Tiết 28-Bài 23: TỔNG

KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ

Vào năm 1945 tình
hình thế giới có gì
đáng chú ý ?

Đại diện Bộ Tổng tư lệnh Hồng quân Liên Xô
trong buổi lễ tiếp nhận đầu hàng không điều
kiện của quân đội Đức (tháng 5/1945 )

Tướng Mĩ Douglas Mac Arthur ký nhận đầu
hàng vô điều kiện của Nhật. (tháng 8/1945 ở
Châu Âu)

Thế giới
+Tháng 5/1945, Phát xít Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện ở Châu Âu.
+Tháng 8/1945, Phát xít Nhật đầu hàng ở Châu Á.
Trong nước
+Quân Nhật hoang mang dao động cực độ.

Ở trong nước quân
Nhật lúc này ra
sao?

CM tháng 8 nổ ra trong điều
kiện chủ quan và khách quan
hoàn toàn chín muồi .Nhận định
rõ thời cơ có một không hai này
, Hồ Chí Minh đã nêu rõ “ Đây
là thời cơ ngàn năm có một cho
dân tộc vùng dậy. Lần này dù
có phải thiêu cháy dãy Trường
Sơn cũng quyết giành độc lập
cho đất nước”.

Lúc này Đảng ta
đã nhận định thời
cơ cách mạng đã
chín muồi, vậy thời
cơ trong cách mạng
tháng 8-1945 là gì ?

Trước tình hình thuận lợi đó,
Đảng ta đã có chủ trương gì ?

ĐẠI HỘI QUỐC DÂN HỌP TẠI TÂN
TRÀO (TUYÊN QUANG)

CÂY ĐA TÂN TRÀO, MÁI
ĐÌNH HỒNG THÁI (TUYÊN QUANG)

+Quân Nhật hoang mang dao động cực độ.
+Chủ trương của Đảng :
-Uỷ ban khởi nghĩa được thành lập và ra Quân lệnh số 1.
-Ngày 14  15/8/1945 hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên
Quang) quyết định Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
-Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào:Lập ra Ủy ban Dân tộc giải
phóng Việt Nam (tức Chính phủ Lâm thời sau này) do Hồ Chí Minh làm Chủ
tịch

Thư Bác Hồ gửi đồng bào cả nước
nhân dịp tổng khởi nghĩa.

Hỡi đồng bào yêu quý “Giờ quyết định
cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn
quốc đồng bào hãy đứng lên, đem sức
ta mà tự giải phóng cho ta” …

Tháng 12/1944, đồng chí Võ Nguyên Giáp được đồng chí Nguyễn
Ái Quốc giao nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải
phóng quân.
Tháng 4/1945, tại Hội nghị Quân sự Bắc Kỳ, đồng chí được cử
vào Ủy ban Quân sự Bắc Kỳ. Từ tháng 5/1945, đồng chí là Tư lệnh
các lực lượng vũ trang cách mạng mới, thống nhất thành Việt
Nam giải phóng quân; tháng 6/1945, đồng chí được đồng chí
Nguyễn Ái Quốc giao nhiệm vụ thành lập Ủy ban Chỉ huy lâm
thời Khu giải phóng.
 
Tháng 8/1945, đồng chí được cử vào Ban Chấp hành Trung ương
Đảng và Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc. Tại Đại hội Quốc dân Tân
Trào, đồng chí được bầu vào Ủy ban dân tộc giải phóng Việt
Nam;
Bộ ng
trưởng
Nội vụntrong
Đạ
i Tlàướ
VoõBộ
Nguyeâ
GiaùChính
p phủ lâm thời nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa và được bổ sung vào Thường vụ Ban
Chấp hành Trung ương Đảng.

Lễ xuất quân của 34 chiến sĩ Giải phóng quân  tại cây  đa Tân Trào ngày 16-8-1945

  

+Quân Nhật hoang mang dao động cực độ.
+Chủ trương của Đảng :
-Uỷ ban khởi nghĩa được thành lập và ra Quân lệnh số 1.
-Ngày 14  15/8/1945 hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên
Quang) quyết định Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
-Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào:Lập ra Ủy ban Dân tộc giải
phóng Việt Nam (tức Chính phủ Lâm thời sau này) do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
- Chiều 16-8-1945, quân giải phóng do Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào tiến
về thị xã Thái Nguyên.

Em có nhận xét nghĩ gì về
chủ trương của Đảng ?

Lập bảng thống kê diễn biến chính của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám -1945.
Thời
gian

Sự kiện

Xem video và thông tin sgk 92-93-94
thảo luận nhóm

Nhóm 1: Hoàn thành bảng thống kê diễn
biến việc giành chính quyền tại Hà Nội?
Việc giành chính quyền ở Hà Nội có ý
nghĩa như thế nào ?
Nhóm 2 :Hoàn thành bảng thống kê
diễn biến việc giành chính quyền trong
cả nước ?

Lập bảng thống kê diễn biến chính của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám -1945.
Thời
gian

Sự kiện

Xem video và thông tin sgk 92-93-94
thảo luận nhóm
Nhóm 1: Hoàn thành bảng thống kê diễn
biến việc giành chính quyền tại Hà Nội?
Việc giành chính quyền ở Hà Nội có ý
nghĩa như thế nào ?
Nhóm 2 :Hoàn thành bảng thống kê
diễn biến việc giành chính quyền trong
cả nước ?

Thời gian

Sự kiện

1. Ngày 15 /8/1945

- Mặt trận Việt Minh tổ chức diễn thuyết công khai ở 3 rạp hát ở
Hà Nội.

2. Ngày 16/8/1945

- Truyền đơn, biểu ngữ kêu gọi khởi nghĩa xuất hiện khắp nơi
ở Hà Nội

3. Ngày 19/8/1945

- Cuộc mít tinh khổng lồ tại Nhà hát lớn Hà Nội, sau đó quần
chúng toả đi nhanh chóng chiếm các vị trí chiến lược.
=> Khởi nghĩa thắng lợi tại Hà Nội.

- Cổ vũ mạnh mẽ đối với phong trào khởi nghĩa giành chính
quyền trong cả nước.
- Làm cho kẻ thù hoang mang, dao động.

Lễ mít tinh ngày 19/8/1945 tại Nhà hát lớn Hà Nội

Nhạc sĩ Văn Cao
Tiến quân ca là một bài hát do
nhạc sĩ Văn Cao (1923-1995)
sáng tác vào năm 1944. 
Ngay từ khi ra đời, bài hát được
coi là bài hát chính thức của Mặt
trận Việt Minh. 

BẮC GIANG(18/8)

HÀ NỘI (19/8)

HẢI DƯƠNG (18/8)

HÀ TĨNH(18/8)
HUẾ(23/8)

QUẢNG NAM (18/8)

SÀI GÒN ( 25/ 8 )

Thời gian

Sự kiện

14 -18/ 8/ 1945

Nhiều xã, huyện thuộc một số tỉnh nối tiếp nhau giành chính
quyền : Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam.

19/8/1945

Hà Nội giành chính quyền

23/8/1945

Huế giành chính quyền

25/8/1945

Giải phóng Sài Gòn

28/8/1945

Cả nước đã được giải phóng

2/9/1945

Chủ Tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra
nước Việt nam dân chủ cộng hoà, tại quảng trường Ba Đình – Hà
Nội.

Ý nghĩa lịch sử của cách mạng
tháng Tám đối với dân tộc và thế
giới?

Ý nghĩa lịch sử

* Đối với Việt Nam
- Là một thắng lợi vĩ đại, đã phá tan tầng xiềng xích Pháp – Nhật, lật nhào ngai
vàng phong kiến. Việt Nam trở thành một nước độc lập dưới chế độ dân chủ
Cộng hoà, đưa nhân dân từ thân phận nô lệ trở thành người dân của một nước
độc lập, tự do, làm chủ nước nhà.
* TG
- Thắng lợi đầu tiên của một nước thuộc địa trong đấu tranh tự giải phóng, cổ vũ
tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa

Nguyên nhân thắng lợi của cách mạng
tháng Tám năm 1945?

Nguyên nhân thắng lợi (sgk-95)

Luật chơi
•
•
•
•

Các câu hỏi được ẩn sau 6 ô số
Giơ tay để giành quyền trả lời
Mỗi câu trả lời dúng đuọc cộng 1đ thưởng
Đoán được hết 6 ô nếu đoán được ô hình ảnh
thì được cộng thêm 2đ

3.
Trong
cách
mạng
tháng
8dấu
năm
1945,
những
tỉnh
nàothời
giành
1.
Chủ
Hồthời
Chí
Minh
đọc
bản
Tuyên
ngôn
độc lập
vào
5. Ngày
Nêu tịch
mốc
gian
đánh
cuộc
khởi
nghĩa
thành
công
ở
2.
19-8-1945
diễn
ra
sự
kiện
lịch
sử
gì?
4. Lệnh
tổng
khởi
nghĩa
nước
được
ban
bốtrong
ở đâu?
6.Thời
gian
đánh
dấu
cáchtrong
mạngcả
tháng
Tám
thành
công
cả nước?
được
chính
quyền
sớm
nhất?
gian
nào?
Huế, Sài Gòn?

1

2

3

4

5

6

Ngôi nhà số 48
hàng Ngang quận
Hoàn Kiếm Hà Nội,
nơi Bác Hồ ở trong
Trả
câu
2:
những
ngày
đầu
Trả lời
lời
câu 5:
3:
1:
4:
Trả
lời
câu
6:
Huế:
23
8
-1945
Cách
mạng
tháng
8
về
Nội Hải
và là
nơi
BắcHà
Giang,
Dương,
chiều
2-9-1945
Tân
Trào
Tuyên
Quang
Sài
Gòn:
25
8
-1945
thành
công
ở
Hà
Nội
28
– 8Quang
– 1945
Bác
viết
Bản
tuyên
Hà Tĩnh,
Nam
ngôn độc lập.

BÀI TẬP

Câu 1. Ở châu Âu, phát xít Đức đã bị tiêu diệt hoàn toàn và buộc phải đầu hàng không điều
kiện Đồng minh vào thời gian nào?
a. 4/1945.
b. 5/1945.
c. 6/1945.
d. 7/1945.
Câu 2. Ở Châu Á, quân phiệt Nhật đã đầu hàng Đồng minh không điều kiện vào thời gian
nào?
a.8/1945.
b. 8/1945.
c. 8/1945.
d. 8/1945.
Câu 3. Phát xít Nhật đầu hàng thì quân Nhật ở Đông Dương cũng bị tê liệt, chính phủ tay
sai thân Nhật Trần Trọng Kim hoang mang cực độ. Đây là thời cơ ngàn năm có một cho
nhân dân ta dành độc lập. Đó là hoàn cảnh vô cùng thuận lợi cho:
a. Hưởng ứng chỉ thị “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”.
b. Phá kho thóc Nhật giải quyết nạn đói.
c. Cao trào kháng Nhật cứu nước.
d. Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kịp thời phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước

Câu 4. Tháng 8/1945 điều kiện khách quan bên ngoài rất thuận lợi, tạo thời cơ cho nhân
dân ta vùng lên giành lại độc lập, đó là:
a. Sự thất bại của phe phát xít ở chiến trường châu Âu
b. Sự thắng lợi của Hồng quân Liên Xô ở mặt trận Xô - Đức.
c. Sự nổi dậy giành thắng lợi của nhân dân các nước Đông Âu.
d. Sự tan rã của phát xít Đức và sự đầu hàng vô điều kiện của phát xít Nhật
Câu 5. Hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương họp từ ngày 14 đến 15/8/1945 ở
đâu?
a. Pác Bó (Cao Bằng)
b. Tân Trào (Tuyên Quang)
c. Bắc Sơn (Võ Nhai)
d. Phay Khắt (Cao Bằng)
Câu 6. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp từ ngày 13 đến 15/8/1945 đã quyết định vấn đề gì?
a. Khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.
b. Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.
c. Khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn.
d. Tổng khởi nghĩa trong cả nước, giành lấy chính quyền trước khi quân Đồng minh vào.

Câu 7. Đại hội Quốc dân được tiến hành ở Tân Trào (Ngày 16/8/945) gồm những đại biểu
thuộc các thành phần nào?
a. Ba xứ thuộc đủ các giới, các đoàn thể, các dân tộc tiêu biểu ý chí và nguyện vọng của toàn
dân.
b. Giai cấp công nhân, nông dân cả nước.
c. Giai cấp tiểu tư sản, họp sinh, sinh viên, trí thức cả nước.
d. Các Đảng phái đoàn thể tổ chức mặt trận trong cả nước.
Câu 8. Các đại biểu đều nhất trí tán thành quyết định Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 sắc
lệnh của Việt Minh, lập ủy Ban Dân tộc giải phóng Việt Nam (tức Chính phủ Lâm thời) do
Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu, đó là quyết định của:
a. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (14/8/1945)
b. Đại hội Quốc dân ở Tân Trào (16/8/1945)
c. Hội nghị mở rộng Ban Thường vụ Trung ương (9/3/1945)
d. Hội nghị Quân sự Bắc Kì (4/1945)
Câu 9. Chiều ngày 16/8/1945 theo lệnh của ủy ban khởi nghĩa, một đội giải phóng quân do
đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, xuất phát từ Tân Trào về giải phóng thị xã nào?
a. Giải phóng thị xã Cao Bằng.
b. Giải phóng thị xã Thái Nguyên.
c. Giải phóng thị xã Tuyên Quang.
d. Giải phóng thị xã Lào Cai.

Câu 10. Khẩu hiệu “Đánh đuổi Nhật-Pháp” được thay bằng khẩu hiệu “Đánh đuổi phát xít
Nhật” được nêu trong:
a. Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng (9/3/1945)
b. Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” (12/3/1945)
c. Hội nghị toàn quốc của Đảng (13-15/8/1945)
d. Đại hội quốc dân ở Tân Trào (16/8/1945)
Câu 11. “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến, toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem
sức ta mà tự giải phóng cho ta...” Đó là lời kêu gọi của?
a. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (14/8/1945)
b. Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn quốc nổi dậy khởi nghĩa
c. Đại hội Quốc dân ở Tan Trào (16/8/1945)
d. Thư Hồ Chí Minh gửi đồng bào cả nước kêu gọi nổi dậy tổng khởi nghĩa giành chính quyền
Câu 12. Quyết đĩnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước, giành chính quyền trước khi quân Đồng
minh vào Việt Nam. Đó là nội dung của Nghị quyết nào?
a. Nghị quyết Hội nghị Trung ương Đảng lần VIII (10 -19/5/1941)
b. Nghị quyết của Đảng tại Hội nghị toàn quốc (13-15/8/1945)
c. Nghị quyết của Đại hội quốc dân ở Tân Trào
d. Nghị quyết của Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp ngay đêm 9/3/1945.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài cũ:
+ Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố như thế nào?
+ Diễn biến chính của cách mạng tháng Tám năm 1945.
+ Nguyên nhân thành công và ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Tám năm 1945.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 24: Mục I, II và III.
+ Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám năm 1945: Tìm hiểu những thuận lợi và
khó khăn.
+ Đảng và chính phủ xây dựng chính quyền và giải quyết những khó khăn như thế nào?