CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ
CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC HÔM NAY

Star
t

TIẾT 84:

CÂU CẦU
KHIẾN

I
TÌM HIỂU
CHUNG.

1. Đặc điểm hình
thức và chức năng.

Chia nhóm:

Nhiệm vụ:

Thời gian:

a.Ví dụ:
VD 1:
Thảo luận nhóm cặp
đôi
1.Trong đoạn trích trên
câu nào là câu cầu
khiến?
2.Đặc điểm hình thức
nào cho biết nó là câu
cầu khiến?
3. Câu cầu khiến trong
đoạn trích trên dùng
để làm gì ?
2 phút.

VD 1:

a. Ví dụ:

a) Ông lão chào con cá và nói:
- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi. Nó không muốn làm bà nhất
phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng.
Con cá trả lời:
- Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi. Trời phù hộ lão. Mụ già sẽ là nữ
hoàng
b) Tôi khóc nấc lên. Mẹ tôi từ ngoài đi vào. Mẹ vuốt tóc tôi và
nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:
- Đi thôi con.

a.Ví dụ:

VD 2: Thảo luận nhóm hoàn thành PHT
Nội dung
Cách đọc
Chức năng
của câu
(Dùng để
làm gì?)
Kiểu câu

Mở cửa.

Mở cửa!

a.Ví dụ:

VD 2: Thảo luận nhóm hoàn thành PHT
Nội dung

Mở cửa.

Mở cửa!

Cách đọc

Không nhấn mạnh

Nhấn mạnh

Chức năng
của câu

Câu trả lời

Câu ra lệnh

Kiểu câu

Trần thuật

Cầu khiến

b.Ghi nhớ
Câu cầu khiến là câu có những từ
cầu khiến như: Hãy, đừng chớ,…
đi, thôi, nào,… hay ngữ điệu cầu
khiến, dùng để ra lệnh, yêu cầu,
đề nghị, khuyên bảo,…

Xét hai câu cầu khiến sau

1
Hãy mở cửa số ra cho
thoáng!

2
Nhiệm
vụ

Thôi đừng quá lo
lắng, chuyện đâu
còn có đó.

+ Nhận xét về dấu câu của 2 câu?
+ So sánh ý cầu khiến giữa câu sử dụng dấu chấm than
và câu sử dụng dấu chấm. Câu nào ý cầu khiến nhấn
mạnh hơn?

*Lưu ý:
Hãy mở cửa sổ ra cho
tho thoáng !
Kết thúc bằng dấu chấm
than.
Ý cầu khiến nhấn mạnh.

Thôi đừng quá lo lắng,
chuyện đâu còn có đó.
Kết thúc bằng dấu chấm.

Ý cầu khiến không nhấn
mạnh .

Chơi trốn tìm cùng
bạch tuyết và bảy
chú lùn.

PLA
Y

Câu 1: Trong những câu sau, câu
nào là câu cầu khiến:

A. Trời ơi! Sao nóng lâu thế?
B. Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

C. Bỏ rác đúng nơi quy định.
D. Chao ôi! Một ngày vắng mẹ sao dài
đằng đẵng.

Câu 2: Câu cầu khiến sau dùng
để làm gì?
“Anh chớ có dây vào hắn mà
rước họa vào thân”
A. Yêu cầu.
B. Đề nghị.
C. Khuyên bảo.
D. Ra lệnh.

Câu 3: Câu cầu khiến là câu
như thế nào?
A. Là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng,
chớ,...đi, thôi, nào...hay ngữ điệu cầu khiến.
B. Là câu có những từ để hỏi như: phải không,
đúng không,...hay ngữ điệu để hỏi.
C. Là câu có những từ biểu đạt cảm xúc như: ôi,
chao, trời ơi,...
D. Tất cả các đáp án trên.

II.LUYỆN
TẬP

-

Bài tập 1/ trang 31

Chia nhóm: 4-5
HS/Nhóm.
- Nhiệm vụ: hoàn thành
Tên
nhóm:
PHT.
Nội dung
Đặc điểm hình
thức
Nhận xét về chủ
ngữ
Ý nghĩa của câu
khi thêm bớt CN
Nhóm nhận xét:

…………………………………………………..

+Nhóm 1,2 câu
a
+Nhóm 3,4 câu
b
+Nhóm 5,6 câu
c

Bài tập 1:

Tên nhóm:
Nội dung

a

b

c

Đặc điểm
hình thức

Hãy

đi

đừng

Nhận xét
về chủ
ngữ

Vắng CN

CN: Ông giáo

CN: chúng ta

Ý nghĩa
của câu
khi thêm
bớt CN

Con…..Tiên
Vương. (làm
cho đối tượng
tiếp nhận thấy
lời yêu cầu
nhẹ nhàng
tình cảm hơn).

Hút trước đi. (ý
nghĩa cầu khiến
dường như mạnh
hơn, câu nói kém
lịch sự hơn)

Nay các anh…được
không. (ý nghĩa
câu bị thay đổi;
chúng ta bao gồm
cả người nói và
người nghe, các
anh : chỉ có người
nghe).

Bài tập 2: Đặt câu cầu khiến
Chia nhóm

Nhiệm vụ

-3 dãy tương ứng với 3
nhóm hoạt động.

-Đặt câu cầu khiến với
chủ đề tự do.

-Thành viên nhóm
tham gia trò chơi tiếp
sức.

-Mỗi thành viên lần
lượt lên bảng đặt câu
cầu khiến. (Mỗi Hs chỉ
được lên 1 lượt duy
nhất).

- Đội chiến thắng được
cộng điểm trong bài
kiểm tra thường
xuyên.

-Khi nghe khẩu lệnh
hết giờ thì dừng lại.
-Thời gian: 3 phút.

Nhiệm vụ
Em hãy viết đoạn văn ngắn (từ 3-5
câu), đề tài tự do. Trong đoạn văn có
sử dụng câu cầu khiến và gạch chân
dưới câu cầu khiến đó.

Gấp sách vở để cùng
nhau nhắc lại kiến
thức chúng ta vừa
tìm hiểu qua tiết học
ngày hôm nay nhé!

Cảm ơn mọi người đã
lắng nghe.