Thứ tư ngày 16 tháng 2 năm 2022

Nguyễn Khoa Đăng (16911725)- quê Thừa Thiên Huế.
Ông là một vị quan thời chúa
Nguyễn, văn võ toàn tài, rất
có tài xét xử các vụ án, đem
lại sự công bằng cho người
lương thiện. Ông cũng là
người có công lớn trừng trị
bọn cướp, tiêu diệt chúng đến
tận sào huyệt.

Một lần, có anh hàng dầu gánh hàng ra chợ bán. Lợi
dụng lúc anh bận đong dầu, có kẻ thò tay vào bị lấy
trộm tiền. Khi biết bị mất tiền, anh hàng dầu nhớ hồi
nãy có một người mù quanh quẩn bên gánh hàng, đuổi
mấy cũng không đi. Anh đoán hắn là kẻ cắp, bèn gửi
gánh hàng cho người quen rồi đi tìm người mù. Người
này ra sức chối, nói rằng mình mù biết tiền để đâu mà
lấy. Hai bên xô xát, lính bắt họ giải lên quan án Nguyễn
Khoa Đăng.

Thấy người mù khăng khăng chối
không ăn cắp tiền, quan hỏi:
-  Anh có mang tiền theo không?
Người mù đáp:
-  Có, nhưng đấy là tiền của tôi.
-  Cứ đưa đây. Của ai rồi sẽ rõ.

         Khi người mù móc tiền ra, quan sai người múc ra một
chậu nước, bỏ số tiền vào chậu. Một lát thấy trên mặt  nước có
váng dầu nổi lên. Người mù hết đường chối cãi, đành nhận tội.
           Vụ án tưởng đã xong, không ngờ quan lại phán:
- Tên ăn cắp này là kẻ giả mù vì nếu mù thật thì làm sao hắn
biết người bán dầu để tiền ở đâu mà lấy.
          Ông sai lính nọc tên mù ra đánh, kì đến khi hắn mở mắt
mới thôi. Lúc đầu, người mù còn chối, chỉ sau 3 roi hắn đành
mở cả hai mắt.

Trong thời kì ông Nguyễn Khoa
Đăng làm quan án, ở Quảng Trị có
truông nhà Hồ là nơi bọn gian phi
dùng làm sào huyệt đón đường
cướp của.
           Để bắt bọn cướp, quan sai
chế một loại hòm gỗ kín có lỗ thông
hơi, vừa một người ngồi, có khóa
bên trong để người ở trong có thể
mở tung ra dễ dàng.
Ông kén một số võ sĩ, đem theo vũ khí, ngồi vào hòm. Rồi sai
quân sĩ ăn mặc như dân thường, khiêng những hòm ấy qua truông,
ra vẻ như khiêng những hòm của cải nặng. Lại cho người đánh tiếng
có một vị quan to ở ngoài Bắc sắp sửa về quê sẽ đi qua truông cùng
những hòm của cải quý. Bọn cướp đánh hơi, nghĩ đây là cơ hội làm
ăn hiếm có, rình lúc đoàn người đi qua cửa truông thì cướp, rồi hí
hửng khiêng những hòm nặng ấy về tận sào huyệt.

Về đến nơi, vừa đặt hòm xuống thì những cái hòm bật mở
toang, các võ sĩ ngồi trong tay lăm lăm vũ khí bất ngờ xông ra
đánh giết bọn cướp. Đang lúc hoảng hốt chưa kịp đối phó thì
phục binh của triều đình từ ngoài ùn ùn kéo vào đông như kiến
cỏ, bọn cướp đành chắp tay xin tha mạng.
              Bọn cướp ấy, Nguyễn Khoa Đăng đưa đi khai khẩn đất
hoang ở biên giới, lập thành những đồn điền rộng lớn. Sau đó,
ông cho đưa dân đến lập làng xóm ở dọc hai bên truông khiến
một vùng núi rừng xưa vắng vẻ trở thành những xóm làng dân
cư đông đúc bình yên.

• truông: vùng đất hoang, rộng, có nhiều cây cỏ.
• sào huyệt: ổ của bọn trộm cướp, tội phạm.
•phục binh: quân lính nấp, rình, ở những chỗ
kín đáo, chờ lệnh là xông
ra tấn công.

▪ Câu chuyện gồm có mấy đoạn?
- Có 2 đoạn:
Đoạn 1: Quan án xử kiện.
Đoạn 2: Quan án trừng trị bọn cướp
đường.
▪ Đoạn thứ nhất có mấy nhân vật chính?
- Có 3 nhân vật chính: quan án Nguyễn
Khoa Đăng, anh hàng dầu, người mù.
▪ Đoạn thứ hai có những nhân vật nào?
- Có các nhân vật: quan án, các võ sĩ và
những kẻ cướp.

1

Anh hàng dầu mất tiền, tìm người mù đòi tiền
nhưng người này ra sức chối.

2

Quan sai người múc một chậu nước, bỏ số tiền vào
chậu; vạch trần bộ mặt tên ăn cắp giả là người mù, giả
ăn xin.

3

Quan sai một số võ sĩ đem theo vũ khí
ngồi vào trong hòm gỗ, rồi sai quân sĩ cải
trang thành dân phu khiêng các hòm đó.

4

Các võ sĩ xông ra đánh giết bọn cướp.

THẢO LUẬN NHÓM:
Kể lại câu chuyện
1 Giọng hồi hộp hào hứng, thể
2 hiện được niềm

khâm
phục
vềchối….
tài trí của ôngQuan
quan
Người này
ra sức
sai án.
người múc một chậu nước….
 Giọng của từng nhân vật.

3
Quân sĩ cải trang thành dân phu….

4
Các võ sĩ bất ngờ xông ra….

Biện pháp ông dùng để tìm kẻ
ăn cắp tài tình ở chỗ nào?
•Biện pháp dùng để tìm kẻ ăn cắp:
+ Ông cho bỏ tiền vào nước để xem có váng dầu nổi lên
không.
+ Ông còn phân tích: chỉ có kẻ sáng mắt mới biết người
bán dầu để tiền ở đâu mà lấy, nên đã lột được mặt nạ tên
ăn cắp giả ăn mày, giả mù.

Biện pháp ông Nguyễn Khoa
Đăng dùng để trị bọn cướp tài
tình ở chỗ nào?
•Biện pháp trừng trị bọn cướp đường:
+ Mưu kế đánh vào lòng tham của bọn ăn cướp, làm
chúng bất ngờ, không nghĩ được là chính chúng
khiêng các võ sĩ về tận sào huyệt để tiêu diệt chúng.
+ Được tổ chức rất chu đáo, phối hợp trong ngoài; các
võ sĩ xông ra đánh giết bọn cướp từ bên trong, phục
binh triều đình từ bên ngoài ùn ùn kéo vào, khiến bọn
cướp khiếp hãi đành chắp tay hàng phục.

Anh hàng dầu mất tiền, tìm người mù Quan sai người múc một chậu nước,
đòi tiền nhưng người này ra sức chối. bỏ số tiền vào chậu; vạch trần bộ mặt
tên ăn cắp giả là người mù, giả ăn xin.

Quan sai một số võ sĩ đem theo vũ khí
ngồi vào trong hòm gỗ, rồi sai quân sĩ cải
trang thành ân phu khiêngcác hòm đó.

Các võ sĩ bất ngờ xông ra đánh
giết bọn cướp.

Ý nghĩa của câu chuyện: Ca ngợi
ông Nguyễn Khoa Đăng thông
minh, tài trí, giỏi xét xử các vụ án,
có công trừng trị bọn cướp, bảo vệ
cuộc sống yên bình cho nhân dân.