BÀI 6.
HÀNH TRÌNH TRI THỨC

Tiết: 73, 74
VĂN BẢN 1:
TỰ HỌC – MỘT THÚ VUI BỔ ÍCH
(Nguyễn Hiến Lê)

KHỞI
ĐỘNG

Em hãy xem video “Đác-uyn – Nhà bác học không ngừng
học” và trả lời các câu hỏi:

? Tại sao Đác-uyn dù đã lớn tuổi
nhưng vẫn tiếp tục học? Theo em
việc học của mỗi người có lúc
nào dừng lại không? Vậy việc
học có ý nghĩa gì với chúng ta?

Học là một hoạt động không thể thiếu đối với tất cả mọi người
từ khi sinh ra cho đến suốt cuộc đời. Mỗi người muốn tồn tại
phát triển và thích ứng được với XH thì cần phải học tập ở mọi
hình thức bởi cuộc sống luôn vận động và phát triển không
ngừng. Lê nin từng nói: “Học, học nữa, học mãi”. Câu nói đó
luôn có giá trị ở mọi thời đại, đặc biệt trong xã hội ngày nay
đang hướng tới nền kinh tế tri thức, nó đòi hỏi mọi người phải
vận động để theo kịp sự phát triển của xã hội. Chính vì vậy mà
tinh thần tự học có vai trò vô cùng quan trọng.

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

A. TRI THỨC NGỮ VĂN

1.

KHÁI NIỆM

Văn bản nghị luận về 1 vấn đề đời sống
VB nghị luận
về
(nghị luận xã hội) được viết ra để bàn về
một vấn đềmột
đời sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối
sống viết ra
để
với xã hội, hay một vấn đề thuộc lĩnh vực
làm gì? tư tưởng, đạo đức, lối sống của con
người.

02. ĐẶC ĐIỂM
Điền từ còn thiếu vào chỗ trống để nêu được đặc điểm văn bản nghị
luận về một vấn đề đời sống
trình tự hợp lí khen
bằng chứng
vấn đề
lí lẽ
chê
hiện tượng
Văn bản nghị luận về một vấn đề đời sống có những đặc điểm:

- Thể hiện rõ ý kiến………,……., đồng tình, phản đối của người viết đối với
…………………, …………...cần bàn luận.
- Trình bày những……., ……………..để thuyết phục người đọc, người nghe.
- Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo…………………

B. Tìm hiểu văn bản:
TỰ HỌC – MỘT THÚ VUI BỔ ÍCH

I. ĐỌC, TÌM HIỂU
CHUNG

Hoàn thiện PHT 1:
NHIỆM VỤ
1. Giới thiệu đôi nét về tác giả?
2. Nêu xuất xứ của văn bản?
3. Văn bản thuộc thể loại nào?
4. Xác định phương thức biểu đạt
chính?
5. Văn bản chia làm mấy phần? Nêu
nội dung của từng phần?

NỘI DUNG
 
 
 
 
 

1. Tác giả
- Nguyễn Hiến Lê (1912 – 1984)
- Quê: Sơn Tây (Ba Vì – Hà Nội)
- Ông là một tác giả, dịch giả, nhà giáo dục,
nhà văn hoá với nhiều tác phẩm sáng tác, biên
soạn, dịch thuật nhiều lĩnh vực khác nhau.

Một số tác phẩm tiêu biểu

2. Tác phẩm
a. Đọc – hiểu chú thích

Đọc đọc to, rõ ràng

Xuất xứ: Trích “Tự học một thú vui thời đại”
Thể loại:

b. Tác phẩm

Văn nghị luận

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
Bố cục: 2 phần

+ Nêu vấn đề: Từ đầu -> “một
cái thú.
+ Giải quyết vấn đề: Còn lại

II. TÌM HIỂU VĂN
BẢN

1. Nêu vấ
n đề

1. Nêu vấ
n đề
- VB nghị luận được viết ra nhằm mục
++ Tác
giảhọc
đã –nêu
vấn
VB Tự
một
thúđềvui
đích thuyết phục người đọc về ý kiến,
như
thế
nào?
VB
nghị
luận viết
bổ ích
viết
ra nhằm
Nêu+thuyết
vấncó
đề
trực
tiếp,
- VB
học…
được
Em
nhận
xét
gìtavềvề
quan điểm
củaTựngười
viết.
phục
chúng
ra nhằm mục
ngắn
gọn,
xúc
tích
cách
nêu
vấn
ấy?
điều
gì?
viết ra để thuyết phục
đíchđề
gì?
người đọc về lợi ích
của việc tự học.

2. Giải quyế
t vấ
n
đề

THẢO LUẬN NHÓM HOÀN THÀNH PHT SỐ2
Hoàn thiện sơ đồ sau:

VẤN ĐỀ CẦN BÀN LUẬN
Thú vui tự học

Ý kiến 1

Lí lẽ……….
Dẫn chứng………..

Ý kiến 2

Lí lẽ……….
Dẫn chứng………..

Ý kiến 3

Lí lẽ……….
Dẫn chứng………..

VẤN ĐỀ CẦN BÀN LUẬN
Thú vui tự học
Ý kiến 1
Thú tự học giống thú đi bộ

- Lí lẽ: Tự học giúp
người học hình thành
tri thưc một cách tự
chủ, tự do
- Dẫn chứng: Biết được
viên Dạ Minh Châu,
khúc Nghệ thường vũ y,
kiến thức về côn
trùng…

Ý kiến 2
Thú tự học là phương
thuốc chữa bệnh âu sầu

Ý kiến 3
Tự học là thú vui tao nhã giúp
nâng tầm tâm hồn ta lên

- Lí lẽ: Việc đọc sách
giúp ta cảm thấy đồng
cảm, an ủi
- Bằng chứng: Bệnh
nhân biết đọc sách mau
lành bệnh hơn, quá trình
đọc sách của Mon-ti
Mông-te-xki-ơ

- Lí lẽ: Tự học giúp ta
tiến bộ, có thể cống
hiến cho xã hội
- Bằng chứng:
+ Thầy kí, bác nông
phu nhờ tự học mà giỏi
nghề, cống hiến
+ Những tấm gương
nhà khoa học tự học…

2. Giải quyế
t vấ
n đề
- Bằng chứng:

Em có nhận xét gì về những
+ Thầy kí, bác nông phu nhờ tự học mà giỏibằng
nghề,chứng
cống hiến
tác giả nêu ra trong
ý kiến
sao những
-> những người tiêu biểu, quen thuộc trong đời
sống3?
->Vì
khẳng
định dùbằng
bất kì ai chỉ
chứng này có thể làm tăng sức
cần tìm tòi, học tập thì sẽ tiến bộ và có thể cống hiến cho xã hội
thuyết phục cho Ý kiến 3?
+ Những tấm gương nhà khoa học tự học… -> những người có sức ảnh hưởng
=> Nhiều người biết, đáng tin cậy, số đông thừa nhận nên những bằng
chứng này có tác dụng làm rõ cho ý kiến của người viết, dễ dàng được
người đọc tin tưởng, tiếp nhận.

3. Nhận diện đặc điểm văn bản
nghị luận về một vấn đề đời sống
thể hiện qua văn bản.

3. Nhận diện đặc điểm VB nghị luận về một vấn
đề đời sống thể hiện qua văn bản
- VB thể hiện thái độ đề cao, đồng tình của người viết với việc tự học
? Những dấu hiệu nào
giúp em nhận ra Tự
- VB đưa ra được lí lẽ, bằng chứng thuyết phục
học – để
mộtlàm
thú rõ
vuicho
bổ ý kiến,
các lí lẽ, ý kiến được sắp xếp theo trình tự
lí bản
( trước
ích hợp
là văn
nghị hết, hơn
nữa, quan trọng hơn cả : tăng dần theo mức
độvề
quan
luận
một trọng)
vấn đề để người
đọc nhận ra các lợi ích của việc tự học
đời sống?

4. Bài học

4. Bài học
em,em,
có thể
++
Giả
sử một
bạn
HS
+Theo
Theo
tựtựchủ
học
học tìm
thành
động
đếncông
thầy mà
cô để
như
thếdẫn
nàonhững
thì
được
hướng
hoàn
toàn không
cần vấn
đềsự
mà
ấy của
tìm người
tòi, nghiên
hiệu
quả
trợbạn
giúp
cứu
ở
nhà,
thì
như
thế
có
khác không?
được tính là tự học không?

4. Bài học
Lập kế hoạch và
mục tiêu
Lựa chọn môn
học yêu thích,
học xen kẽ các
môn

Tham gia học nhóm.

Tự học
hiệu quả

Thường xuyên tự
kiểm tra kiến thức
và ôn lại bài.
Đặt thời gian
học từ ít đến
nhiều

Kỉ luật khi học
Chọn cách ghi
nhớ riêng phù
hợp

Chủ động tìm kiếm tri
thức và biết tìm sự trợ
giúp khi cần thiết.

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung:

2. Nghệ thuật:

- VB bàn về lợi ích của
tự học từ đó định
hướng cho học sinh có
tinh thần tự học

- Phương thức biểu đạt:
nghị luận.
- Các lí lẽ, dẫn chứng
rõ ràng, cụ thể.

LUYỆN TẬP

BAY LÊN NÀO

Em hãy giúp các con vật bay lên khám phá bầu
trời bằng cách trả lời các câu hỏi ngắn

Khám phá

Hổ

Tê giác
Khỉ

Ngựa vằn

Sư tử

Voi

Hươu cao cổ

Văn bản “Tự học – một thú vui
bổ ích” đưa ra mấy ý kiến?
3 ý kiến

Dẫn chứng cho ý kiến “Thú tự học
giống thú đi bộ”?
- Biết được viên Dạ Minh Châu, khúc Nghệ
thường vũ y, kiến thức về côn trùng…

Vì sao bằng chứng “Thầy kí, bác
nông phu nhờ tự học mà giỏi
nghề, cống hiến” lại làm tăng sức
thuyết phục cho đoạn trích?
Họ là những người tiêu biểu, quen thuộc trong đời sống

VB Tự học – một thư vui bổ ích
viết ra nhằm mục đích gì?
Thuyết phục người đọc về mục tiêu của việc tự học.

“Bệnh nhân biết đọc sách mau lành bệnh
hơn” là dẫn chứng cho ý kiến nào?
- Thú tự học là phương thuốc chữa bệnh âu sầu

Nội dung chính của văn bản “Tự học – một
thú vui bổ ích” là gì?
- VB bàn về lợi ích của tự học từ đó định
hướng cho học sinh có tinh thần tự học

Văn bản “Tự học – một thú vui bổ ích” thuộc
thể loại gì?
- Văn nghị luận

VẬN
DỤNG

VẬN DỤNG

? Viết một đoạn văn
nêu suy nghĩ của em
về vấn đề tự học
của bản thân mình?

Thank you!