Bài 20: MÁY THU HÌNH

Cấu tạo bên trong của máy thu hình

Máy thu hình
Một thiết bị rất quen
thuộc trong mỗi gia
đình

Mời các em tìm hiểu

Cấu tạo của máy thu
hình gồm những
phần nào? Hoạt
động ra sao?

Khái niệm về máy thu hình
Sơ đồ khối và nguyên lí làm việc của máy thu hình.
Nguyên lí làm việc của khối xử lí tín hiệu màu

MÁY THU HÌNH
I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:
1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái
tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình. Âm
thanh và hình ảnh được xử lý độc lập trong MTH
An ten

Nhận và
gia công
Tín hiệu

xử lí tín hiệu
Hình ảnh

xử lí tín hiệu
Âm thanh

Đèn
hình

Em hã
máy th
Loa

MÁY THU HÌNH
I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:
1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái
tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình
2.Phân loại:
Máy thu hình đen trắng.
Máy thu hình màu.

2 loại máy này giống
và khác nhau như thế
Về cơ bản 2 loại máy trên
nào?có
nguyên lý gần giống nhau, do
đó ta chỉ xét một loại máy
thu hình màu

• Mời các em tham khảo sơ đồ khối của một máy thu hình
màu
VHF

7

8

5

UHF

2

R

9

4

3
6

1

Cuén l¸i
tia

R-Y
R-Y
11

10

Tia hång
ngo¹i

G-Y

12

G

-G

14

KG

B-Y
24

17
+115V
26

§Ìn h×nh

B

+15V
-30V

fH

18

fV

20
22

fV
19

G1 G 2 G 3

A

15 -B
Cao
¸p

16

PhÝm
lÖnh
21

KR

KB

B-Y
23

~220V

-R

13

21
Tíi xo¸ tia quÐt ng­îc

fH

Sơ đồ rút gọn

2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2 G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

II/SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA
MÁY THU HÌNH:
A/ Sơ đồ khối: 7 khối
2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4

H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

B/ Nguyên lí hoạt động

Nêu chức
năng của khối
1.Khối cao tần, trung tần, tách sóng:
1
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu cao tần từ an ten, khuếch đại, xử lí, tách
sóng hình, tự động điều chỉnh tần số ngoại sai và hệ số khuếch đại,
sau đó đưa tới các khối 2,3,4.
2

Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4

H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

2.Khối xử lý tín hiệu âm thanh:

Khối 2 có
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu sóng mang âm thanh, khuếch đại sơ bộ,
chức năng
tách sóng và khuếch đại công suất để phát ra loa.
gì?
2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

3.Khối xử lý tín hiệu hình:

Nêu chức
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình, khuếch đại, giải mã màu, sau đó
năng khối 3
khuếch đại ba tín hiệu màu (Đỏ, lục, lam) đưa tới 3 catôt đèn hình
màu
2
Tia hång
ngo¹i
6

5
1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

Một máy thu hình chỉ có
âm thanh thì khối nào bị
hỏng?

Khối 3

2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh
mµu

A

4.Khối đồng bộ và tạo xung quét:
Nêu
Có nhiệm vụ tách xung đồng bộ dòng, xung đồng mành
và chức
tạo xung
nănghình,
của Đồng
khối
quét dòng, xung quét mành đưa tới cuộn lái tia của đèn
4
thời, khối này còn tạo cao áp đưa tới anôt đèn hình.
Cuộn
lái tia
2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

5.Khối phục hồi hình ảnh (đèn hình màu):
chứchồi
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình ảnh màu, tín hiệu quétNêu
để phục
năng của khối
hình ảnh hiện lên màn hình.
5
2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

6.Khối vi xử lí và điều khiển:
Nêuđể
chức
Có nhiệm vụ nhận lệnh điều khiển từ xa hay từ phím bấm
điều
năng của khối
khiển các hoạt động của máy thu hình.
6
2
Tia hång
ngo¹i

5

6

1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh
mµu

A

7.Khối nguồn:

Theo em khối 7
Có nhiệm vụ tạo các mức điện áp cần thiết
cung
cấpgì?
cho máy làm
cóđể
chức
năng
việc
2
Tia hång
ngo¹i
6

5
1

3
G1 G2G3

PhÝm lÖnh
220V

7

4
H×nh 20.2 S¬ ®å khèi m¸y thu h×nh mµu

A

III/ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ
TÍN HIỆU MÀU:
Các khối trong máy thu
hình hoạt động rất phức
tạp.Ta chỉ xét một số
khối nhỏ trong khối xử lí
tín hiệu màu

Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình màu
R
-R
Y
4
Em hãy vẽ và nêu tên các khối trong
sơ đồ1của khối xử lí tín hiệu màu?
(Học sinh thảo luận nhóm
G
3
R-Y
trong 3 phút
5
Xử dụng bảng phụ để trả lời câu hỏi)
2
B
-B
B-Y
6

R

Y

4

-R

1
R-Y
2

3

G

5

-G

Khối 1: Khuếch đại và
xử lí tín hiệu chói Y
Khối 2: Giải mã màu để
lấy ra 2 tín hiệu màu R-Y
và B-Y.
Khối 3: (Mạch ma trận)

B-Y

B

6

-B

Khôi phục lại 3 tín hiệu
cơ bản:
Đỏ(R):Xanhlục(G);Xanh
lam(B).

Khối 4,5,6: Khuếch đại các tín hiệu cơ bản và đảo pha thành cực
tính âm sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu

1/Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình
R

Y
Tín hiệu
từ mạch
tách sóng
hình

4

-R

1

Tới ba
R-Y

2

B-Y

3

G

B

5

6

-G
-B

Catôt
Đèn
Hình
màu

2/Nguyên lí hoạt động
Tín hiệu
từ mạch
tách sóng
hình

Y

R

1
R-Y

2

B-Y

3

G

B

*Khối xử lí tín hiệu màu nhận tín hiệu từ
mạch tách sóng hình đưa sang.
Khối 1 khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y.
*Khối 2: Giải mã màu để lấy ra 2 tín hiệu màu R-Y và B-Y.
Đầu ra của các khối 1 và 2 đưa tới mạch ma trận 3 để khôi phục lại 3 tín hiệu
màu cơ bản: Đỏ(R):Xanhlục(G);Xanh lam(B).

2/Nguyên lí hoạt động
Tín hiệu
từ mạch
tách sóng
hình

Y

R

1

-R

Tới ba
R-Y

2

4

B-Y

3

G

B

Catôt

5

-G

6

-B

Đèn
Hình
màu

*Các tín hiệu màu cơ bản này lại được khuếch đại lần cuối qua các khối
4,5,6 để biên độ đủ lớn,
Và đảo pha thành cực tính âm.
Sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu.
Điều khiển 3 tia điện tử bắn lên các điểm phát ra màu tương ứng đỏ,lục lam
trên màn hình. Các màu cơ bản trên pha trộn với nhau thành ảnh màu.

Củng cố- Liên hệ bảo vệ môi trường

Chúng ta biết rằng
sóng điện từ có vai
trò quan trọng,
quyết định hoạt
động của máy thu
hình

Trong thực tế nhu cầu giải trí của con người ngày càng cao, số
lượng thiết bị càng nhiều thì chất lượng cuộc sống tăng lên rõ rệt,
nhưng điều ta cũng cần quan tâm xem xét là:
1.Sóng điện từ có ảnh hưởng tới sức khoẻ
của con người không?
Có

2.Trong quá trình sử dụng máy thu hình cần chú ý những gì để giảm
thiểu sự ảnh hưởng tới sức khoẻ?
Một số gợi ý(các em về nhà tìm hiểu và giải đáp):
A.Nên đặt máy thu hình trong phòng ngủ hay không nên?Vì sao?
B.Khi tắt máy nên tắt bằng điều khiển hay tắt bằng nút tắt trên máy?
Vì sao?

3.Những màu nào được coi là màu cơ bản trong máy thu
hình màu?
A.Lục, lam, chàm.
B.Lục, lam, tím.
C. Đỏ, lục, vàng.
D. Đỏ, lục, lam.
4.Làm thế nào để có được màu tự
nhiên trên màn hình màu?
Khi pha trộn 3 màu Đỏ,
lục, lam theo một tỉ lệ
nào đó ta sẽ được các màu
khác nhau trong tự nhiên







Các em về nhà học bài 20, trả lời
câu hỏi số 2(Với gợi ý ở trên)
Chuẩn bị bài 21




























