Bài 35.
BENZEN VÀ DÃY ĐỒNG ĐẲNG

TRƯỜNG THPT VIÊN AN
GV: NGUYỄN ĐĂNG KHOA

I. ĐỒNG ĐẰNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP, CẤU TẠO
1. Đồng đẳng
- Benzen và hidrocacbon khác có CTPT C7H8(toluen), C8H10
lập thành dãy đồng đẳng. CTC của dãy đồng đẳng của
benzen: CnH2n-6 (n ≥ 6)
2. Đồng phân và danh pháp:

R
│

TÊN GỌI: TÊN R(ANKYL)+ BENZEN

3. Cấu tạo:

Để thể hiện cấu tạo của benzen, ngày nay người
ta dùng một trong hai công thức cấu tạo sau:

II. LÝ TÍNH

-Benzen nói riêng và hiđrocacbon thơm nói
chung ở điều kiện thường đều là chất lỏng
hoặc chất rắn, nhiệt độ sôi của các chất này
tăng theo dần theo phân tử khối.
-Các hiđrocacbon thơm tồn tại ở thể lỏng
trong điều kiện thường sẽ có những mùi
đặc trưng, nhẹ hơn nước và không tan trong
nước, có thể làm dung môi hòa tan nhiều
chất hữu cơ khác.

III. HÓA TÍNH
R

Phản ứng trên vòng và trên R
Vừa no vừa không no.

1. Phản ứng thế:
a. Thế H trên vòng.

Phản ứng với HNO3

QUY TẮC THẾ: CÁC ANKYL BENZEN DỄ THAM GIA PHẢN ỨNG
THẾ H CỦA VÒNG BENZEN HƠN BENZEN VÀ SỰ THẾ ƯU TIÊN
Ở VỊ TRÍ ORTHO VÀ PARA XO VỚI NHÓM ANKYL

b. Thế H trên mạch nhánh.

2. PHẢN ỨNG CỘNG
a. Phản ứng cộng H2

b. Phản ứng cộng Cl2

Đây là thuốc trừ sâu 6,6,6

3. PHẢN ỨNG OXI HÓA
a. Oxi hóa không hoàn toàn:

b. Phản ứng oxi hóa hoàn toàn:
to
B. MỘT VÀI HIDROCACBON THƠM KHÁC
I. STIREN
1. CẤU TẠO VÀ LÝ TÍNH

STIREN (VINYLBENZEN )
-LÀ CHẤT LỎNG KHÔNG MÀU,
-SÔI Ở 146OC, KHÔNG TAN TRONG NƯỚC
-TAN NHIỀU TRONG DUNG MÔI HỮU CƠ.

2. HÓA TÍNH

a. Phản ứng với Brom:
C6H5-CH=CH2 + Br2 dung dịch → C6H5-CHBr-CH2Br
                          màu nâu                không màu
 

b. Phản ứng với hidro (điều kiện phản ứng Ni, t0)
   C6H5-CH=CH2 + H2 → C6H5-CH­2-CH3 
 - Nếu tiếp tục xảy ra H2 cộng vào vòng benzen(Ni, t0)
   C6H5-CH=CH2 + 4H2 → C6H11-CH2-CH3 

d. Phản ứng trùng hợp

POLISTIREN

C. ỨNG DỤNG