Ý NGHĨA TIẾNG SÁO
TRONG TÁC PHẨM
“VỢ CHỒNG A PHỦ”

Số lần
xuất
hiện
Lần 1
Lần 2
Lần 3
Lần 4
Lần 5

Chi tiết nhắc tiếng sáo
Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng
ai thổi sáo rủ bạn đi chơi
Tai văng vẳng tiếng sáo gọi bạn
đầu làng
Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lơ
lửng bay ngoài đường
Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi
theo những cuộc chơi,..
Tiếng sáo, tiếng chó sủa xa xa

Ý nghĩa
 Tiếng sáo, thứ âm thanh của tuổi trẻ, của tình
yêu, của tự do đã ùa vào tâm hồn Mị, đánh thức
miền quá khứ đẹp đẽ một thời con gái trong Mị
 Tiếng sáo ở hiện tại hòa vào tiếng sáo trong tâm tưởng.
Tiếng sáo gọi bạn tình năm nào. Mị không chỉ nhẩm hát,
mà mị còn uống rượu và thổi sáo. Dường như con người
trẻ trung sôi nổi đã trở về trong Mị, cô không còn lầm lũi,
buồn bã nữa. Tô Hoài đã khéo léo trần thuật linh hoạt, đan
xen quá khứ hiện tại, với những câu văn ngắn gọn, tiết tấu
nhanh tạo nên những mảnh ghép tươi tắn chập chờn của
hạnh phúc và những khát khao, của tự do và hi vọng…

 Tiếng sáo chính là nhịp cầu nối những mùa
xuân ngày trước với mùa xuân hiện tại,
tiếng sáo thức tỉnh mùa xuân trong lòng Mị.
 Tiếng sáo gọi bạn tình “ tiếng sáo gọi bạn đi
chơi” chính là tiếng ca hạnh phúc, là biểu
tượng của tình yêu đôi lứa. Nó xuyên qua
hàng rào lạnh giá bên ngoài để “ vọng' vào
miền sâu thẳm bên trong tâm hồn Mị, đánh
thức cái sức sống vẫn được bảo lưu đâu đó
trong cõi lòng người thiếu nữ Tây Bắc này.

Hướng dẫn viết đoạn khái quát nhân
vật Mị, khi đề cho đoạn trích Mị
trong đêm tình mùa xuân; Mị trong
đêm đông cứu A Phủ

Mị trong đêm tình mùa
xuân

Câu chuyện về cuộc đời Mị là câu
chuyện mà người dân nghèo ở Hồng Ngài
còn nhớ mãi. Từ một cô gái trẻ trung xinh
đẹp, yêu tự do và tràn đầy sức sống, Mị đã
trở nên chai sạn, vô hồn, cứ “lùi lũi như
con rùa nuôi sau xó cửa” khi bị bắt về làm
dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra. Tiếng là
con dâu nhưng Mị sống cuộc đời của một
người ở không công, bị tước đoạt quyền tự
do, bị bóc lột sức lao động, bị chà đạp lên
những ước mơ. Mị cũng khóc mấy tháng
liền

cho bất hạnh của mình, từng sẵn sàng chết
với nắm lá ngón trong tay, nhưng rồi vì
thương cha mà Mị chấp nhận sống kiếp đời
trâu ngựa. Sức mạnh của cường quyền và
thần quyền những tưởng sẽ dập tắt được
ngọn lửa của niềm ham sống trong người con
gái nhỏ bé ấy. Nhưng không, trong Mị vẫn
tiềm tàng một sức sống mãnh liệt, một khát
khao tự do đến cháy bỏng, chỉ cần có cơ hội,
nó có thể bùng lên mạnh mẽ và quyết liệt.

Khái quát đi đến đoạn trích đêm
đông cứu A Phủ

Mị là một cô gái trẻ đẹp, có phẩm chất tốt, nhưng
cuộc đời đầy cay đắng. Vì món nợ truyền kiếp của cha
mẹ, Mị bị bắt làm dâu gạt nợ nhà thống lí Pá – tra.
Cuộc sống của Mị thống khổ hơn trâu ngựa, bị bóc lột
về sức lao động, bị cầm tù về tinh thần. Từ một cô gái
yêu tự do, vô tư, hồn nhiên, Mị trở thành người đàn bà
chai sạn, vô cảm, băng giá. Nhưng trong sâu thẳm
con người ấy luôn ẩn chứa một sức sống tiềm tàng
mãnh liệt. Ngọn lửa của niềm ham sống, ham ánh
sáng tự do ấy cứ âm ỉ, và từng bùng lên nhưng rồi lại
bị dập tắt, cho đến khi Mị gặp A Phủ, chàng trai tự do
phóng khoáng của núi rừng bị thống lí tước đoạt
quyền sống chỉ vì để hổ bắt mất một con bò.

Đề thực hành


Học sinh chỉ làm phần phân tích nội dung đoạn trích
( không viết mở bài, nghệ thuật, kết bài)

Đề 1:



Tiếng chó sủa xa xa. Những đêm tình mùa xuân đã tới.
ở mỗi đầu làng đều có một mỏm đất phẳng làm sân chơi chung ngày tết. Trai gái, trẻ
con ra sân ấy tụ tập đánh pao, dánh quay, thổi sáo, thổi kèn và nhảy.



Cả nhà thống lý ăn xong bữa cơm tết cúng ma. Xung quanh chiêng đánh ầm ỹ,
người ốp đồng vẫn nhảy lên xuống, rung bần bật. Vừa hết bữa cơm tiếp ngay cuộc
rượu bên bếp lửa.



Ngày tết, Mỵ cũng uống rượu. Mỵ lén lấy hũ rượu, uống ực từng bát. Rồi say, Mỵ lịm
mặt đấy nhìn người nhảy đồng, người hát. Nhưng lòng Mỵ đang sống về ngày trước,
tai văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng. Ngày trước Mỵ thổi sáo giỏi. Mùa xuân
đến, Mỵ uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mỵ uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay
như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, cứ ngày đêm thổi sáo đi theo Mỵ hết núi
này sang núi khác.



Rượu tan lúc nào. Người về, người đi chơi đã vãn cả, Mỵ không biết. Mỵ vẫn ngồi trơ
một mình giữa nhà. Mãi sau Mỵ mới đứng dậy. Nhưng Mỵ không bước ra đường. Mỵ
từ từ vào buồng.
Chẳng năm nào A Sử cho Mỵ đi chơi hết.
Bấy giờ Mỵ ngồi xuống giường, trông ra cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng. Từ nay
Mỵ thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui như những đêm Tết ngày trước.
Mỵ trẻ, Mỵ vẫn còn trẻ. Mỵ muốn đi chơi. Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi Tết.
Huống chi A Sử với Mỵ không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau. Nếu có nắm
lá ngón trong tay lúc này, Mỵ sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa. Nhớ
lại, chì thấy nước mặt ứa ra. Mà tiếng sáo gọi bạn vẫn lửng lơ bay ngoài đường.