Giáo viên: Xa Văn Thắng
Trường: THCS Xuân Phong, Cao Phong, Hòa Bình

Kiểm tra bài cũ:
Câu 1:

Tài sản nhà nước gồm những gì? Em hãy nêu một
số công trình phục vụ lợi ích công cộng ?

- Đất đai , rừng núi , sông hồ , nguồn nước , tài nguyên, biển , vùng
trời , phần vốn , tài sản cố định do nhà nước xây dựng.
- Tài sản Nhà nước thuộc quyền sở hữu toàn dân .
- Một số công trình phục vụ lợi ích công cộng như: trường học, bệnh
viện, công viên......

Trong chương trình GDCD 8 các em đã được học
những quyền và nghĩa vụ nào của công dân?

* Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình;

quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ tôn trọng tài sản
của người khác; nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản
nhà nước và lợi ích công cộng.

Tiết 25:

I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
( Sách giáo khoa, trang 50)

Theo các em tình huống xảy ra sau đây:
1. Em nghi ngờ một địa điểm là nơi buôn bán, tiêm chích ma túy.

Chúng ta nên xử lý như thế nào ?

Nếu nghi ngờ một địa điểm là nơi
tổ chức buôn bán , tiêm chích ma
tuý ,em có thể báo cho cơ quan chức
năng theo dõi . Nếu đúng thì cơ quan
có thẩm quyền sẽ xử lý theo quy định
của pháp luật .

Khi tình huống dưới đây xảy ra, theo em, nên xử lí như thế nào?
2. Em biết người lấy cắp xe đạp

của bạn cùng lớp.

Em sẽ báo cho nhà trường hoặc cơ
quan công an nơi em ở về hành vi lấy
cắp xe đạp của bạn, để nhà trường
hoặc công an sẽ xử lý theo quy định
của pháp luật

Khi tình huống dưới đây xảy ra, theo em, nên xử lí như thế nào?
3. Anh H bị giám đốc cho thôi việc mà không nêu rõ lí do.

Anh H khiếu nại lên cơ quan có
thẩm quyền để cơ quan có trách nhiệm
yêu cầu người giám đốc giải thích lý do
đuổi việc để bảo vệ quyền lợi chính
đáng của mình.

II/ Nội dung:
A/ Quyền khiếu nại là gì? Quyền tố cáo là gì?

TÌNH HUỐNG :

Bác Tam là người tàn tật nhưng phòng thuế của
phường lại định mức đóng thuế cho cửa hàng bán vật liệu
xây dựng của bác bằng mức thuế của những người bình
thường khác. Nghe chuyện đó, bác Bình nói: “ Tôi được
biết, người tàn tật là đối tượng được xét miễn giảm thuế
đấy. Bác làm đơn khiếu nại đi.”
Theo em, bác Bình khuyên bác Tam là đúng hay sai? Vì
sao?

ĐÁP ÁN :
Bác Bình khuyên bác Tam làm đơn khiếu nại là
đúng. Vì điều 4 Luật người khuyết tật quy định người
tàn tật được hưởng chế độ ưu đãi của xã hội.

? Vậy thế nào là quyền khiếu nại ?
Là quyền của công dân, đề nghị cơ quan, tổ chức có
thẩm quyền xem xét lại các quyết định, các việc làm của
cán bộ công chức nhà nước khi thực hiện công vụ theo quy
định của pháp luật, quyết định kỉ luật, khi cho rằng, quyết
định hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi
ích hợp pháp của mình.
? Người khiếu nại thực hiện bằng cách nào ?
Người khiếu nại có thể đến khiếu nại trực tiếp hoặc
gửi đơn khiếu nại đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải
quyết theo quy định của pháp luật.

Phát hiện một nơi bán pháo

Nạn móc túi trên xe buýt ( Theo vietbao.vn)

Nữ sinh đánh nhau( Theo xaluan.com)

Đua xe trái phép ( Theo vietbao.vn)

? Thế nào là quyền tố cáo ?
Là quyền của công dân, báo cho cơ quan, tổ chức, cá
nhân có thẩm quyền biết về một vụ, việc vi phạm pháp luật
của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc
đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi
ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
? Người tố cáo có thể thực hiện bằng những hình thức
nào ?
Người tố cáo có thể gửi đơn hoặc trực tiếp tố cáo hành
vi vi phạm pháp luật với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền.

Quyết định kỷ luật:
Là quyết định bằng văn bản của người đứng đầu
cơ quan, tổ chức để áp dụng một trong những hình
thức kỷ luật là khiến trách, cảnh cáo, hạ bậc
lương, hạ ngạch, cách chức, buộc thôi việc đối với
cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý của mình
theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.
(Khoản 12-Điều 2-Luật khiếu nại tố cáo)
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền:
Là cơ quan hành chính nhà nước, người cã thÈm
quyÒn trong c¬ quan hµnh chÝnh nhµ n­íc.

Điều 74 (Hiến pháp 1992):
Công dân có quyền khiếu nại tố cáo với cơ quan
nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái pháp
luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã
hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào.
Việc khiếu nại tố cáo, phải được cơ quan nhà nước
xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định.
Mọi hành vi xâm phạm lợi ích của Nhà nước,
quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân
phải được kịp thời xử lí nghiêm minh. Người bị thiệt hại
có quyền được bồi thường về vật chất và phục hồi danh
dự.
Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo
hoặc lợi dụng quyền khiếu nại tố cáo để vu khống, vu cáo
làm hại người khác.

Ngoài HP 1992 ra, để khắc phục
những hạn chế, bất cập của Luật khiếu
nại, tố cáo năm 1998 và Luật sửa đổi,
bổ sung năm 2004, 2005 ở một số điểm
cơ bản Nhà nước ta đã ban hành
LUẬT KHIẾU NẠI năm 2011 (gồm 8
chương và 70 điều)
LUẬT TỐ CÁO năm 2011 (8 chương
và 50 điều)
(có hiệu lực pháp luật từ ngày 01/7/2012
•

Điền các dữ liệu cho sẵn dưới đây vào bảng sau (Cách điền: VD: 1a, 3b...)
1. Người thực hiện:

Người thực
hiện(ai?)
Đối tượng(Về
vấn đề gì?)
Cơ sở (Vì
sao?)
Mục đích (Để
làm gì?)

Khiếu nại

Tố cáo

1b

1a

2a

2b

3b

3a

4a

4b

a. Mọi công dân.
b. Công dân có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm
phạm.
2. Đối tượng:
a.Các quyêt định. việc làm khi cho rằng trái pháp
luật, xâm phạm lợi ích hợp pháp của mình.
b. Hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại đến lợi
ích nhà nước, công dân, cơ quan, tổ chức.
3. Cơ sở:
a. Tất cả các hành vi vi phạm pháp luật.
b. Quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân người
bị xâm hại.
4. Mục đích:
a. Khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người
bị xâm hại.
b Phát giác, hạn chế, ngăn chặn mọi hành vi vi
phạm pháp luật.

Đáp án
Khiếu nại

Tố cáo

Công dân có quyền và lợi
Người
ích bị xâm phạm
thực hiện

Bất cứ công dân nào.

Các quyết định, việc làm khi
cho rằng trái pháp luật, xâm
Đối tượng phạm lợi ích hợp pháp của
mình.

Hành vi vi phạm pháp luật
gây thiệt hại đến lợi ích hoặc
đe dọa gây thiệt hại đến lợi
ích của nhà nước, công dân,
cơ quan, tổ chức

Cơ sở
Mục đích

Quyền, lợi ích hợp pháp của Tất cả các hành vi vi phạm
bản thân khi bị xâm phạm. pháp luật
Khôi phục quyền và lợi ích
hợp pháp của người bị xâm
phạm

Phát giác, hạn chế, ngăn
chặn mọi hành vi vi phạm
pháp luật

Các em nghiên cứu nội dung của

- Quyền khiếu nại
- Quyền tố cáo
( Mục 1 và 2 sách giáo khoa trang 50)

-Những điểm giống nhau và khác nhau giữa
quyền khiếu nại và tố cáo.

- Ý nghĩa của quyền khiếu nại, tố cáo.
- Trách nhiệm của công dân khi thực hiện
quyền khiếu nại, tố cáo

• Nhóm 1:

Thảo luận nhóm :

Hãy nêu những điểm giống nhau giữa quyền
khiếu nại và tố cáo?

• Nhóm 2:

Hãy nêu những điểm khác nhau giữa quyền
khiếu nại và tố cáo?

• Nhóm 3:

Vì sao Hiến pháp quy định công dân có
quyền khiếu nại, tố cáo?

• Nhóm 4:

Trách nhiệm của công dân khi thực hiện
quyền khiếu nại, tố cáo là gì?

Đáp án nhóm 1:
Những điểm giống nhau giữa quyền
khiếu nại và tố cáo:
cáo
- Đều là những quyền chính trị cơ bản của công dân
được quy định trong Hiến pháp.
- Là công cụ để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp.
- Là phương tiện để công dân tham gia quản lý
Nhà nước.

Đáp án nhóm 2:
* Những điểm khác nhau giữa quyền
khiếu nại, tố cáo :

Khác
nhau

Khiếu nại

Tố cáo

- Người khiếu nại là
người trực tiếp bị hại.
- Nhằm khôi phục
quyền và lợi ích hợp
pháp của bản thân
khi bị xâm hại

- Người tố cáo là mọi
công dân.
- Nhằm ngăn chặn
mọi hành vi xâm
phạm đến quyền và
lợi ích của nhà nước,
của tổ chức, cơ quan
và công dân.

Đáp án nhóm 3:
* Hiến pháp quy định công dân có quyền
khiếu nại, tố cáo vì:
- Để tạo cơ sở pháp lí cho công dân bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm.
- Để tạo cơ sở pháp lí cho công dân giám
sát các hoạt động của cơ quan và cán bộ công
chức nhà nước.
- Để ngăn ngừa và đấu tranh phòng
chống tội phạm.

Đáp án nhóm 4:
Trách nhiệm của công dân khi thực hiện quyền
khiếu nại, tố cáo là:
- Tích cực học tập, nâng cao hiểu biết về
pháp luật nói chung và luật khiếu nại, tố cáo
nói riêng.
- Khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo
cần trung thực, khách quan, thận trọng.
- Không được lợi dụng quyền khiếu nại,
tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.

Bài tập củng cố:

Bµi tËp 1- SGK/52:

10

11 12 1

2
3

9
8

7

6

5

4

T lµ häc sinh chËm tiÕn, th­êng xuyªn giao du
víi bän xÊu vµ bÞ chóng l«i kÐo vµo con ®­êng hót
chÝch. Cã lÇn chóng b¾t T ph¶i lÊy trém tiÒn cña c¸c b¹n
cïng líp ®Ó nép cho chóng. Lµ b¹n häc cïng líp víi T, em
sÏ lµm g× ®Ó gióp ®ì b¹n?

+ Khuyên T nên lánh xa bọn xấu đó.
+ Tố cáo hành vi trên của bọn xấu đó với cơ quan
công an để họ kịp thời ngăn chặn, xử lí.
+ T nên tập trung vào việc học tập, rèn luyện,
tu dưỡng để trở thành một con người có ích cho gia đình,
xã hội.

Bài tập 2:
Em hãy giải quyết tình huống sau:
Khi phát hiện thấy Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận ra
quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chị
Bình vượt quá thẩm quyền, ông Ân ( hàng xóm nhà
chị Bình) có quyền khiếu nại quyết định trên của chủ
tịch Ủy ban nhân dân quận hay không? Vì sao?

Trả lời
Căn cứ vào những điểm khác nhau của
khiếu nại tố cáo ( phần lưu ý về quyền
khiếu nại ) Ông Ân không có quyền khiếu
nại , vì ông chỉ là hàng xóm , không có
quyền lợi ích liên quan trực tiếp đến
quyết định xử phạt vi phạm hành chính
của chủ tịch UBND quận .

Phát hiện ổ đánh bạc

Phát hiện nơi tiêm chích ma túy

Câu 1 : Quan sát các hình ảnh trên, em sẽ lựa chọn cách ứng xử
nào sau đây ?
A, Lờ đi coi như không biết vì sợ trả thù.
B, Báo ngay cho cha mẹ hoặc thầy cô giáo hay người có trách
nhiệm biết.

ĐÁP ÁN : B

Câu 2 : Trong những tình huống sau, tình huống nào công dân
sử dụng quyền khiếu nại, quyền tố cáo ?
a. Phát hiện cơ sở sản xuất hàng kém chất lượng.
=> Tè c¸o
Đáp án
b. Ông A chưa nhận tiền đền bù đất vì thấy chưa thoả đáng.
=> KhiÕu n¹i

Đáp án

Câu 4 : Việc làm nào sau đây của công dân khi thực hiện
quyền khiếu nại, quyền tố cáo là không đúng ?

a, Trung thực.
b, Khách quan.
c, Dấu giếm một số sự việc có lợi cho mình.
d, Thận trọng.

ĐÁP ÁN : c

CỦNG CỐ :

Quyền khiếu nại, tố cáo của
công dân:
1. Khái niệm
.

2. Ý nghĩa

Quyền khiếu
nại, tố cáo là gì?

-

-

- Cách thực hiện.
- Điểm giống và
khác nhau giữa
hai quyền.

.

Bảo vệ tài sản
Nhà nước, lợi ích
công cộng.
- Bảo vệ quyền,
lợi ích hợp pháp
của công dân.

3. Trách nhiệm
Nhà nước,
công dân
- Nhà

nước:
Nghiêm cấm việc
trả thù người
khiếu nại, tố cáo.
- Công dân:
Trung
thực,
khách quan, thận
trọng.

DẶN DÒ

-Nghiên cứu lại nội dung bài học.
- Làm các bài tập còn lại trong
SGK.
- Ôn tập nội dung bài học và bài
tập của các bài 13, 14, 16, 17, 18 :
chuẩn bị kiểm tra 1 tiết.