VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ
MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG

KHỞI ĐỘNG

Hãy nêu ra một số câu tục ngữ hoặc danh ngôn bàn
về một vấn đề trong cuộc sống mà em đã từng đọc
qua hoặc yêu thích.
Có chí thì nên

“Hãy quay về phía mặt trời và bạn sẽ không
thấy bóng tối” – Helen Keller

Cái khó ló cái khôn

“Muốn đi nhanh thì đi một mình
muốn đi xa thì đi cùng nhau” Warren Buffett

Em đã được học kĩ năng viết bài văn nghị luận về
một vấn đề trong đời sống ở bài hành trình tri thức. Trong
bài học này, em tiếp túc sử dụng kĩ năng đó để viết một
bài văn nghị luận trình bày ý kiến của em về một câu tục
ngữ hoặc một câu danh ngôn bàn về một vấn đề trong đời
sống.

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. Hướng dẫn quy trình viết

Yêu cầu:
Bước 1: Thảo luận
cặp đôi (5'): Đọc và
trao đổi, tìm hiểu
các bước được gợi ý
trong SGK.

Bước 2: lần
lượt
thuyết
trình về các
bước làm bài.

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết
a. Xác định đề tài:
Xác định yêu cầu
của đề bài

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết
b. Thu thập
tài liệu
- Tìm đọc
- Chọn 1 câu
mà em biết

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
a. Tìm ý:
Liệt kê các
ý tưởng

b. Lập dàn
ý:
* Mở bài
* Thân bài
* Kết bài

Bước 3: Viết bài
- Trình bày một ý là một đoạn văn. Các ý cần tập trung vào
chủ đề
- Sử dụng các từ ngữ có chức năng chuyển ý để liên kết các
đoạn văn
- Trích dẫn các câu chuyện từ thực tế, sách báo hoặc từ
những người lớn tuổi để tang sức thuyết phục cho bài viết

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm

III. Luyện tập

Đề bài: viết bài văn nghị luận về một câu
tục ngữ, danh ngôn bàn về một vấn đề
trong đời sống.

Bài mẫu:
Trình bày suy nghĩ về câu tục ngữ:
“Có công mài sắt, có ngày nên kim”

Mở bài:
Trong cuộc sống, con người ta đều có những thành công đạt được và
những ước mơ muốn vươn tới. Và để thực hiện được điều đó thì ta phải có lòng
kiên trì, bền bỉ, nỗ lực. Chính vì vậy ông cha ta đã có câu: “Có công mài sắt, có
ngày nên kim” để động viên, khích lệ hay nói một cách khác là khuyên răn con
cháu, dạy bảo những kinh nghiệm trong đời thường, cuộc sống. Câu tục ngữ được
chia làm hai vế, mỗi vế có 4 từ. Hai vế này có hai cặp từ tương ứng với nhau: “Có
công – có ngày; mài sắt – nên kim”. Một vế chỉ sự nỗ lực, một vế chỉ thành quả đạt
được.

Thân bài:
Cây kim tuy nhỏ nhưng nó rất có ích, tròn trịa, trơn bóng, sắc nét. Để mài
được một cây kim như vậy thì thật là khó. Câu tục ngữ này mượn hình ảnh cây kim
để nói lên được phẩm chất cao quý truyền thống của dân tộc Việt Nam từ hàng
nghìn đời nay. Từ những việc nhỏ như quét nhà, nấu cơm đến những việc lớn như
xây dựng đất nước, chống giặc ngoại xâm.

Thân bài:
Những thành tựu hiện nay mà ông cha ta đạt được đã minh chứng cho điều
đó. Những tháp chùa cổ kính có giá trị, một số công trình nghệ thuật nổi tiếng như
tháp Chương Sơn, chuông chùa Trùng Quang… với những đường nét hoa văn
thanh thoát, mạnh mẽ, thể hiện tinh thần thượng võ, yêu nước. Và một thành tựu
lớn nhất của ông cha ta đó chính là xây dựng nên được một quốc gia văn minh,
nhân dân đồng lòng, đất nước yên bình. Công cuộc dựng, giữ, phát huy, đổi mới đất
nước đó đã thể hiện được sự bền bỉ, chịu thương chịu khó, sự sáng tạo, lao động
kiên cường của ông cha ta. Trong lao động sản xuất, nhân dân ta cũng đã có những
việc làm và kết quả đạt được để khẳng định ý nghĩa của câu tục ngữ trên là hoàn
toàn đúng.

Thân bài:
Từ xưa tới giờ, đất nước ta đã gặp phải những khó khăn rất lớn, từ những
thảm hoạ thiên nhiên như lụt lội, bão bùng đến những cuộc chiến tranh do con
người tạo ra nhưng nhờ sự cố gắng, chịu đựng, vượt khó mà chúng ta đã khắc phục
được những trở ngại đó. Và trong học tập thì điều đó lại càng được khẳng định rõ
nét hơn. Những em bé chập chững bước vào lớp một, tập toẹ đánh vần, viết chữ
đến những năm tháng tiếp theo lên lớp, phải kiên trì cần cù mới mong đạt được kết
quả tốt trên con đường học tập của mình.

Thân bài:
Trong đường đời cũng vậy, những danh nhân, thương gia, thi sĩ, nhà nho,
nhà văn nổi tiếng cũng từng phải vất vả, hi sinh, sử dụng những kiến thức mình có
nhưng không thể thiếu đi và phải luôn gắn liền với sự kiên trì, chuyên cần, sáng tạo
mới có thể thành đạt.
Những tấm gương chăm học, những tấm gương chịu khó như Bác Hồ là
một điển hình rõ nét nhất. Bác đã phải vất vả làm việc, chịu khó học tiếng nước
ngoài, đi bôn ba khắp nơi để tìm đường cứu nước. Thật hiếm ai như vậy! Và cũng
nhờ những sự nỗ lực đó mà đất nước ta mới được tự hào về một danh nhân, một vị
lãnh tụ vĩ đại nổi tiếng mà khắp năm, châu bốn bể đều biết tới.

Kết bài:
Câu tục ngữ trên với hình thức ngôn từ dân dã nhưng thật ngắn gọn súc
tích, bao hàm những ý nghĩa sâu xa. Đó chính là những đúc kết lâu đời trong quá
trình lao động, kinh nghiệm chiến đấu, sản xuất và cả trong đời thường cuộc sống
của ông cha ta. Nó như một bài học quý báu, một thông điệp hữu dụng, một lời dạy
chân tình rằng: “Hãy biết tu dưỡng, rèn luyện những đức tính, phẩm chất kiên trì,
nhẫn nại, chịu khó, cần cù, sáng tạo, kết hợp với khả năng vốn có của bản thân để
làm nên một sức mạnh vô địch vượt mọi gian truân, vất vả trong cuộc sống, những
trở ngại éo le nhất mà đi tới thành công, thắng lợi”. Nào chúng ta hãy bắt đầu bằng
những việc nhỏ nhất như học tập chăm chỉ, lao động cần cù để trở thành con ngoan
trò giỏi, trở thành chủ nhân tương lai của đất nước nhé!

Vận dụng
Viết bài văn nghị luận (khoảng 700 chữ) bàn về
câu nói của nhà văn Nga Maksim Gorky: “Nơi lạnh
nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng
tình thương”

HẸN GẶP LẠI!