BỘ SÁCH CÁNH DIỀU
GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THẾ THẢO

CHỦ ĐỀ 8: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN
HÓA NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT
BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

 Thực vật có thể tự tổng hợp chất hữu cơ từ những nguyên liệu nào?
 Chất hữu cơ được tổng hợp ở thực vật thông qua quá trình nào?

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

Cuống
lá1 Gân lá
2

3 lá
Phiến

 Xác định các bộ phận
của lá cây trên hình vẽ?

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

Tế bào4thịt lá

Gân lá 5
(mạch dẫn)

Biểu
1 bì mặt trên

3Khí khổng
Biểu bì 2
mặt dưới

 Xác
định
các bộ
phận
của lá
cây trên
hình
vẽ?

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
 Cho biết các bộ phận
của lá cây?
Lá cây gồm các bộ
phận: cuống lá, gân lá và
phiến lá. Cấu tạo trong
phiến lá gồm các tế bào
biểu bì bên ngoài và tế
bào thịt lá bên trong. Tế
bào biểu bì mặt dưới có
nhiều khí khổng. Tế bào
thịt lá có nhiều lục lạp.
Gân lá là các mạch dẫn.

- Nêu chức năng các bộ phận của lá trong quá trình quang hợp?
Bộ phận
Cuống lá

Chức năng
Vận chuyển nước đến gân lá và vận chuyển chất hữu cơ
từ gân lá đến các bộ phận khác của cây.

Tế bào biểu bì Giúp lá cây thu nhận ánh sáng.
Phiến Khí khổng
lá
Tế bào thịt lá
Gân lá

Trao đổi khí và thoát hơi nước.
Có nhiều lục lạp chứa chất diệp lục thu nhận ánh sáng
tổng hợp chất hữu cơ cho cây.
Vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển chất hữu
cơ từ lục lạp về cuống lá.

- Nêu đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp trong bảng 2:
Bộ phận
Đặc điểm
Vai trò trong quang hợp
Phiến lá
Gân lá
Lục lạp
Khí khổng
Phân bố nhiều trên lớp
biểu bì.
Dạng bản dẹt, diện tích bề
mặt lớn.
Phân bố nhiều trên lá.
Chứa nhiều diệp lục.

Vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển
chất hữu cơ từ lục lạp về cuống lá, từ đó vận
chuyển đến các bộ phận khác của cây.
Trao đổi khí và thoát hơi nước.
Tăng diện tích tiếp xúc và khả năng hấp thụ
ánh sáng.
Thu nhận ánh sáng dùng cho tổng hợp chất
hữu cơ cho lá cây.

Đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp:
Bộ phận

Đặc điểm
Vai trò trong quang hợp
Phiến lá Dạng bản dẹt, diện tích bề Tăng diện tích tiếp xúc và khả năng hấp thụ
mặt lớn.
ánh sáng.
Vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển
Phân bố nhiều trên lá.
Gân lá
chất hữu cơ từ lục lạp về cuống lá, từ đó vận
chuyển đến các bộ phận khác của cây.
Thu nhận ánh sáng dùng cho tổng hợp chất
Lục lạp
Chứa nhiều diệp lục.
hữu cơ cho lá cây.
Trao đổi khí và thoát hơi nước.
Khí khổng Phân bố nhiều trên lớp
biểu bì.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh. Lá có nhiều đặc điểm phù hợp với
chức năng quang hợp:
- Lá cây có dạng bản dẹt giúp thu nhận nhiều ánh sáng.
- Các tế bào ở lớp giữa của lá có nhiều lục lạp chứa diệp lục thu nhận ánh sáng dùng
cho tổng hợp chất hữu cơ.
- Khí khổng trên bề mặt lá có vai trò chính trong trao đổi khí và thoát hơi nước.
- Gân lá vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển chất hữu cơ từ lục lạp về cuống
lá.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

Những
cây có lá tiêu
biến thì vẫn có
thể quang hợp
được vì thân cây
màu xanh chứa
nhiều chất diệp
lục.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh. Lá có nhiều đặc điểm phù hợp với
chức năng quang hợp:
- Lá cây có dạng bản dẹt giúp thu nhận nhiều ánh sáng.
- Các tế bào ở lớp giữa của lá có nhiều lục lạp chứa diệp lục thu nhận ánh sáng dùng
cho tổng hợp chất hữu cơ.
- Khí khổng trên bề mặt lá có vai trò chính trong trao đổi khí và thoát hơi nước.
- Gân lá vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển chất hữu cơ từ lục lạp về cuống
lá.
II. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

THẢO LUẬN NHÓM – 10'
 Quá trình quang hợp diễn ra ở đâu?
 Cho biết các chất tham gia và tạo
thành trong quang hợp ở thực vật?
 Viết phương trình tổng quát của quá
trình quang hợp?
 Nêu khái niệm: Quang hợp là gì?

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

THẢO LUẬN NHÓM – 10'
 Quá trình quang hợp diễn ra ở đâu?
Quá trình quang hợp diễn ra ở những
tế bào có chất diệp lục.
 Cho biết các chất tham gia và tạo thành
trong quang hợp ở thực vật?
- Chất tham gia là nước, carbon dioxide và
ánh sáng.
- Sản phẩm là chất hữu cơ và oxygen.
 Viết phương trình tổng quát của quá trình
quang hợp?
 Nêu khái niệm: Quang hợp là gì?

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh. Lá có nhiều đặc điểm phù hợp với
chức năng quang hợp:
- Lá cây có dạng bản dẹt giúp thu nhận nhiều ánh sáng.
- Các tế bào ở lớp giữa của lá có nhiều lục lạp chứa diệp lục thu nhận ánh sáng dùng
cho tổng hợp chất hữu cơ.
- Khí khổng trên bề mặt lá có vai trò chính trong trao đổi khí và thoát hơi nước.
- Gân lá vận chuyển nước đến lục lạp và vận chuyển chất hữu cơ từ lục lạp về cuống
lá.
II. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
- Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa năng lượng ánh sáng, tổng hợp
nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ như nước, khí carbon dioxide, diễn ra ở tế bào
có chất diệp lục, đồng thời thải ra khí oxygen.
- Phương trình tổng quát của quang hợp:
Ánh sáng
Nước + Carbon dioxide
Chất hữu cơ + Oxygen
Diệp lục

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

VẬN DỤNG
 Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện
quá trình quang hợp từ đâu?
- Carbon dioxide: lá lấy từ không khí
- Nước: Rễ hút từ đất sau đó được vận
chuyển lên lá nhờ mạch dẫn
- Ánh sáng: từ mặt trời hoặc nhân tạo
- Diệp lục: trong bào quan của lục lạp

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

VẬN DỤNG
 Tại sao khi trời nắng, đứng dưới bóng
cây thường có cảm giác dễ chịu hơn khi
sử dụng ô (dù) để che?
Trong quá trình quang hợp, lá cây hấp
thụ ánh sáng mặt trời, thải ra khí oxygen.
Khi đứng dưới tán cây lúc trời nắng cảm
giác dễ chịu hơn vì nhiệt độ dưới tán cây
thấp hơn so với nhiệt độ môi trường nơi
không có cây, ngoài ra, khí oxygen do
cây tạo ra cần thiết cho hô hấp.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

VẬN DỤNG
 Vì sao trong bể kính nuôi cá cảnh
người ta thường cho vào các loại cây
thủy sinh?
Khi các cây thủy sinh quang hợp
sẽ cung cấp thêm oxygen cho cá.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
II. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
- Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa năng lượng ánh sáng, tổng hợp
nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ như nước, khí carbon dioxide, diễn ra ở tế bào
có chất diệp lục, đồng thời thải ra khí oxygen.
- Phương trình tổng quát của quang hợp:
Ánh sáng
Nước + Carbon dioxide
Chất hữu cơ + Oxygen
Diệp lục
III. MỐI QUAN HỆ GIỮA TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG
LƯỢNG TRONG QUANG HỢP

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

- Năng lượng từ ánh sáng mặt trời đến lục
lạp, chuyển hóa thành năng lượng hóa học
tích lũy trong chất hữu cơ ở lá cây.
- Nước và carbon dioxide từ môi trường ngoài
được vận chuyển đến lục lạp ở lá cây, biến đổi
hóa học tạo ra chất hữu cơ và oxygen.
=> Quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau, hai quá trình luôn diễn ra đồng thời, gắn liền với nhau.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
I. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
II. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
- Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa năng lượng ánh sáng, tổng hợp
nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ như nước, khí carbon dioxide, diễn ra ở tế bào
có chất diệp lục, đồng thời thải ra khí oxygen.
- Phương trình tổng quát của quang hợp:
Ánh sáng
Nước + Carbon dioxide
Chất hữu cơ + Oxygen
Diệp lục
III. MỐI QUAN HỆ GIỮA TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG
LƯỢNG TRONG QUANG HỢP
Quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp có mối
quan hệ chặt chẽ với nhau, hai quá trình luôn diễn ra đồng thời, gắn liền với nhau.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

NLAS + nước + CO2 + chất diệp lục  chất hữu cơ (NLHH) + O2

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.
- Giúp tổng hợp chất hữu cơ cung cấp nguồn thức
ăn cho tất cả sinh vật, làm nguyên liệu cho các
ngành công nghiệp và chế tạo các loại thuốc chữa
bệnh.
- Tích lũy năng lượng: quá trình giúp chuyển hóa
năng lượng ánh sáng mặt trời thành các liên kết hóa
học, cung cấp cũng như tích lũy năng lượng cho các
hoạt động sống của các loài sinh vật.
- Điều hòa không khí: quang hợp ở cây xanh giúp hấp thụ khí CO2, giải phóng O2
và nước, có tác dụng quan trọng để điều hòa không khí, giảm hiệu ứng nhà kính và
đem lại không khí trong lành cho trái đất.
* Trong giới sinh vật, những nhóm thực vật, tảo và một số vi khuẩn có khả năng
quang hợp.

BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

Năng lượng
ánh sáng
Năng lượng
hóa học