KIỂM TRA BÀI CŨ

1) Tìm điểm khác nhau cơ bản giữa nội dung
hiệp ước Hác-măng (1883) và hiệp ước Pa-tơ-nốt
(1884?)
Điểm khác nhau cơ bản giữa nội dung

hiệp ước Hác-măng (1883) và hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884)

Triều đình Huế cắt tỉnh
Bình Thuận ra khỏi
Trung Kì, nhập vào đất
Nam Kỳ thuộc Pháp. Ba
tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh
được sát nhập vào Bắc
Kì thuộc Pháp.

Pháp trả lại cho
triều đình Huế tỉnh
Bình Thuận và ba
tỉnh Thanh-NghệTĩnh.

2) Em có nhận xét gì về 2 Hiệp ước trên?

Chấm dứt sự tồn tại của quốc gia phong
kiến, thay vào đó là xã hội thuộc địa
nửa phong kiến.

BÀI 26: PHONG TRÀO KHÁNG
CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM
CUỐI THẾ KỈ XIX
I/ CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH
THÀNH HUẾ. VUA HÀM NGHI RA “ CHIẾU CẦN
VƯƠNG”

1. Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở kinh thành
Huế tháng 7-1885

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
a/ Kiến thức
- Việc phân hóa trong triều đình Huế từ sau Hiệp ước 1884:
phe chủ chiến và phe chủ hòa.
- Cuộc phản công ở kinh thành Huế của phái chủ chiến (1885).
b/ Kỹ năng
- Rèn luyện kỷ năng sử dụng bản đồ,tường thuật những sự
kiện lịch sử. Biết chọn lọc những tư liệu lịch sử để tường thuật
những cuộc khởi nghĩa và sự kiện tiêu biểu.
c/ Tư tưởng
- Giáo dục cho các em lòng yêu nướctự hào dân tộc.Trân trọng
và biết ơn các văn thân sĩ phu yêu nước đã hi sinh cho độc lập
dân tộc.
2/ Năng lực có thể hình thành cho học sinh:
Năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

II/ Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
GV: Lược đồ các cuộc khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê.
HS: xem bài trước ở nhà
III/ Tổ chức hoạt động học cho học sinh
-Ổn định
Kiểm tra bài cũ
- Trình bày bối cảnh, diễn biến vụ binh biến kinh thành Huế 5-7-1885.
- Trình bày tóm tắt diễn biến hai giai đoạn của phong trào “Cần Vương”.
1/Hoạt động dẫn dắt vào bài:
Khởi động: Phong trào Cần Vương bùng nổ từ sau vụ binh biến kinh thành Huế, vua Hàm Nghi
hạ chiếu Cần Vương, phong trào phát triển sôi nổi khắp Bắc, Trung Kì. Tháng 1 năm 1888, vua
Hàm Nghi bị bắt, kết thúc giai đoạn 1 của phong trào Cần Vương. Từ đó trở đi, phong trào phát
triển mạnh qui tụ thành các cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê. Hôm nay, chúng ta
tìm hiểu: Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương.
2/Hoạt động hình thành kiến thức:

BÀI 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG
PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

Vua Hàm Nghi lên ngôi lúc 13 tuổi

Thảo luận nhóm :
-Sau hai Hiệp ước 1883,
1884, phái chủ chiến do Tôn
Thất Thuyết đứng đầu có
mong muốn gì ?
-Thực dân Pháp có thái độ
như thế nào đối với phe chủ
chiến ?

a) Nguyên nhân :
- Phe chủ chiến trong triều đình nuôi hy vọng giành lại chủ
quyền từ tay Pháp
- Pháp lo sợ, tìm cách bắt cóc người cầm đầu
=> Mâu thuẫn giữa Pháp và phái chủ chiến càng căng
thẳng

Tôn Thất Thuyết sinh ngày 12 tháng 5 năm
1839, quê ở Xuân Long, TP Huế . ông đã bí
mật lập hai đội quân mang tên Phấn Nghĩa
và Đoàn Kiệt, ngày đêm luyện tập chờ cơ
hội giết giặc.Trước những hành động ngang
ngược của Pháp, Tôn Thất Thuyết dự đoán
giặc có âm mưu chiếm thành

Tôn Thất Thuyết

Hãy nêu thời gian
và chỉ trên lược đồ
vị trí phe chủ chiến
tấn công quân
Pháp ?
a) Nguyên nhân :
b) Diễn biến :

Nguyên nhân nào cuộc phản
công của phái chủ chiến thất
bại ? Dù thất bại nhưng cuộc
phản công có ý nghĩa gì ?

b/ Diễn biến: Đêm mồng 4 rạng sáng 5-7-1885 Tôn
Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở đồn Mang
Cá và Tòa Khâm Sứ, làm địch rối loạn.
c/Kết quả; Nhờ có ưu thế về vũ khí , quân giặc
phản công, chiếm kinh thành Huế

2- Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng
a/ Vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương
- Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị) Ngày 13- 7- 1885 Ông nhân danh nhà vua xuống chiếu Cần vương.

Vua Hàm Nghi

Vua Hàm Nghi có tên húy
là Nguyễn Phúc Ưng Lịch,
sinh ngày 3/8/1871. Năm
13 tuổi, ông được chọn làm
vị vua thứ bảy của triều
Nguyễn.. Ông trong trang
phục rất giản dị, đầu quấn
khăn đen, mặc áo the như
dân thường, nhưng nét mặt
lộ rõ vẻ kiên nghị, tính
khẳng khái, thông minh và
quả cảm

Dụ” Từ xưa kế xuất chống giặc không ngoài 3 điều :Đánh,

giữ ,hoà. Đánh thì chưa có cơ hội ;giữ thì khó định hẹn được
sức;hoà thì họ đòi hỏi không biết chán. Đang lúc sự thế thiên vạn
nạn như vậy, bất đắc dĩ phải dùng quyền thái dương ra đời ở đất
Kì Huyền Tông sang chơi đất Thục, người xưa đều có làm. Nước
ta gần đây ngẫu nhiên gặp nhiều việc,trẫm tuổi trẻ nối ngôi không
lúc nào không nghĩ đến tự cường tự trị . Kẻ phái của Tây ngang
bức hiện tình mỗi ngày một quá thêm . Hôm trước, chúng tăng
binh quyền đến , buộc theo những điều mình không thể làm
được .Ta chiếu lệ thường khoản tiếp chúng không chịu nhận một
thứ gì. Trong triều đình đắn đo về 2 điều :cúi đầu tuân mạng,
ngồi để mất cơ hội , sao bằng nhìn thấy chỗ âm mưu biến động
của địch mà đối phó trước ,vì bằng việc xảy ra không thể tránh thì
cũng còn có việc làm ngày nay để mưu tốt, cái lợi sau này , ấy là
do thời thế xui nên vậy”

-a) Vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần vương”
-Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở. Ngày

13- 7- 1885 Ông nhân danh nhà vua xuống chiếu Cần vương.
- Kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên giúp vua cứu
nước.

Hành động rời ho
àng th
thành,
rra
a “Chiếu Cần vươ
ng” của
Tôn Thất Thuyết v
à vua Hàm
Nghi được đánh g
iá tinh thần
yêu nước rất cao.
Vì sao vậy ?

Phong trào Cần vương diễn
ra từ 1885 đến những năm
cuối thế kỉ XIX có thể chia
gồm mấy giai đoạn. Hãy nêu
thời gian của mỗi giai đoạn?
b) Diễn biến :

-Giai đoạn 1: 1885-1888
- Giai đoạn 2: 1888- 1896

Bãi Sây

CÁC
CUÔC
KHỞI
NGHĨA
TRONG
PHONG
TRÀO
CẦN
VƯƠNG

Ba Đình

Hương Khê

Quan sát bản đồ
và nhận xét về
phong trào Cần
vương ở giai
đoạn 1 diễn ra
như thế nào ?

HUẾ

Chú thích :
Nơi xảy
ra các cuộc
khởi nghĩa

b) Diễn biến :
Giai đoạn 1: 1885-1888: Bùng nổ khắp cả nước ,
nhất là từ Phan Thiết trở ra .
Giai đoạn 2 : 1888-1896 : phong trào qui tụ trong
những cuộc khởi nghĩa lớn , tập trung ở các tỉnh Bắc
Trung kì và Bắc kì

II. Những cuộc khởi nghĩa lớn trong
phong trào Cần Vương
Tên cuộc
khởi nghĩa

Thời gian
tồn tại

Phạm vi hoạt
động

Lãnh đạo

Đặc điểm
nổi bật
 

Ba Đình

 

 

 

Bãi Sậy

 

 

 

 

Hương Khê  

 

 

 

10

Phạm vi hoạt Lãnh đạo
động

Tên
cuộc
K/N

Thời
gian

Đặc điểm nổi bật

Bãi
Sậy

9 năm Văn Lâm, Văn Giang, Đinh Gia Quế
- Dựa vào vùng lau sậy um
Khoái Châu, Yên
sau đó là Nguyễn tùm và đầm lầy ở Hưng yên
Mĩ ...(Hưng Yên)
Thiện Thuật
để xâ dựng căn cứ
- Áp dụng chiến thuật đánh
du kích

Ba
Đình

1 năm Ba làng Mậu Thịnh, Phạm Bành, Đinh - Dựa vào địa hình ba làng
Thượng Thọ, Mĩ Khê Công Tráng
Mậu Thịnh, Thượng Thọ, Mĩ
(Thanh Hoá)
Khê (Thanh Hoá) để xây
dựng căn cứ.

 

Hương 10 năm Huyện Hương Khê Phan Đình Phùng, 1885-1888: thời kỳ tổ chức,
và Hương Sơn của Cao Thắng
huấn luyện, xây dựng công
Khê
tỉnh Hà Tĩnh, sau đó
lan rộng ra nhiều tỉnh
khác
 

sự, rèn đúc vũ khí.
1888-1895: thời kỳ chiến đấu
ác liệt. đẩy lùi nhiều cuộc càn

Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu
nhất trong phong trào Cần Vương?
Về thời gian
Về địa bàn hoạt động
GỢI Ý

Về tổ chức, trang - thiết
bị quân sự
Về phương thức tác
chiến

• Ý nghĩa

-Là đỉnh cao nhất trong phong trào
Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ
XIX.
- Thể hiện tinh thần yêu nước, chống
giặc ngoại xâm của nhân dân ta.

Về thời gian

Về địa bàn
hoạt động
Về tổ chức,
trang – thiết
bị quân sự

Về phương
thức tác
chiến

Tồn tại dài nhất trong các cuộc khởi nghĩa
trong phong trào Cần Vương: 10 năm

4 tỉnh bắc Trung Kỳ: Thanh Hóa,
Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
-Về tổ chức: chia làm 4 căn cứ lớn với 15
quân thứ (đơn vị)
- Về trang thiết bị quân sự: cùng kiểu trang
phục, được xây dựng công sự, rèn – đúc –
chế tạo vũ khí (đặc biệt là súng trường và
chông…)
Dựa vào địa hình hiểm trở, đánh du kích,
sử dụng phương thức tác chiến linh hoạt….

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
1: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài tập cuối bài. Phân tích
nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương.
2: Bài mới: Đọc và soạn bài 27: Khởi nghĩa Yên Thế và phong
trào kháng chiến chống Pháp của đồng bào miền núi cuối thế
kỷ XIX.