CHƯƠNG II
Bài 6: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ
NHẤT (1914-1918)

I. NGUYÊN NHÂN CỦA CHIẾN TRANH

1. Quan hệ quốc tế cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

SỰ THAY ĐỔI VỊ TRÍ KINH TẾ CỦA CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC
(ANH, PHÁP, MĨ, ĐỨC - CUỐI TK XIX - ĐẦU TK XX)
1860
ANH
PHÁP
MĨ
ĐỨC

1870

1880

1890

1900

1913

Kinh tế
Thuộc địa

Anh

Pháp

Đức

Mĩ

SỰ PHÁT TRIỂN VỀ KINH TẾ VÀ SỰ PHÂN CHIA THUỘC ĐỊA CỦA
CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ĐẦU THẾ KỈ XX

NGA - NHẬT
1904 - 1905
TRUNG - NHẬT
1894-1895

ANH - BÔ Ơ
1899 - 1902

MĨ - TÂY BAN NHA
1898

NGA
ANH

ĐỨC

PHÁP
Ý

ÁO - HUNG

c. Nguyên nhân trực tiếp:
- 28/6/1914 Thái tử Áo - Hung bị người Xec-bi ám sát

Franz Ferdinand

Vụ ám sát
được minh
họa trên tờ
báo Ý.
Ra ngày
12/7/1914

II - DIỄN BIẾN CỦA CHIẾN TRANH
1. Giai đoạn thứ nhất (1914 - 1916 )

1907

ANH

4/8, Anh tuyên
chiến với Đức

3/8, Đức tuyên
chiến với Pháp

ĐỨC

1882

PHÁP

NGA

1/8 Đức tuyên
chiến với Nga

CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ I BÙNG NỔ
Ý

ÁO - HUNG
28/7/1914, Áo – Hung
XEC-BI

tuyên chiến với Xécbi

1914

- Ngày 3/8/1914, Đức tràn
qua Bỉ và đánh vào Pháp
=>Pari bị uy hiếp

1914

- Giữa lúc Đức tấn công
Pháp, Nga tấn công Đông
Phổ, buộc Đức phải rút
quân về => Pháp được giải
nguy.

Xe tăng của Đức.

Tàu chiến của Anh.

Trọng pháo của Pháp.

Máy bay cải tiến của Đức

Cuộc chiến Anh - Bô-ơ, 1902

1915

1915, Đức-Áo-Hung tấn công
Nga, vấp phải sự phản kháng của
Nga. Hai bên giằng co quyết liệt
trên 1 mặt trận dài 1200 km.
-

- 1916, Đức mở chiến dịch Véc-đoong
để tấn công Pháp nhưng không đạt
được kết quả => hai bên thiệt hại
nặng.

Pháo đài Vec-đoong

Véc-đoong là một thành phố xung yếu ở phía Đông Pari, Pháp
bố trí công sự phòng thủ ở đây rất kiên cố với 11 sư đoàn với
600 cỗ pháo. Về phía Đức chọn Véc-đoong làm điểm quyết
chiến chiến lược, thu hút phần lớn quân đội Pháp vào đây để
tiêu diệt, buộc Pháp phải cầu hòa. Vì vậy Đức huy động vào
đây một lực lượng lớn : 50 sư đoàn, 1200 cỗ pháo, 170 máy
bay  Số thương vong cả 2 phía lên đến 70 vạn người. Trong
lịch sử trận Véc-đoong được gọi là “mồ chôn người” của
CTTGI .

Xe vận chuyển của Pháp

1. Giai đoạn thứ nhất (1914- 1916)

Nhận xét:
+ Chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt, gây thiệt hại nặng nề
nhưng không đưa lại ưu thế cho các bên tham chiến.
+ 2 bên ở thế cầm cự phòng ngự
+ Đời sống nhân dân khổ cực.Tình thế cách mạng xuất
hiện.

1- Giai đoạn thứ nhất (1914- 1916)
Thời gian

Chiến sự
phía Tây : ngay đêm 3.8 Đức
tràn vào Bỉ, đánh sang Pháp.
- Cùng lúc ở phía Đông; Nga tấn
công Đông Phổ.

Kết quả

9-1914

-Ở

- Đức chiếm được Bỉ, một phần
nước Pháp uy hiếp thủ đô Pa-ri.
- Cứu nguy cho Pa-ri.

1915

Đức- Áo - Hung dồn lực tấn công Hai bên cầm cự trên mặt trận
Nga.
dài 1200 km.

1916

Đức chuyển mục tiêu về phía Tây Đức không hạ được Véc-đoong
tấn công pháo đài Véc-đoong.
hai bên thiệt hại nặng.

- 2/1917: Cách mạng dân chủ tư sản ở Nga thành công -> Chính phủ
tư sản lâm thời ở Nga vẫn tiếp tục chiến tranh.
- 2/4/1917: Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào chiến tranh cùng phe
hiệp ước -> Có lợi hơn cho phe hiệp ước.
- 1917: Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên cả 2 mặt trận Đông và
Tây Âu -> Hai bên ở vào thế cầm cự .
- 11/1917: Cách mạng tháng 10 Nga thành công -> Chính phủ Xô
Viết thành lập.

- 3/3/1918: Chính phủ Xô Viết kí hiệp ước Bơ-rét-li-tốp với Đức
-> Nga rút khỏi chiến tranh.
- 7/1918: Mĩ đổ bộ vào Châu Âu, chớp thời cơ Anh- Pháp phản công > Đồng minh của Đức đầu hàng Bungari 29/9, Thổ Nhĩ kì 30/10, Áo Hung 2/11.
- 9/11/1918: Cách mạng Đức bùng nổ -> nền quân chủ bị lật đổ
- 11/11/1918: Chính phủ Đức đầu hàng -> Chiến tranh kết
thúc

III . KẾT CỤC CỦA CUỘC CHIẾN TRANH
THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Cảnh đổ nát của nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu
cống bị phá hủy sau chiến tranh.

- Hậu quả của chiến tranh:
→ Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh,
gây nên những thiệt hại nặng nề về người và của cải.
+ 10 triệu người chết.
+ 20 triệu người bị thương.
+ Chiến phí 85 tỉ đô la.
- Các nước Châu Âu là con nợ của Mĩ.
- Bản đồ thế giới thay đổi.
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong
cục diện chính trị thế giới.

Tính chất của CTTGI ?
- Mục đích tham chiến của các nước đế quốc:
+ Tranh giành thuộc địa của nhau.
+ Khuếch trương thế lực nhằm phân chia lại thế giới.
=> Những mục đích đó chỉ mang lại lợi nhuận cho giai cấp tư sản
nắm quyền. Hậu quả của chiến tranh đè nặng lên vai của nhân dân
lao động
→ Chiến tranh thế giới thứ nhất là một cuộc chiến tranh đế quốc phi
nghĩa.

Hệ quả ngoài ý muốn của các nước đế quốc khi tham chiến?

Cách mạng
tháng
Mười
Nga làm thay
đổi lớn trong
cục diện chính
trị thế giới.