Nhiệt liệt chào mừng các
thầy cô giáo về dự giờ!
MÔN: VẬT LÍ 9

ĐIỆN TỪ HỌC

Nam châm
Vĩnh cửu

Pluto is a dwarf planet

Điện

Từ trường, từ phổ, đường
sức từ
N
O

Quy tắc nắm
tay phải

Venus has a
beautiful
name

Lực điện từ
Earth is the
only planet
with life

Quy tắc bàn tay trái

Cảm ứng điện từ

Điều
kiện
Neptune
is
very far
xuấtaway
hiện
dòng điện
cảm ứng

Máy
phát
Mercury
is
the smallest
điện
xoay
planet
chiều, dòng
điện xoay
chiều

Mars is a

Truyền
very cold tải
place
điện năng
đi xa

Máy biến
thế

Động cơ điện một chiều

I. TỰ KIỂM TRA
Câu 1:Viết đầy đủ câu sau đây:
Muốn biết một điểm A trong không gian có
từ trường hay không ta làm như sau: Đặt tại A
một kim nam châm, nếu thấy có . lực
. . .từ. . tác
dụng lên . .kim
. . nam
. . . .châm
. . . . . . thì ở A có từ
trường.

Câu 2:Làm thế nào để biến một thanh thép
thành nam châm vĩnh cửu ?
A

Dùng búa đập mạnh
vào thanh thép.

Hơ thanh thép trên ngọn
B
lửa.

C
Đặt thanh thép vào trong
lòng ống dây dẫn có dòng
điện xoay chiều chạy qua.

Đặt thanh thép vào trong
lòng ống dây dẫn có dòng
điện một chiều chạy qua.

D

Câu 3:Viết đầy đủ câu sau đây:
Quy tắc tìm chiều của lực điện từ tác dụng lên
một dòng điện phát biểu như sau: Đặt bàn tay
trái sao cho các ………………..hướng
đường sức từ
……
vào
lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến
……………......hướng
theo chiều dòng địên
các ngón tay
thì ……………….......................chỉ
ngón tay cái choãi ra 900
chiều của
lực điện từ.

Câu 4:Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm
ứng trong cuộn dây dẫn kín là gì ?
A.

Đặt một nam châm mạnh ở gần cuộn dây.

B

Đặt một nam châm điện ở trong lòng
cuộn dây.

C

Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây lớn

D

Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây biến thiên

Câu 5:Viết đầy đủ câu sau đây:
Khi khung dây dẫn kín quay trong từ trường
của một nam châm vĩnh cửu thì trong khung
dây xuất hiện một dòng điện
..…..……….
cảm
ứng vì
xoay chiều
………
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
………………………...............................
….....................................
của cuộn dây biến thiên

Câu 6:Cho một thanh nam châm thẳng mà
các chữ chỉ tên cực của nam châm đã bị mất,
làm thế nào xác định được cực Bắc của nam
châm đó ?
- Cách 1: Treo thanh nam châm bằng sợi dây chỉ
mềm ở chính giữa, để cho thanh nam châm nằm
ngang. Đầu nam châm quay về hướng Bắc địa lý
là cực Bắc của thanh nam châm.
- Cách 2: Dùng kim nam châm thử.

Câu 7: a) Phát biểu quy tắc tìm chiều của đường
sức từ biểu diển từ trường của một ống dây có
dòng điện một chiều chạy qua.
Quy tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho
bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các
vòng dây, thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức
từ trong lòng ống dây.

b) Hãy vẽ một đường sức từ ở trong lòng một cuộn
dây có dòng điện chạy qua trên hình 39.1.

Câu 8:Nêu chỗ giống nhau về cấu tạo của hai loại máy phát
điện xoay chiều và sự khác nhau về hoạt động của hai loại
máy đó.
Trả lời:
- Giống nhau: Có 2 bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn
- Khác nhau: Một loại có rôto là cuộn dây, một loại có rôto là nam
châm

Nam
châm

Cuộn dây
dẫn

Loại 1

Rô
to

Loại 2

Giống nhau:

Hai bộ phận chính

Nam châm
Cuộn dây

Khác nhau:
Nam châm đứng yên
Cuộn dây quay

Nam châm điện quay
Cuộn dây đứng yên

Câu 9: Nêu tên hai bộ phận chính của động cơ điện một
chiều và giải thích vì sao khi cho dòng điện chạy qua,
động cơ lại quay được.
- Hai bộ phận chính là nam châm tạo ra từ trường và khung
dây dẫn có dòng điện chạy qua.
- Khung quay được, vì ta cho dòng điện một chiều vào khung
dây thì từ trường của nam châm sẽ tác dụng những lực điện
từ lên khung dây làm cho khung quay.
Khung
dây dẫn

Nam
châm

II. VẬN DỤNG
Câu 10:Đặt nam châm điện vuông góc với dây
dẫn thẳng có dòng điện chạy qua (hình vẽ). Xác
định chiều của lực điện từ tác dụng lên điểm N
của dây dẫn.
F
N

K + -

+

Lực từ F hướng từ ngoài vào trong và vuông góc với
mặt phẳng hình vẽ.

Câu 11:a)Vì sao để vận tải điện năng đi xa
người ta phải dùng máy biến thế ?
b) Trên cùng một đường dây tải điện, nếu
dùng máy biến thế để tăng hiệu điện thế ở hai
đầu dây dẫn lên 100 lần thì công suất hao phí
vì tỏa nhiệt trên đường dây sẽ giảm đi bao
nhiêu lần ?
c) Cuộn sơ cấp của một máy biến thế có 4400
vòng, cuộn thứ cấp có 120 vòng. Đặt vào hai
đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều
220V. Tìm hiệu điện thế ở hai đầu cuộn thứ
cấp.

Tóm tắt
n1 = 4.400
vòng
n2 = 120
vòng
U1 = 220 V
U2 = ? V

a). Để giảm điện năng hao phí do tỏa nhiệt
trên đường dây.
b). Vì P hp tỉ lệ nghịch với U2
mà U tăng lên 100 lần
nên P hp giảm 1002 = 10.000 lần
n1
U1
c). Ta có:
n2
U2
220 * 120
 U2 =
4400

=

 U2 =

U1 * n 2
n1

 U2 = 6V

d). Vì U1 > U2 nên máy này là máy hạ thế.

Vì
dòng điện không đổi
Câu 12:
không tạo ra từ trường biến
Giải thích vì sao
thiên,
số
đường
sức
từ
xuyên
không thể dùng
qua tiết diện S của cuộn thứ
dòng điện không đổi cấp không biến đổi nên

để chạy máy biến thế?

trong cuộn này không
xuất hiện dòng điện
cảm ứng.

Câu 13: Trên hình 39.3 vẽ một khung dây đặt trong từ trường.
*Trường
Trường
hợphợp
nàoa.
dưới đây trong khung dây không xuất hiện
*dòng
Vì khi
dây quay
quanh
PQ nằm ngang
điệnkhung
xoay chiều?
Hãy giải
thíchtrục
vì sao.
a). Khung
quaysong
quanh
PQ nằm
mặt
khungdây
song
vớitrục
đường
sứcngang.
từ
b). Khung
dây quay
trụcqua
AB thẳng
đứng.S của khung dây
nên
số đường
sức quanh
từ xuyên
tiết diện

luôn không đổi, luôn bằng 0.
Do đó, trong khung dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng.

A

N

P P

Q Q

B

S

* Lưu ý *
* Trường hợp b thì có xuất hiện dòng điện cảm ứng.
* Vì khi khung dây quay quanh trục AB thẳng đứng
thì mặt khung vuông góc với đường sức từ
nên số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây
bị biến thiên.
Do đó, trong khung dây có xuất hiện dòng điện cảm ứng.
A

N

P

Q

B

S

Bài 1: Vẽ và xác định chiều đường sức từ trong các hình sau:
Đáp án:

a)

b)
N

S

S

c)

d)
S

N

N

S

N
K

+ -

Bài 2: Em hãy xác định
` tên cực của ắc quy?
Đáp án:

S

N

+ a

b

-

ẮC QUY

Bài 10: (SGK – 106)
Đặt nam châm điện vuông góc với dây dẫn
thẳng có dòng điện chạy qua (hình vẽ). Xác
định chiều của lực điện từ tác dụng lên điểm
N' của dây dẫn?
Đáp án:
S

N

K

+ -

N'
+

F

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Xem lại các bài tập đã giải.
- Ôn “Định luật phản xạ ánh sáng” đã học ở
lớp 7.
- Đọc trước bài 40: “Hiện tượng khúc xạ ánh
sáng”.

Bài học kết thúc tại đây!

Cám ơn các em!