Câu 1: Xe máy đang chạy và người đang đẩy tạ có sử dụng năng lượng
không?
Câu 2: Xe máy cần năng lượng từ đâu?
Câu 3: Con người vận động thì lấy năng lượng từ đâu?
Câu 4: Năng lượng cung cấp cho sinh vật lấy từ đâu và nhờ quá trình nào?

Theo các em dự
1. Hiện tượngđoán?
gì xảy
ra sau khi vận động
nhiều hoặc lao động
nặng?
2. Việc uống nhiều
nước hay các loại
nước giải khát có tác
dụng gì? Cơ chế?

BÀI 17.
VAI TRÒ CỦA TRAO ĐỔI
CHẤT VÀ
CHUYỂN HÓA NĂNG
LƯỢNG

NỘI DUNG
TRAO ĐỔI
CHẤT

1

2

VAI TRÒ
CỦA
TRAO ĐỔI
CHẤT VÀ
CHUYỂN
HÓA
NĂNG
LƯỢNG

3 mục tiêu cần đạt:

Nêu được khái niệm của trao đổi chất.
Nêu được khái niệm của chuyển hóa
năng lượng.
Vai tròtrao đổi chất và chuyển hóa năng
lượng.

I. KHÁI NIỆM
TRAO ĐỔI CHẤT
VÀ CHUYỂN HÓA
NĂNG LƯỢNG

Quan sát hình
17.2 và trả lời các
câu hỏi sau theo
nhóm đôi

1. Cơ thể người lấy vào và thải ra những gì trong quá trình trao
đổi chất ?
2. Các chất thu nhận vào cơ thể sinh vật được biến đổi thông
qua quá trình nào?
3. Nêu ý nghĩa của quá trình đó đối với sự sống của sinh vật.

Biến đổi
hóa học

Vậy?
1. Thế nào là trao đổi chất?
2. Cơ thể con người thực hiện quá
trình trao đổi chất như thế nào?
3. Dựa theo kiểu trao đổi chất, người
ta chia sinh vật thành mấy nhóm?

Cặp đôi hoàn
hảo
- 3 cặp đôi có câu trả lời nhanh
nhất sẽ chạy nhanh lên bục
giảng.
- Lần lượt trình bày câu trả lời đã
thống nhất
- Cặp đôi nhanh nhất, đúng nhất,
trình bày hay nhất sẽ trở thành
cặp đôi hoàn hảo và nhận được
giải thưởng của cuộc thi “Cặp đôi
hoàn hảo”

I. KHÁI NIỆM TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG

1. Trao đổi chất
Trao đổi chất là tập hợp các biến đổi hoá học
trong tế bào của cơ thể sinh vật và sự trao
đổi các chất giữa cơ thể với môi trường đảm
bảo duy trì sự sống

Cơ thể sinh vật lấy từ môi trường khí oxygen,
thức ăn, …và trả lại môi trường khí carbon
dioxide, các chất cặn bã, dư thừa.
- Trao đổi chất giưã cơ thể và môi trường là
điều kiện tồn tại và phát triển của cơ thể, là
đặc tính cơ bản của sự sống.
- Tùy theo liểu trao đổi chất, sinh vật được
chai làm 2 nhóm: sinh vật tự dưỡng (thực vật)
và sinh vật dị dưỡng (con người, thực vật).

2. Chuyển hóa năng lượng

- Chuyển hóa năng lượng
là sự biến đổi năng lượng
từ dạng này sang dạng
khác.

- Trong tế bào và cơ thể
sinh vật, năng lượng được
dự trữ trong các liên kết
hóa học của các hợp chất
hữu cơ.

Kể tên các dạng năng lương, nêu một số ví dụ về sự chuyển háo năng lượng ở thực
vật và động vật

Kể
tên
cácnăng
dạng
năng
lương,
- Một
số dạng
lượng:
quang
năng, cơnêu
năng,một
nhiệt số
năng,…
ví
dụ về sự chuyển háo năng lượng ở
Ví dụ: vật và động vật?
thực
+ Thực vật chuyển hóa năng lượng ánh sáng Mặt Trời
(quang năng) thành hóa năng tích lũy trong các liên kết
hóa học ở các chất hữu cơ
+ Động vật chuyển hóa hóa năng thành cơ năng để thực
hiện các hoạt động như hô hấp, di chuyển, …

Các hoạt động ở con người (đi lại, chơi
thể thảo,…) đều cần năng lượng. Năng
lượng
đổi từ
nào(đi
sang
Các được
hoạtbiến
động
ở dạng
người
dạng
lại, nào?
chơi thể thao,…) đã có

sự biến đổi năng lượng từ
hóa năng (trong các chất
hữu cơ) thành nhiệt năng
và cơ năng.

Tìm tòi- mở rộng
Tìm hiểu thêm các biện pháp
giúp tăng cường trao đổi chất
của cơ thể và giải thích?

Rừng phòng hộ ở Hải Phòng
đang xanh tốt bỗng héo khô
Sự chờ đợi của Kền kền
(bức ảnh tham dự liên hoan
ảnh thế giới với chủ đề nạn
đói ở Châu Phi)

sát và
phân
tích các
sơ đồ
21.1 và
21.2
SGK

Vậy TĐC và CHNL có vai trò
như thế nào đối với sự sống
của sinh vật?

- Mọi cơ thể sống đều
không ngừng trao đổi
chất và chuyển hoá năng
lượng với môi trường, khi
trao đổi chất dừng lại thì
sinh vật sẽ chết.
 Trao đổi chất và
chuyển hoá năng lượng
có vai trò đảm bảo cho
sinh vật tồn tại.

03 Luyện
1, tập
Chọn từ, cụm từ phù hợp hoàn
.
thành đoạn thông tin sau

Trao đổi chất là quá trình cơ thể lấy các
chất từ môi trường , …(1).. chúng
thành các chất …(2)… cho cơ thể và
tạo …(3)… cung cấp cho các hoạt
động sống , đồng thời trả lại môi
trường các …(4).
Chuyển hóa năng lượng là sự biến đổi …
(5) …từ dạng này sang dạng khác.

03 Luyện
tập
.
2, Cho các yếu tố nước uống,

carbondioxide,
Oxygen,
năng lượng nhiệt, chất thải,
thức ăn. Xác định những yếu
tố mà cơ thể lấy vào, thải
ra.

04. Vận dụng
- Dựa vào kiến thức đã học hoàn thành sơ đồ tư duy
tổng kết bài học.
- Hãy cho biết: Tại sao trời nắng nóng cây có hiện
tượng bị héo lá, người cảm thấy nhanh khát nước?

Đố vui…
Sau khi học xong bài này, các em hãy
cho biết
Bức ảnh đã xuất
hiện ở những
slide đầu ẩn
chứa điều gì?

Em định chèn bài hát “ngày đẹp tươi” vào đây để kết thúc bài và
nhắn nhủ HS nên có thói quen sống khoa học, lành mạnh, rèn
luyện ..để có một sức khỏe tốt, vui vẻ mà đính kèm file vào hơi
nặng, gửi cho cô tải ko lên ạ (em có đính kèm link bài hát phía dưới).
Vậy chỗ này GV dạy có thể tự đính kèm trực tuyến hoặc thêm bài
hay hoạt động gì khác vào tùy theo ý các thầy cô ạ.

https://www.youtube.com/watch?v=kgpjsFlVLuY

Bài học đến đây là kết
thúc, hẹn gặp lại các
em!