TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ
LỚP 10A8

GIÁO VIÊN: TRẦN VĂN TÂM

TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI

AI NHANH HƠN ?
KỂ TÊN NHỮNG THỂ LOẠI
VĂN HỌC DÂN GIAN?

TRUYỆN CƯỜI VIỆT NAM

I. TÌM HIỂU TIỂU DẪN
1. Khái lược truyện cười

TÁI HIỆN KIẾN THỨC
CÂU 1: Truyện cười là:
A. tác phẩm tự sự dân gian ngắn.
B. tác phẩm tự sự có quy mô lớn.
C. câu nói ngắn gọn, hàm súc.
D. lời thơ trữ tình dân gian thường kết
hợp với âm nhạc khi diễn xướng.

CÂU 2: Nội dung của truyện cười:
A. kể về các vị thần.
B. kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử.
C. kể về những sự việc xấu, trái tự nhiên.
D. Kể về biến cố lớn trong đời sống cộng đồng của
cư dân thời cổ đại.

CÂU 3: Truyện cười có mục đích:
A. thể hiện sự ngưỡng mộ của nhân dân với
người có công lớn.
B. ca ngợi những tấm gương đạo đức.
C. diễn tả thế giới nội tâm phong phú của
người bình dân xưa.
D. tạo tiếng cười giải trí hoặc phê phán.

Câu 4: Đặc điểm nghệ thuật nổi bật của
truyện cười thể hiện ở:
A. Ngôn ngữ giản dị, tạo tình huống gây
cười.
B. Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu.
C. Sử dụng nhiều yếu tố hoang đường, kì ảo.
D. Hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào
hùng.

I. TÌM HIỂU TIỂU DẪN
1. Khái lược truyện cười
TRUYỆN
CƯỜI

Nội dung
Kể về cái
xấu, trái
tự nhiên

Nghệ thuật

Nhiều yếu
tố gây cười

2. Truyện Tam đại con gà:
Là truyện cười trào phúng.

Mục đích

Giải trí

Phê phán

Truyện
khôi hài

Truyện
trào phúng

II. ĐỌC – HIỂU
1. Đọc/Diễn kịch

II. ĐỌC – HIỂU

HOẠT ĐỘNG NHÓM:
-Nhóm 1: Tìm hiểu sự kiện gây cười 1, 2 ?
-Nhóm 2: Tìm hiểu sự kiện gây cười 3, 4 ?
-Nhóm 3: Tìm hiểu nghệ thuật đặc sắc của
truyện?
-Nhóm 4: Bài học có ý nghĩa nhất đối với
em sau khi học truyện cười này?
*Các nhóm trả lời ra giấy A0. Thời gian: 5
phút.

2. Tìm hiểu văn bản
a. Nội dung: Tình huống gây cười.

Kê

Dủ dỉ
là con
dù dì

* Sự việc thứ nhất: Gặp chữ kê (nghĩa là gà)
không
biết đọc
trò hỏi gấp
thầy nói liều: "Dủ dỉ là con dù
dì".
=>Cười: dốt nát, nói liều của thầy.

* Sự việc thứ hai: Sợ nhỡ sai, xấu hổ
bảo trò
đọc khẽ.
=>Cười: giấu dốt và sĩ diện hão của thầy.

*Sự việc thứ ba: Khấn
Thổ công
xin ba đài
âm dương được cả ba (mê
tín)
đắc chí, tự tin cho
trò đọc to lên.
=>Cười: Cái dốt vô tình
được khuếch đại, nhân
lên.

* Sự việc thứ tư:

BỐ BỌN TRẺ HỎI THẦY-> THẦY GIẢI THÍCH

* Sự việc thứ tư: Chạm
trán với chủ nhà
tự thừa
nhận cái dốt
tìm cách
chống chế, che giấu bằng lí
sự cùn.
=>Cười: Cái dốt bị lật tẩy.

DỦ DỈ LÀ CON DÙ DÌ

DÙ DÌ LÀ CHỊ CON CÔNG

Tiếng cười đạt đến cao
trào, giòn giã.
CON CÔNG LÀ ÔNG CON GÀ

* TL: Mâu thuẫn trái tự nhiên
là: dốt  khoe giỏi; dốt 
giấu dốt; cái dốt càng che
giấu  bản chất dốt nát càng
lộ ra.

b. Nghệ thuật:
-Truyện ngắn gọn, kết cấu chặt chẽ.
-Cách vào truyện tự nhiên và kết thúc bất ngờ.
-Thủ pháp “nhân vật tự bộc lộ”: cái dốt của nhân
vật tự hiện ra, tăng dần theo mạch phát triển của
truyện cho đến đỉnh điểm là lúc kết thúc.
-Ngôn ngữ giản dị nhưng rất tinh, nhất là ở phần
kết, sử dụng yếu tố vần điệu để tăng tính bất ngờ và
yếu tố gây cười.

c. Ý nghĩa văn bản

-Truyện phê phán thói dốt hay nói chữ,
dốt học làm sang, dốt lại bảo thủ;
-Truyện nhắn nhủ đến mọi người: không
nên che giấu cái dốt của mình.

CỦNG CỐ:

Hãy đọc các câu tục ngữ, danh ngôn
nói về việc học tập không ngừng?

CỦNG CỐ:

1.Luyện mãi thành tài,
miệt mài tất giỏi.
2.Bảy mươi còn học
bảy mươi mốt.
3. Dốt đến đâu học lâu
cũng biết.
4. Học khôn đến chết,
học nết đến già.
5. Học, học nữa, học
mãi; …

-Đọc, kể lại tác phẩm bằng giọng
hài hước, châm biếm.
-Hãy ghi lại các ý nghĩ mà anh/chị
cảm nhận được từ truyện này.
-Sưu tầm một số truyện cười VN
và thế giới cùng đề tài này.

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ