Tiết 89 - VĂN BẢN

Chiếu dời đô
(Thiên đô chiếu)

Lý Công Uẩn

I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả

- Lí Công Uẩn (974 – 1028
Tức vua Lí Thái Tổ.
- Quê : Đình Bảng – Từ Sơn –
Bắc Ninh.
- Là người thông minh, nhân ái,
có chí khí hơn người và lập
nhiều chiến công.

Nêu những hiểu biết của em
về tác giả Lí Công Uẩn.
LÝ Công Uẩn
(974 - 1028)

I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác:
Năm 1010, Lý Công Uẩn viết “Chiếu dời đô” tỏ ý định dời đô về Đại La.
b. Thể loại:
- Chiếu là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh nào đó tới nhân
dân cả nước.
- Thiên Đô Chiếu: Nguyên văn chữ Hán – Nguyễn Đức Vân dịch
Chiếu dời đô được ra đời
trong hoàn cảnh nào ?
Tác phẩm thuộc thể loại
gì ?.

I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác:
b. Thể loại:
c. Bố cục: 3 phần.
- Phần 1: Từ đầu đến “ không thể không dời đổi”
-> Nêu lí do dời đô.
- Phần 2: Tiếp đến “ muôn đời”
-> Lý do chọn thành Đại La làm kinh đô
- Phần 3: Lời ban bố (quyết định của nhà vua)

II. Đọc – hiểu văn bản

1. Lí do dời đô?
a. Tiền đề lịch sử
Trong lịch sử Trung Quốc:
+ Nhà Thương năm lần dời đô.
+ Nhà Chu ba lần dời đô.
- Mục đích :
+ Muốn định đô ở nơi trung tâm.
+ Mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu.
+ Trên vâng mệnh trời,dưới theo ý dân.
- Kết quả:
+ Vận nước lâu bền
+ Phong tục phồn thịnh

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Lí do dời đô?

a. Tiền đề lịch sử
b. Thực tế lịch sử nước ta
- Thực tế nhà Đinh, Lê
+ Cứ đóng yên đô thành ở Hoa Lư
- Nguyên nhân:
+ Nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình
+ Khinh thường mệnh trời
+ Không noi theo dấu cũ Thương ,Chu
- Hậu quả:
+ Triều đại không lâu bền,số vận ngắn ngủi
+ Trăm họ phải hao tổn
+ Muôn vật không được thích nghi
 Lập luận chặt chẽ
+ Phần trên làm tiền đề cho phần dưới
+ Có lí có tình

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Lí do dời đô?

a. Tiền đề lịch sử
b. Thực tế lịch sử nước ta
2. Lí do chọn thành Đại La là kinh đô mới

2. Lí do chọn thành Đại La làm kinh đô mới
Đại La
Lịch sử

Vị thế địa lí:

Văn hoá

Tiềm năng

Kinh đô
cũ của
Cao
Vương

- Vị trí: Ở nơi trung tâm

Đầu mối
giao lưu,
chốn hội
tụ trọng
yếu.

Mảnh đất
hưng thịnh,
muôn vật
phong phú
tốt tươi.

trời đất – đúng ngôi nam
bắc đông tây.
- Địa thế: rồng cuộn hổ
ngồi, nhìn sông dựa núi.

Đại La hội tụ mọi điều kiện để trở thành
kinh đô của đất nước

- Lập luận chặt chẽ.
- Lời văn biền ngẫu, cân xứng, nhịp nhàng.

Quyết định của nhà vua

“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất
ấy để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”

3. Quyết định của nhà vua
Câu1: Nêu rõ khát vọng, mục đích của nhà vư
Câu 2: Hỏi ý kiến quần thần
-> Câu hỏi mang tính chất đối thoại, tạo sự đồng cảm gần
gũi, tôn trọng giữa vua và dân.
=> Lời ban bố, mệnh lệnh thấu tình đạt lí.

Một số công trình tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội

Chùa Một Cột

Nhà hát lớn Hà Nội

Văn miếu Quốc Tử Giám

Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh

III.Tổng kết.
1.Nội dung

Chiếu dời đô phản ánh khát vọng của nhân
dân về một đất nước độc lập,thông nhất,đồng
thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại
Việt đang trên đà lớn mạnh.

2.Nghệ thuật
• Bài chiếu có sức thuyết phục mạnh mẽ vì nói
đúng được ý nguyện của nhân dân,có sự kết
hợp hài hòa giữa lí và tình.