TIẾT 104,105

NGHỊ LUẬN VỀ
MỘT VẤN ĐỀ TƯ
TƯỞNG, ĐẠO LÍ

SLIDESMANIA

Đói cho sạch, rách cho thơm

SLIDESMANIA

Một mặt người bằng mười mặt của.

SLIDESMANIA

SLIDESMANIA

Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

SLIDESMANIA

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

SLIDESMANIA

Không thầy đố mày làm nên.

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

I. Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề
tư tưởng, đạolí
1. Đọc văn bản/sgk-34
2. Nhận xét
a. Văn bản bàn về giá trị của trí thức khoa
học và người tri thức
b. Bố cục

SLIDESMANIA

BỐ CỤC:
- Phần 1: (đoạn mở đầu): Đặt vấn đề “Tri thức là
sức mạnh”
- Phần 2: (hai đoạn tiếp): Chứng minh tri thức
đúng là sức mạnh trong công việc và khẳng định
tri thức là sức mạnh cách mạng.
- Phần 3:(đoạn còn lại): Phê phán những người
chưa biết quý trọng tri thức và sử dụng tri thức
không đúng mục đích.

SLIDESMANIA

SLIDESMANIA

C. Các câu văn mang luận điểm:
+ MB: Đoạn 1: 4 câu trong đoạn mở bài;
+TB: Đoạn 2: “Tri thức đúng là sức mạnh.” , “Rõ ràng người
có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều
người khác không làm nổi.”
Đoạn 3: “Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng.”
+ KB: Đoạn 4 “Tri thức có sức mạnh to lớn như thế nhưng
đáng tiếc là còn không ít người chưa biết quý trọng tri
thức.”; “Họ không biết rằng, muốn biến nước ta thành một
quốc gia giàu mạnh... nhà trí thức tài năng trên mọi lĩnh
vực!”.
=> Các luận điểm được trình bày rõ ràng, thuyết phục, thể
hiện được luận điểm chung: Tri thức là sức mạnh.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng,
đạolí
1. Tìm hiểu văn bản/sgk-34
a. Văn bản bàn về giá trị của trí thức khoa
học và người tri thức
b. Bố cục: 3 phần
c. Các câu mang luận điểm

SLIDESMANIA

d. Phép lập
Chủ yếu là chứng minh,
luận: thực tế để nêu vấn đề: đề cao tri thức,
dùng
Phê phán tư tưởng không biết trọng trí
thức.

SLIDESMANIA

3. Kết luận: Ghi nhớ/sgk-36
- KN: Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí là bàn về
vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống,…của con
người.
- Những yêu cầu:
+ Về nội dung của bài nghị luận này là làm sáng tỏ các vấn
đề tư tưởng đạo lí bằng cách giải thích, chứng minh, so
sánh, đối chiếu, phân tích, …để chỉ ra chỗ đúng (hay chỗ
sai) của một tư tưởng nào đó, nhằm khẳng định tư tưởng
của người viết.
+ Về hình thức, bài viết phải có bố cục ba phần ; có luận
điểm đúng đắn, sáng tỏ ; lời văn chính xác, sinh động.

Bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng
đạo lí khác với bài nghị luận về một
sự việc hiện tượng trong đời sống
như thế nào?

SLIDESMANIA

SLIDESMANIA

Nghị luận về một sự
việc hiện tượng trong
đời sống xã hội

Nghị luận về một vấn đề tư
tưởng đạo lí

Đi từ một sự việc,
hiện tượng (sự thực
đời sống) có ý nghĩa
đối với xã hội
=> nêu ra những
vấn đề tư tưởng,
bày tỏ thái độ

Đi từ chính những vấn đề tư
tưởng đạo lí, giải thích chứng
minh… bằng đời sống thực tế để
khẳng định hay phủ định vấn đề
=> ý nghĩa quan trọng của tư
tưởng đạo lí đó đối với đời sống
con người
Có nhiều lí lẽ và khái niệm

XÁC ĐỊNH KIỂU BÀI CHO HAI ĐỀ VĂN SAU:

SLIDESMANIA

Đề 1: Y phục xứng y kì đức (quần áo phải tương
xứng với đức độ ). Ý kiến của em như thế nào?
=> Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí.
Đề 2: Hình ảnh một vài nhóm học sinh lớp 9 đến
trường với quần bò mài, áo có nhiều hình ảnh
kinh dị gợi cho em suy nghĩ gì ?
=> Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời
sống xã hội.

SLIDESMANIA

* Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.
THỜI GIAN LÀ VÀNG
Ngạn ngữ có câu:Thời gian là vàng. Nhưng vàng thì mua được mà thời
gian thì không mua được. Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá.
Thật vậy, thời gian là sự sống. Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh
nặng, nếu kịp thời chữa chạy thì sống, để chậm thì chết.
Thời gian là thắng lợi. Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu,
biết nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại.
Thời gian là tiền. Trong kinh doanh, sản xuất hàng hoá đúng lúc là lãi,
không đúng lúc là lỗ.
Thời gian là tri thức. Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi. Học ngoại
ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được.
Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho
bản thân và cho xã hội. Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng
không kịp.

II. Luyện tập

SLIDESMANIA

Đọc văn bản/sgk-36
a. Văn bản thuộc nghị luận về vấn đề tư tưởng,
đạo lí.
b. Nghị luận về vấn đề giá trị của thời gian
c. Luận điểm:
- Thời gian là sự sống.
- Thời gian là thắng lợi.
- Thời gian là tiền.
- Thời gian là tri thức
d. Phép lập luận : Phân tích và chứng minh

SLIDESMANIA

a. Văn bản trên thuộc loại nghị luận nào?
Văn bản thuộc loại nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.
b. Văn bản nghị luận về vấn đề gì ? Chỉ ra luận điểm chính của nó.
Văn bản nghị luận về vấn đề : Giá trị của thời gian.
Các luận điểm chính:
- Thời gian là sự sống.
- Thời gian là thắng lợi.
- Thời gian là tiền.
- Thời gian là tri thức.
c. Phép lập luận chủ yếu trong bài này là gì? Cách lập
luận trong bài có sức thuyết phục như thế nào?
Phép lập luận chủ yếu trong bài: Phân tích và chứng minh.
Cách lập luận có sức thuyết phục( giản dị, dễ hiểu....)

SLIDESMANIA