BÀI 11:

LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

Moocgan: Người Mỹ
(1866 – 1945)
- 20 tuổi: Tốt nghiệp ĐH loại
xuất sắc
- 24 tuổi: Tiến sĩ
- 25 tuổi: Phó giáo sư
- 68 tuổi: Nhận giải Nôben
sinh học và y khoa năm 1933.

I. Liên kết gen
1. Thí nghiệm
* Đối tượng nghiên cứu: Ruồi giấm
+ Vòng đời ngắn: 10 - 14 ngày/1 thế hệ
+ Kích thước nhỏ
+ Số lượng NST ít: 2n = 8 NST
+ Nhiều biến dị dễ quan sát
+ Sinh sản nhanh và đẻ trứng nhiều
+ Dễ nuôi trong môi trường nhân tạo

I. Liên kết gen
1. Thí nghiệm
Pt/c
Thân xám
Cánh dài

Thân đen
Cánh cụt



100%Thân xám, Cánh Dài
F1
Lai phân tích ruồi Đực F1
F1 Xám-Dài



Đen-Cụt

Fa
Tỉ lệ KH

50% Xám-Dài

50% Đen-Cụt

I. Liên kết gen
1. Thí nghiệm
2. Nhận xét và giải thích
Pt/c
Thân xám
Cánh dài

Thân đen
Cánh cụt



100%Thân xám, Cánh Dài
F1
Lai phân tích ruồi Đực F1
F1 Xám-Dài



Đen-Cụt

Fa
Tỉ lệ KH

50% Xám-Dài

50% Đen-Cụt

2. Nhận xét và giải thích thí nghiệm của Moocgan
bằng cơ sở TBH:
PTC ≠ nhau về 2 tt, F1 : 100% xám, dài
 t.t thân xám (A) > t.t thân đen (a)
t.t cánh dài (B) > t.t cánh cụt (b)
-Trong phép lai phân tích, ruồi ♀ đen, cụt chỉ tạo 1
loại gtử → kết quả Fa thu được 2 KTH với TL 1 : 1
 ruồi ♂ F1 DHT 2 cặp gen phải tạo 2 loại giao tử với
tỉ lệ bằng nhau  gen qui định màu thân và chiều dài
cánh di truyền liên kết với nhau trên 1 NST.
Gen A liên kết với gen B (AB) => X,D
Gen a liên kết với gen b (ab) => đ,c

 * Sơ đồ laiA - cơAsở TBH a
AB
Pt/c
(Xám-Dài) AB B

GP :

B



b

a

B

A

AB
F1 :
ab B
Lai phân tích ruồi đực F1
a
A
AB
F1

b
ab B
A

Fa :

ab
b ab

A

AB

50% AB

a

B

:

50% AB A
ab B

Xám-Dài

a
b

b

(Đen-Cụt)
ab

(100% Xám-Dài)
a

a ab
b ab

b

a

a

b 100% ab

b 50% ab
a

a

b

b

a

50% ab
ab
b
Đen-Cụt

I. Liên kết gen
3. Đặc điểm
- Các gen trên cùng 1 NST phân li cùng nhau
và tạo thành nhóm gen liên kết.
- Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài tương ứng
với số NST trong bộ đơn bội (n) của loài đó.

Ở người có 2n = 46
NST sẽ tạo thành bao
nhiêu nhóm gen liên
kết?

I. Liên kết gen
4. Ý nghĩa

 - Hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp.
- Đảm bảo sự duy trì bền vững từng nhóm tính
trạng quy định bởi các gen trên cùng 1 NST.

- Trong chọn giống, chọn được những nhóm
tính trạng tốt luôn luôn đi kèm với nhau.

CỦNG CỐ

Dùng phép lai phân tích:

Nếu kết quả lai phân tích cho tỉ lệ phân li kiểu hình
1:1:1:1 thì 2 gen qui định 2 tính trạng nằm trên 2 NST khác
nhau (phân li độc lập).
Nếu kết quả lai phân tích cho tỉ lệ phân li kiểu hình
1:1 thì 2 gen qui định
tínhnào
trạng
Làm2 thế
để cùng
phát nằm trên 1 NST
(liên kết gen).
hiện ra 2 gen nào đó
liên kết hay phân li
độc lập?

CỦNG CỐ
Một giống cà chua có alen A qui định thân cao, a
thân thấp, B quả tròn, b quả bầu dục, các gen liên kết
hoàn toàn. Phép lai nào dưới đây cho tỉ lệ KG 1:2:1
A.
A Ab/aB x Ab/aB
B. Ab/aB x Ab/ab
C. AB/ab x Ab/aB
D. AB/ab x Ab/ab

DẶN DÒ
-Về nhà trả lời các câu hỏi trong SGK.
-Chuẩn bị bài mới