TRƯỜNG THCS HOÀNG VĂN THỤ
n
ệ
đi

tử

n
g
n
ă
ả
i
V
g
i
ữ
à
g
B
N

9

ôn
M

Giáo viên: Võ Thị Lệ Hằng

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
VĂN BẢN
TRANG PHỤC
Không kể trên đường tuần tra, nơi rừng rậm hay suối sâu,…phải cởi giày ra đi chân đất, thông thường
trong doanh trại hay nơi công cộng, có lẽ không ai mặc quần áo chỉnh tề mà lại đi chân đất, hoặc đi giày có bít
tất đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả da thịt ra trước mặt mọi người.
Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng. Cô gái một mình trong hang sâu
chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên
đi tát nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp
… Trang phục không có pháp luật nào can thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã
hội. Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám tang không được
mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn cảnh riêng của
mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp
thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi với cái
giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào
cộng đồng như thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình độ, có hiểu biết.
Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi có bộ óc thông minh thì
tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”. Chí lí thay!
Thế mới biết, trang phục hợp văn hoá, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp.
(Theo Băng Sơn, Giao tiếp đời thường)

VĂN BẢN

TRANG PHỤC

Không kể trên đường tuần tra, nơi rừng rậm hay suối sâu,…phải cởi giày ra đi chân
đất, thông thường trong doanh trại hay nơi công cộng, có lẽ không ai mặc quần áo chỉnh tề
mà lại đi chân đất, hoặc đi giày có bít tất đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả da thịt ra
trước mặt mọi người.
Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng. Cô gái một
mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô đỏ
chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng
chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không có
pháp luật nào can thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội.
Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám
tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn
cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến
đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự
xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi
trường. Người có văn hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng như
thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình độ, có hiểu
biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi
có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”. Chí lí thay!
Thế mới biết, trang phục hợp văn hoá, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang
phục đẹp.
(Theo Băng Sơn, Giao tiếp đời thường)

MỞ BÀI
(Đoạn 1)

THÂN BÀI
(Đoạn 2,3)

KẾT BÀI
(Đoạn 4)

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:

Tác giả rút ra nhận xét về vấn đề
ăn mặc chỉnh tề, cụ thể là sự
đồng bộ, hài hòa giữa quần áo,
giày, tất trong trang phục của con
người.

Đoạn văn 1: Mở bài

Không kể trên đường tuần tra, nơi
rừng rậm hay suối sâu,...phải cởi giày
ra đi chân đất, thông thường trong
doanh trại hay nơi công cộng, có lẽ
không ai mặc áo quần chỉnh tề mà lại
đi chân đất, hoặc đi giày có bít tất
đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả
da thịt trước mặt mọi người.
Văn bản bàn về
Thông qua một
loạtgì?
dẫn
vấn đề
chứng ở đoạn mở bài, tác
giả đã rút ra nhận xét về
vấn đề gì?

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:

- Thứ nhất là trang phục phải
phù hợp với hoàn cảnh, tức là
tuân thủ những “qui tắc
ngầm” mang tính văn hoá, xh.
- Thứ hai là trang phục phải
phù hợp với đạo đức tức là
giản dị và hài hoà với môi
trường sống xung quanh.
Hai luận điểm
chính trong văn
bản là gì?

VĂN BẢN
* Đoạn văn 2,3: Thân bài

TRANG PHỤC

Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng. Cô gái một
mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô đỏ
chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng
chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không có
pháp luật nào can thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội.
Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám
tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn
cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến
đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự
xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi
trường. Người có văn hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng như
thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình độ, có
hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không
khen tôi có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”. Chí lí thay !

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Đoạn văn 2
Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần
đúng. Cô gái một mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy
ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng
tay. Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng
chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp …
Trang phục không có pháp luật nào can thiệp, nhưng có những quy
tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội. Đi đám cưới không thể
lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám
tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.

Muốn làm sáng tỏ luận điểm chính ở đoạn 2, tác giả đưa
ra lí lẽ, dẫn chứng gì và lập luận ra sao?

- Luận điểm” ăn cho mình, mặc cho người”
được dẫn chứng như thế nào?

- Cô gái một mình
trong hang sâu
chắc không váy
xoè váy ngắn,
không mắt xanh
môi đỏ, không tô
đỏ chót móng chân
móng tay.

- Anh thanh niên đi tát
nước hay đi câu cá
ngoài đồng vắng chắc
không chải đầu mượt
bằng sáp thơm, áo sơmi phẳng tắp.

- Đi đám cưới
không thể lôi
thôi lếch thếch,
mặt nhọ nhem,
chân tay lấm
bùn.

- Đi dự đám
tang không
được mặc áo
loè loẹt, cười
nói
oang
oang.

THẢO LUẬN NHÓM NHÓM : Đoạn văn 2

Dẫn chứng:
Luận điểm:

- Cô gái một mình trong hang sâu chắc
không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh
môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng
tay.
Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá ngoài
cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt
bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp.

Ăn cho
mình,
mặc cho
người

Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt
nhọ nhem, chân tay lấm bùn.
- Đi dự đám tang không được mặc áo quần
lòe loẹt, nói cười oang oang.

Lí lẽ

-Trang phục không có pháp luật nào can thiệp,
nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ,
đó là văn hoá xã hội.

Phép lập luận chứng minh + từ phủ định, giả thiết.

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Đoạn văn 3
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng
phải phù hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung
nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu,sang đến
đâu mà không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ,
làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi
Với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn
hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng
như thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con
người phải có trình độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu
có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi có
bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”.
Chí lí thay !
Muốn làm sáng tỏ luận điểm chính của đoạn 3, tác giả đã
đưa ra lí lẽ, dẫn chứng gì và lập luận ra sao?

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:

- Thứ nhất là trang phục phải
phù hợp với hoàn cảnh, tức là
tuân thủ những “qui tắc
ngầm” mang tính văn hoá, xh.

Phép lập luận phân tích là phép
lập luận trình bày từng bộ phận,
từng phương diện của một vấn
đề nhằm chỉ ra nội dung của sự
vật, hiện tượng

- Thứ hai là trang phục phải
phù hợp với đạo đức tức là
giản dị và hài hoà với môi
trường sống xung quanh.
Vậyxác
hiểu
hiểu
thế
nào
Để
lập
hai
luận
⇒ Tác giả
dùng
phép
lập
là phép
lậptác
luận
điểm
trên,
giả phân
đã
phân tích 
tích?
dùng phép
lập luận
nào?

luận

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:

Phép lập luận tổng hợp là phép
lập luận rút ra cái chung từ
những điều đã phân tích (đem
các bộ phận, các đặc điểm của
một sự vật đã được phân tích
riêng mà liên hệ lại với nhau
để nêu ra nhận định chung về
sự vật đó).

Tác giả dùng phép lập luận tổng hợp
bằng một kết luận ở cuối văn bản:
"Thế mới biết….là trang phục đẹp"

Saugiả
khi đã
nêu phép
một số lập
biểuluận
⇒ Tác
dùng
Phép
lập luận
nàytắc
hiệnEm
củahiểu
“những
quy
thế
nào
là hép
tổngngầm”
hợp.
thường
đặt
ở
vị
trí
về trang phục,nào
bài
lập luận tổng hợp?
viết đãtrong
dùng văn
phépbản?
lập luận
gì để chốt lại vấn đề?

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:
Mối quan hệ qua lại giữa hai phép lập
luận: tuy đối lập nhưng không tách rời
nhau. Phân tích rồi phải tổng hợp thì
mới có ý nghĩa, mặt khác, phải dựa trên
cơ sở phân tích thì mới có thể tổng hợp
được

Vai trò : + Giúp ta hiểu sâu sắc các
khía cạnh khác nhau của trang phục
đối với từng người từng hoàn cảnh cụ
thể.
+ Hiểu ý nghĩa văn hóa và
đạo đức của cách ăn mặc, nghĩa là
không ăn mặc tùy tiện,cẩu thả như
một số người tầm thường tưởng đó là
sở thích và quyền "bất khả xâm
phạm"
Theo
làmphép
rõ về một
Nêu
vaiem
tròđểcủa
Mối
quan
hệ giữaphân
hai
sự việc
hiện
tượng
nào
đó
tích,
tổng
hợp?
phép
lập
luận
này?
người ta làm như thế
nào?

TIẾT 103- TLV-PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP:
1. Đọc văn bản/ sgk/ 09:
2. Nhận xét:
3. Kết luận: ghi nhớ sgk/10
II. LUYỆN TẬP:

BÀI TẬP 1
Chu Quang Tiềm đã phân tích như thế nào để làm sáng tỏ luận
điểm: “Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách
vẫn là một con đường quan trọng của học vấn”?

Đoạn văn: “Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một
con đường quan trọng của học vấn. Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá nhân,
mà là việc của toàn nhân loại. Mỗi loại học vấn đến giai đoạn hôm nay đều là
thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân công, cố gắng tích luỹ ngày đêm
mà có. Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi chép,
lưu truyền lại. Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại,
cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường tiến hoá học thuật của
nhân loại. Nếu chúng ta mong tiến lên từ văn hoá, học thuật của giai đoạn này,
thì nhất định phải lấy thành quả nhân loại đã đạt được trong quá khứ làm điểm
xuất phát. Nếu xoá bỏ hết các thành quả nhân loại đã đạt được trong quá khứ,
thì chưa biết chừng chúng ta đã lùi điểm xuất phát về đến mấy trăm năm, thậm
chí là mấy nghìn năm trước. Lúc đó, dù có tiến lên cũng chỉ là đi giật lùi, làm
kẻ lạc hậu.”

* Luận điểm:
- Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan
trọng của học vấn.

* Các luận cứ:
- Học vấn là của nhân loại.
- Học vấn của nhân loại là do sách lưu
truyền lại.
- Sách là kho tàng quý báu tích luỹ mọi
thành tựu mà loài người đã tìm được qua
từng thời đại.
- Nếu chúng ta mong muốn tiến lên từ văn
hoá thì phải lấy thành quả đã đạt được
trong quá khứ làm điểm xuất phát.
- Nếu chúng ta xoá bỏ hết các thành quả
nhân loại đã đạt được trong quá khứ thì
chúng ta đã lùi điểm xuất phát đến mấy
nghìn năm.

Tác giả nêu ra
luận điểm cơ bản
làm tiền đề cho
lập luận

dùng giả thiết
để phân tích
làm sáng rõ cho
luận điểm.

II. Luyện tập
BT 1/10: Cách phân tích của Chu Quang Tiềm trong văn
bản “ Bàn về đọc sách”

Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn
-Học

vấn là việc của toàn nhân loại.

-Học

vấn của nhân loại do sách vở ghi chép, lưu truyền.

-Sách
-Nếu

là kho tàng quý báu của di sản tinh thần nhân loại.

xoá bỏ thành quả nhân loại...lùi về điểm xuất phát.

Phân

sách

Vận

tích mối quan hệ chặt chẽ giữa học vấn – nhân loại –

dụng biện pháp: Nêu giả thiết (“nếu ...thì...”)

Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là
của nhân loại Thành quả của nhân loại
Sách lưu truyền lại Sách là kho tàng quí
báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến
lên từ văn hoá, học thuật phải lấy thành quả
nhân loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở
thành kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

Bài tập 2:

Lí do phải chọn sách để đọc

Sách nhiều khiến người
ta không chuyên sâu,
đọc sách theo kiểu liếc
qua, tuy rất nhiều
nhưng đọng lại thì rất ít.
Từ đó nảy sinh thói hư
danh, nông cạn.
BÀI TẬP VẬN DỤNG

Sách nhiều dễ khiến người
đọc lạc hướng. Đọc tham
nhiều mà không vụ thực
chất thì sẽ lãng phí thời gian
và sức lực bởi những cuốn
sách vô bổ, bỏ lỡ những
cuốn sách quan trọng, cơ
bản.

Từ những lí do phải chọn sách trên, em hãy
viết phần tổng hợp cho vấn đề đã nêu?

BT 2: Tác giả phân tích lí do chọn sách để đọc:
-Sách

nhiều: người đọc dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt
sống”, không chuyên sâu.
-Sách

nhiều: người đọc khó chọn lựa, dễ lạc hướng
gây lãng phí thời gian sức lực với những cuốn
sách thiếu lựa chọn.
Tổng hợp :
Không cần đọc nhiều, chỉ cần chọn sách cho tinh và
đọc cho kĩ.
-

-Kết

hợp đọc rộng và đọc sâu ( sách thường thức +
sách chuyên môn).

II. Luyện tập:
Bài tập 3: Phân tích tầm quan trọng của cách đọc sách.
-Không đọc thì không có điểm xuất phát cao.
-Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức.
-Đọc ít mà kĩ, quan trọng hơn nhiều mà qua loa, không ích lợi gì.
-Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.

* Bài tập 2
+ Nêu cách chọn sách đọc.
- Do sách nhiều, - Do sức người có hạn
- Sách có loại chuyên môn có loại thường thức, chúng liên quan
nhau.
* Bài tập 3
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc sách.
Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua loa
- Không đọc thì không có điểm xuất phát.
- Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức.
- Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.

Bài tập 4
Vai trò của phân tích trong lập luận.
•

Vai trò của phân tích trong lập luận.
- Rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự phân tích (lợi - hại; đúng – sai),
thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục

Tiết 46
1- Bài vừaVăn
học:bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

- Nắm nội dung bài vừa học.

-Phạm Tiến Duật-

I. Tìm hiểu chung
- Biết thực
hiệnhiểu
phépvăn
phân
II. Đọc
bảntích và tổng hợp trong những văn cảnh cụ thể.
1. Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. Nhan đề bài thơ
Phân
tích TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP/ sgk/ 11 -> 12
2- Bài sắp3.học:
LUYỆN
3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
lại dấu tích trên những chiếc
xe không kính.