Thứ ba ngày 21 tháng 2 năm 2023
Luyện từ và câu

Khởi động
* Nêu 1 từ chỉ vẻ đẹp bên ngoài hoặc bên
trong của con người.

Khám phá

1. Nhận xét
Gạch dưới câu có dấu gạch ngang ( dấu -) trong các đoạn
văn sau và nêu tác dụng của dấu gạch ngang:

a) Thấy tôi sán đến
gần, ông hỏi tôi :
- Cháu con ai ?
- Thưa ông, cháu là
con ông Thư.

Tác dụng:
Đánh dấu chỗ bắt đầu lời
nói của nhân vật (ông
khách và cậu bé) trong đối
thoại.

b) Con cá sấu này màu

da xám ngoét như da cây
bần, gai lưng mọc chừng
ba đốt ngón tay, trông dễ
sợ. Cái đuôi dài - bộ phận
khỏe nhất của con vật
kinh khủng dùng để tấn
công - đã bị trói xếp vào
bên mạng sườn.

Tác dụng:
 Đánh dấu phần
chú thích (về cái
đuôi dài của con cá
sấu) trong câu văn.

C) Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện
các biện pháp sau đây:
- Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân
quạt tiếp xúc đều với nền.
- Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng
víu, quạt không quay được sẽ làm nóng chảy cuộn
dây trong quạt.
- Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều
khiển hướng quay của quạt, nhưng không nên tra
quá nhiều, vì dầu mỡ sẽ chảy vào trong làm hỏng
dây bên trong quạt.
- Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát, sạch
sẽ, ít bụi bặm.

Tác dụng:
 Liệt kê các
biện pháp cần
thiết để bảo
quản quạt
điện được
bền.

Ghi nhớ

Dấu
gạch
ngang
dùng
để
đánh
dấu
:
Dấu gạch ngang trong ba đoạn văn trên
1.
bắt đầu
cóChỗ
tác dụng
gì ? lời nói của nhân vật
trong đối thoại.
2. Phần chú thích.
3. Các ý trong một đoạn liệt kê.

II. Luyện tập
1. Nêu những câu có dấu gạch ngang trong mẩu chuyện
Quà tặng cha và nêu tác dụng của mỗi dấu.

Một bữa Pa-xcan đi đâu về
khuya thấy bố mình - một viên
chức tài chính - vẫn cặm cụi
trước bàn làm việc. Anh rón
rén lại gần. Ông bố vẫn mải
mê với những con số: Ông
đang phải kiểm sổ sách.

Tác dụng :
Đánh dấu phần
chú thích trong
câu (bố Pa-xcan
là một viên chức
tài chính).

“Những dãy tính cộng hàng
ngàn con số, một công việc
buồn tẻ làm sao !” – Pa-xcan
nghĩ thầm. Trong óc chàng
sinh viên trẻ tuổi chợt lóe lên
một tia sáng. Anh lặng lẽ rút
về phòng mình và vạch ra
một sơ đồ gì đó lên giấy.

Tác dụng :
Đánh dấu
phần chú thích
trong câu (đây
là ý nghĩ của
Pa-xcan).

Tác dụng :
- Dấu thứ nhất:
đánh dấu chỗ
- Con hi vọng món quà nhỏ này có thể làm
bố bớt nhức đầu vì những con tính - Pa-xcan
bắt đầu câu nói
nói.
của Pa-xcan.
Mươi hôm sau, ông bố rất ngạc nhiên thấy
con ôm một vật gì kì lạ đặt trước bàn mình.

Thì ra đó là một thứ máy tính cộng trừ mà
Pa-xcan đã đặt hết tình cảm của người con
vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính
đầu tiên trên thế giới, tổ tiên của những chiếc
máy tính điện tử hiện đại.

- Dấu thứ hai:
đánh dấu phần
chú thích (đây
là Pa-xcan nói
với bố)

=>
Qua
Nhận
bài xét:
tập 1dấu
dấugạch
gạchngang
ngangdùng
để đánh dấu :
dùng để làm gì?
. Phần chú thích trong câu.
. Chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật.

Dấu gạch ngang nào được đặt sai trong đoạn văn sau:
Thấy tôi đi về - bố liền hỏi:
- Con đi đâu về muộn vậy?
- Thưa bố, con đi học nhóm về ạ!

2) Viết đoạn văn kể lại một cuộc nói chuyện giữa bố hoặc mẹ với
em về tình hình học tập của em trong tuần qua, trong đó có dùng
dấu gạch ngang để đánh dấu các câu đối thoại và đánh dấu phần
chú thích.
Ví dụ
Bài làm
Tuần này, em học hành chăm chỉ nên được cô giáo khen.
Cuối tuần, như thường lệ, bố hỏi em về việc học:
- Con gái của bố tuần vừa qua học hành như thế nào?
Em cười, bảo:
- Con được cô giáo khen vì có tiến bộ trong viết văn bố ạ.
- Thế ư, con gái giỏi quá ! – Bố em mừng rỡ thốt lên.

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!