TẬP ĐỌC 5

Phân xử tài
tình

Nguyễn Đổng
Chi

PHÂN XỬ TÀI TÌNH

Xưa, có một vị quan án rất tài. Vụ án nào, ông cũng tìm ra manh mối và phân
xử công bằng.
Một hôm, có hai người đàn bà đến công đường. Một người mếu máo:
- Bẩm quan, con mang vải đi chợ, bà này hỏi mua, rồi cướp tấm vải, bảo là của
mình.
Người kia cũng rưng rưng nước mắt:
- Tấm vải là của con. Bà này lấy trộm.
Đòi người làm chứng nhưng không có, quan cho lính về nhà họ xem. Cả hai đều
có khung cửi như nhau, cùng mang vải ra chợ bán hôm ấy. Ngẫm một lát, quan ôn tồn
bảo:
- Hai người đều có lí nên ta xử thế này: tấm vải xé đôi, mỗi người một nửa.
Thừa lệnh, lính đo vải xé ngay. Một người đàn bà bật khóc. Lập tức, quan đưa
cả tấm vải cho người này rồi thét trói người kia lại. Sau một hồi tra hỏi, kẻ kia phải cúi
đầu nhận tội.

PHÂN XỬ TÀI TÌNH
Lần khác, quan tới vãn cảnh một ngôi chùa. Sư cụ đón tiếp kính cẩn, rồi nhờ
tìm hộ số tiền của nhà chùa bị mất.
Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn người ở trong chùa
ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và bảo:
- Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một nắm thóc đã
ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức Phật rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ làm
cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm. Như vậy, ngay gian sẽ rõ.
Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn tay cầm thóc ra
xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật mới hay giật mình. Chú tiểu kia
đành nhận tội.
Theo NGUYỄN ĐỔNG CHI

CHIA ĐOẠN

01

02

Từ đầu
…
“Bà này lấy
trộm”

Tiếp theo
…
“kẻ kia phải
cúi đầu
nhận tội”.

03
Phần còn lại

LUYỆN ĐỌC

PHÂN XỬ TÀI TÌNH

Xưa, có một vị quan án rất tài. Vụ án nào, ông cũng tìm ra
manh mối và phân xử công bằng.
Một hôm, có hai người đàn bà đến công đường. Một người mếu
máo:
- Bẩm quan, con mang vải đi chợ, bà này hỏi mua, rồi cướp tấm
vải, bảo là của mình.
Người kia cũng rưng rưng nước mắt:
- Tấm vải là của con. Bà này lấy trộm.
Đòi người làm chứng nhưng không có, quan cho lính về nhà họ
xem. Cả hai đều có khung cửi như nhau, cùng mang vải ra chợ bán
hôm ấy. Ngẫm một lát, quan ôn tồn bảo:
- Hai người đều có lí nên ta xử thế này: tấm vải xé đôi, mỗi
người một nửa.
Thừa lệnh, lính đo vải xé ngay. Một người đàn bà bật khóc. Lập
tức, quan đưa cả tấm vải cho người này rồi thét trói người kia lại. Sau
một hồi tra hỏi, kẻ kia phải cúi đầu nhận tội.

PHÂN XỬ TÀI TÌNH

Lần khác, quan tới vãn cảnh một ngôi chùa. Sư cụ đón tiếp kính
cẩn, rồi nhờ tìm hộ số tiền của nhà chùa bị mất.
Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn người
ở trong chùa ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và bảo:
- Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một
nắm thóc đã ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức Phật
rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm.
Như vậy, ngay gian sẽ rõ.
Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn
tay cầm thóc ra xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật
mới hay giật mình. Chú tiểu kia đành nhận tội.
Theo NGUYỄN ĐỔNG CHI

Luyện đọc từ
có lí

nên

nửa

nắm thóc

chạy đàn

biện lễ

sư vãi

Luyện đọc câu
Lập tức, quan bảo đưa cả tấm vải cho người này rồi
thét trói người kia lại.
Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật
mới hay giật mình.

GIẢI NGHĨA TỪ

Giải nghĩa từ
quan án
vãn cảnh
biện lễ

Chức
thời
Nhữngquan
người
tuxưa
hành
chuyện
lo việc
điều tra
ở chùa
nói chung
Nền
đất
đắp
cao
hoặc
và
xét
xử
đàn Đến
ngắm cảnh đẹp
đài dựng cao để tế lễ
chạy đàn Lo liệu,
Nghisắm
lễ chạy
sửa lễquanh
vật
đàn cúng
sư vãi

đàn

chạy đàn

khung cửi

TÌM HIỂU BÀI

CÂU 1
Hai người đàn bà đến
công đường nhờ
quan phân xử việc
gì ?

Hai người đàn bà đến công
đường nhờ quan phân xử
việc mình bị mất cắp vải.
Người nọ tố cáo người kia
lấy trộm vải của mình và nhờ
quan phân xử.

CÂU 2
Quan án đã dùng
những biện pháp
nào để tìm ra
người lấy cắp tấm
vải ?

Để tìm ra người lấy cắp, quan án dùng nhiều
cách khác nhau:
- Cho đòi người làm chứng nhưng không có ai
làm chứng.
- Cho lính về nhà họ xem nhưng cũng không
tìm được chứng cứ gì.
Sai lính xé tấm vải làm hai cho mỗi người
một mảnh. Thấy một trong hai bật khóc, quan
sai lính trả tấm vải cho người ấy rồi thét trói
người kia.

CÂU 2
Vì sao quan cho
rằng người không
khóc
chính
là
người lấy cắp ?

Vì quan hiểu người tự tay làm
ra tấm vải vất vả, cực nhọc
mới đau xót, bật khóc khi tấm
vải bị xé. Còn người dửng
dưng khi tấm vải bị xé không
phải là người đã đổ mồ hôi
công sức dệt nên tấm vải.

CÂU 4
Vì sao quan án dùng cách trên ? Chọn ý trả lời đúng:

a)

Vì tin là thóc trong tay kẻ gian sẽ

nảy mầm.
b) Vì biết kẻ gian thường lo lắng nên sẽ
lộ mặt.
c)

Vì cần có thời gian để thu thập

NỘI DUNG BÀI ĐỌC
Ca ngợi trí thông
minh, tài xử kiện của
vị quan án.

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM

Luyện đọc diễn cảm
Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn
người ở trong chùa ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và
bảo:
- Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một
nắm thóc đã ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức Phật
rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm.
Như vậy, ngay gian sẽ rõ.
Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn
tay cầm thóc ra xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật
mới hay giật mình. Chú tiểu kia đành nhận tội.

DẶN DÒ

1.
2.

Luyện đọc lại cả bài và trả lời các câu hỏi
Chuẩn bị: Chú đi tuần

TẠM BIỆT