Câu 1.Hiện tượng khúc xạ ánh
sáng là gì?
Hiện tượng tia sáng truyền từ môi
trường trong suốt này sang môi
trường trong suốt khác bị gãy khúc tại
mặt phân cách giữa hai môi trường
gọi là hiện khúc xạ ánh sáng.
-

Câu 2. Nêu kết luận về hiện tượng khúc
xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ
không khí sang nước.

- Khi tia sáng truyền từ không
khí sang nước:
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt
phẳng tới
+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

S

N
i

K.Khí

i

r
N'

Nước

K

Kính thiên văn

KÍNH HIỂN VI

ỐNG NHÒM

MÁY ẢNH

Tiết 45 - Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ

I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)
Đèn phát ra
tia Laze

Thấu kính
hội tụ

Hộp chứa khói giúp nhìn
thấy tia laze

Chiếu một chùm sáng song song theo phương
vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ.
C1:Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì
mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?

*Nhận xét:Chiếu chùm sáng tới song
song theo phương vuông góc với mặt một
thấu kính hội tụ thì chùm tia khúc xạ ra
khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm.

Thấu kính
Tia tới

Tia ló

Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.Tia
khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.

2.Hình dạng của thấu kính hội tụ:
Thấu kính làm bằng vật
liệu trong suốt (thủy
tinh, nhựa…).
Tiết diện mặt cắt ngang của
một số thấu kính

C3:Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa so với
phần giữa của thấu kính hội tụ.
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
- Kí hiệu của thấu kính hội tụ:

II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự
của thấu kính hội tụ:
1.Trục chính (Δ)

C4: Quan sát lại thí nghiệm. Trong ba tia tới
thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng
không bị đổi hướng?

Thấu kính

Trục chính

1.Trục chính (Δ) (SGK/114)

Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội
tụ, có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi
hướng. Tia này trùng với một đường thẳng gọi là
trục chính (Δ) của thấu kính.

2. Quang tâm (O) (SGK/114)



O

Trục chính của TKHT đi qua điểm O
trong thấu kính. Điểm O gọi là quang
tâm của thấu kính.

Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm

Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục
truyền thẳng, không đổi hướng.

3. Tiêu điểm (F, F') (SGK/114)

F

O



Một chùm tia tới song song với trục
chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia
ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính.
Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính
hội tụ và nằm khác phía với chùm tia tới.

3. Tiêu điểm (F và F') (SGK/114)



.

F

O

.

F'

Mỗi thấu kính có hai
tiêu điểm F và F' đối
xứng nhau qua quang
tâm.





O

F

F

O

F'

Tia tới song song với
trục chính của TK thì
tia ló qua tiêu điểm.

CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tiêu điểm

Trục chính

Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với
trục chính.

4. Tiêu cự (f)

Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu
điểm OF = OF' = f gọi là tiêu cự của thấu
kính.



O
F'

F
f

f

Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu
kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền
thẳng theo phương của tia tới.


O
F'

F

+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua
tiêu điểm.

O
F

F'

+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục
chính.

O
F

F'

III. Vận dụng
C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ,
quang tâm O, trục chính Δ, hai tiêu điểm F và
F', các tia tới 1, 2, 3. Hãy vẽ tia ló của các tia
này.
Ss

(1)
(2)

F (3)

F'
O

F'
S'

Câu 1: Tia tới đi qua quang tâm của thấu
kính hội tụ cho tia ló
A
B
C
D

đi qua tiêu điểm
song song với trục chính
truyền thẳng theo phương của tia
tới
có đường kéo dài đi qua tiêu điểm

Câu 2: Tia tới song song với trục chính của
TKHT cho tia ló :
Đi qua điểm giữa quang tâm và tiêu
điểm.

A
B
C
D

Đi qua
qua tiêu
tiêu điểm.
điểm.
Đi
Truyền thẳng theo phương của tia tới
Song song với trục chính.

Câu 3: Vật liệu
nào không được
dùng làm thấu
kính?

A

Thủy tinh trong

B

 Nhôm

C

Nhựa trong

D

   Nước

Câu 4: Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:

Lệch ra xa trục
chính so với tia
tới.

Là chùm song song.

A
B
C

Phản xạ ngay tại
thấu kính.

D

Lệch về phía trục
chính so với tia
tới.

Câu 5: Chiếu một tia sáng vào một thấu kình hội tụ.
Tia ló ra khỏi thấu kính sẽ song song với trục chính,
nếu:
Tia tới đi qua quang tâm mà
không trùng với trục chính.

A

Tia tới đi qua tiêu điểm nằm ở
trước thấu kính.

B
C

Tia tới song song với trục chính.

D

Tia tới bất kì.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
•
•
•
•

Học bài.
Đọc phần Có thể em chưa biết
Làm bài tập trong sách bài tập.
Chuẩn bị bài sau: Ảnh của vật tạo bởi TKHT