MÔN VẬT LÝ 8

Câu 1 * Công suất là gì?
Công suất là công thực hiện trong một đơn vị
thời gian.
Câu 2 * Công thức tính công suất? Giải thích các
đại lượng và đơn vị có trong công thức?
A

Trong đó: A : Công cơ học (J)
t : Thời gian (s)
P : Công suất(J/s, w)
Câu 3 Chỉ có công cơ học khi nào?
Chỉ có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật
và làm vật chuyển động
P=t

Hàng ngày, ta thường nói đến từ năng
lượng. Ví dụ nhà máy thuỷ điện đã
năng
lượng
biến
.........................
của dòng nước thành
năng lượng điện . Con người muốn hoạt
.............................
năng lượng.
động phải có.....................
Vậy năng lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng
nào
Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu
dạng năng lượng đơn giản nhất là cơ
năng

I.C1CƠ
NĂNG
: Nếu
đưa quả nặng A lên một

độ cao nào đó thì vật có khả năng
Khi công
mộthay
vậtkhông
có khả
sinh
? Tạinăng
sao? thực

hiện
công
cơcóhọc,
ta động
nói vật
đó có
Trả lời:
Có, do
lực tác
vào quả
cơ
cầunăng.
A làm quả cầu A chuyển động nên vật
sinh
công.
Đơn
vị của cơ năng là Jun (J)
*Vật có khả năng thực hiện công
ta nói vật đó có cơ năng

Vật có cơ năng khi:
A. Vật có khả năng sinh công.
B. Vật có khối lượng lớn.
C. Vật có khối lượng bé.
D. Vật đứng yên
E. Vất di chuyển.
F. Tất cả các ý kiến trên điều đúng.

C1THẾ
: Nếu NĂNG
đưa quả nặng A lên một
II.

độ cao nào đó thì vật có khả năng
1. Thế năng hấp dẫn
sinh công hay không ? Tại sao?

Trả lời: Có, do có lực tác động vào quả
cầu A làm quả cầu A chuyển động nên vật
sinh công.

*Vật có khả năng thực hiện công
ta nói vật đó có cơ năng

B

C1. Nếu đưa quả
nặng lên một độ
cao nào đó, hãy dự
H×nh 16.1
đoán xem quả nặng
đó có cơ năng
A
không?
chonặng
biết khi
A
Hãy
Quả
A vật
không

đứng
yên
trên
mặt
đất
thì
có cơ năng.
có cơ năng không? Tại
sao?

B

C1:Quả nặng A có
cơ năng, vì nó có
khả năng thực hiện
công làm cho khúc
gỗ B chuyển động.

A

Quả nặng A chuyển động 
miếng gỗ chuyển động  quả
nặng A đã thực hiện công 
nó có cơ năng.

C1:Quả nặng A có
cơ năng, vì nó có
khả năng thực hiện
công làm cho khúc
gỗ B chuyển động.

B

A

Cơ năng của quả
nặng A có được là
do đâu?

Kết luận:
- Cơ năng của vật có
được do vị trí của vật
so với mặt đất hoặc so
với một vị trí khác
được chọn làm mốc để
tính độ cao gọi là thế
năng hấp dẫn.
- Khi vật nằm trên
mặt đất thì thế năng
hấp dẫn của vật bằng
không.

B

A

? Khi vật ở vị trí càng cao so với mặt đất
thì thế năng của vật sẽ như thế nào ? Vì
sao?
Vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì
công mà vật có khả năng thực hiện được
càng lớn, nghĩa là thế năng hấp dẫn của
vật sẽ càng lớn.
Vì vậy khi chơi đùa, các em không nên leo
cây. Nếu bị té ngã sẽ rất nguy hiểm.

Nếu thay quả nặng A
bằng một vật khác có
khối lượng lớn hơn thì
thế năng hấp dẫn của
nó có thay đổi không?

B

A

Thế năng hấp dẫn
- Vật có khối lượng càng
phụ thuộc vào mấy lớn và ở càng cao thì thế
yếu tố?
năng hấp dẫn càng lớn.

2. THẾ NĂNG ĐÀN HỒI

Có một lò xo làm bằng
thép uốn thành một
vòng tròn (hình 16.2a).
Lò xo bị nén lại nhờ
buộc sợi dây, phía trên
đặt một miếng gỗ (hình
16.2b)

Hình 16.2 a

Hình 16.2 b

Hình 16.2 a

Hình 16.2 b

c2 Lúc này lò xo có cơ năng. Bằng cách
nào để biết lò xo có cơ năng?

Cơ năng có được
do đâu?

Hình 16.2 a

Hình 16.2 b

Cơ năng có được do vật biến dạng sinh ra
gọi là thế năng đàn hồi.

Thế năng đàn hồi phụ thuộc vào những
yếu tố nào?
A. Khối lượng
B. Độ biến dạng của vật đàn hồi
C. Khối lượng và chất làm vật
D. Vận tốc của vật
Cơ năng của vật phụ thuộc vào độ biến
dạng của vật gọi là thế năng đàn hồi.
Đáp án cần chọn là: B

III. ĐỘNG NĂNG

1. Khi nào vật có động năng ?
Hãy dự đoán xem khi thả hòn bi lăn theo
máng sẽ có hiện tượng gì đối với miếng gỗ ?

Hình 16.3

C3: Hiện tượng xảy ra như thế nào?
C3: Quả cầu A lăn xuống đập vào miếng
gỗ B, làm miếng gỗ B chuyển động.

Hình 16.3

C4: Chứng minh rằng quả cầu A đang chuyển
động có khả năng thực hiện công?
C4: Quả cầu A t/d lực vào miếng gỗ  miếng
gỗ chuyển động  quả cầu đã thực hiện công.
C5. Một vật chuyển động có khả năng
sinh công
…………………tức
là có cơ năng.

Kết luận:
Cơ năng của vật do vật chuyển động
mà có gọi là động năng
2. Động năng của vật phụ thuộc những
yếu tố nào ?
Thí nghiệm 2 :
-Cho quả cầu A lăn trên máng nghiêng từ
vị trí ( 2 ) cao hơn vị trí ( 1 ) tới đập vào
miếng gỗ B

(2)
(1)

S1

S2

C6. Nếu lăn từ vị trí (2) thì quả cầu A sẽ thực hiện
lớn hơn so với so với khi nó lăn từ vị
một công ……….
trí (1). Chứng tỏ động năng của quả cầu A càng lớn
càng lớn
khi vận tốc của nó ……………..

Nếu thay quả cầu A' bằng quả cầu A có khối lượng
lớn hơn. Hãy dự đoán xem hiện tượng xảy ra
(2) như
thế nào ?
(1)

Hình 16.3

S1
S2

S3

xa hơn chứng tỏ quả
C7. Miếng gỗ dịch chuyển …………
lớn………….
hơn
cầu A thực hiện một công
Vậy khối lượng
lớn
lớn
của quả cầu càng……..
thì động năng của nó càng

khối lượng
Vật có.....................càng
lớn và chuyển
................
động
càng nhanh thì động năng càng lớn .
Kết luận:
- Cơ năng có 2 dạng là động năng và thế năng.
- Cơ năng bằng tổng động năng và thế năng.
Chú ý: Khi vật nằm trên mặt đất thì thế
năng hấp dẫn của vật bằng 0. (thường
chọn mặt đất làm mốc).

IV.Vận dụng

C9:Vật nào vừa có động năng vừa có thế năng?
Đ

1

4

3

2
S

Đ

5

Đ

S

S

6

S

7

C10: Cơ năng của từng vật thuộc dạng
cơ năng nào?




Thế năng
Thế năng + Động năng
đàn hồi



Thế năng
hấp dẫn

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT

Nhaät thöïc

Động năng của trái đất chuyển động quanh
mặt trời: 2,7.10 33J.
Động năng của vệ tinh quay trên quỹ
đạo
3. 10 9 J

Nguyeät thöïc

Động năng của con
ong đang bay:0,002 J
Động năng của cầu thủ
bóng đá đang chạy:4500J

Động năng của con ốc
sên đang bò:0,0000001J

Thả một vật từ độ cao h xuống mặt đất. Hãy cho biết trong quá trình rơi
cơ năng đã chuyển hóa như thế nào?
- Khi bắt đầu thả thì thế năng
của vật là lớn nhất. Vật rơi
xuống (độ cao giảm dần) thì
thế năng của nó cũng giảm
dần, còn động năng của nó
tăng dần. Ở đây thế năng đã
chuyển hóa thành động năng.
- Khi vật chạm đất thì thế năng
của nó bằng 0 và động năng
của nó là lớn nhất, lúc này toàn
bộ thế năng đã chuyển hóa
thành động năng.

Mũi tên được bắn đi từ cái cung là nhờ năng lượng của mũi tên hay của
cái cung ? Đó là dạng năng lượng nào ?
- Hãy chọn câu đúng:
A. Nhờ năng lượng của cánh cung, dạng năng lượng đó là Thế năng đàn
hồi
B. Nhờ năng lượng của cánh cung, dạng năng lượng đó là thế năng hấp
dẫn
C. Nhờ năng lượng của mũi tên, dạng năng lượng đó là Thế năng đàn
hồi
D. Nhờ năng lượng của mũi tên, dạng năng lượng đó là thế năng hấp
dẫn
Đáp án: A
   Mũi tên được bắn đi từ cái
cung là nhờ năng lượng của
cánh cung vì cánh cung bị uốn
cong có khả năng thực hiện
được một công. Đó là thế năng
đàn hồi.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Làm các bài tập 16.1, 16.2, 16.3, 16.4,
16.5 SBT.
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Đọc phần “Có thể em chưa biết”.

Chúc các thầy cô có một
ngày làm việc thật tốt.
Chúc các em học sinh
luôn học giỏi.