thiết
(3-4')

II. Chuyển hóa cơ bản:

- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi cơ thể nghỉ ngơi hoàn toàn.
- Sau khi kiểm tra chuyển hoá cơ bản ở một người và so sánh với thang chuẩn, người ta
có thể chuẩn đoán tình trạng bệnh lí của người đó.

III. Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng:
- Sự điều khiển của hệ thần kinh: các trung khu ở não bộ điều khiển trao đổi gluxit,
lipit, nước, muối khoáng và tăng giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết: insulin, glucagon.

DẶN DÒ
- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3,4 SGK trang
104.
- Chuẩn bị bài 33: Thân nhiệt.
Hoàn thành các yêu cầu sau:
1. Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để làm gì?
2. Tìm hiểu sự điều hòa thân nhiệt của cơ thể.
3.Tìm hiểu một số phương pháp phòng chống
nóng, lạnh.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bài
Câu 3:

1. Đồng hóa

Lấy thức ăn biến đổi thành chất dinh
dưỡng hấp thụ vào máu

2. Dị hóa

Tổng hợp chất đặc trưng và tích lũy
năng lượng

3. Tiêu hóa

Thải các sản phẩm phân hủy và các
sản phẩm thừa ra môi trường ngoài

4. Bài tiết

Phân giải chất đặc trưng thành chất
đơn giản và giải phóng năng lượng

TRÖÔØNG THCS MINH THUẬN 3
Haõy yeâu thích vieäc mình laøm
baïn seõ caûm thaáy thuù vò hôn
vaø vieäc mình laøm seõ coù hieäu quaû hôn.