

KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
Caâu 2: Dựa vào hình vẽ hãy nêu kí
hiệu tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản
xạ, pháp tuyến
Câu 3: Nêu kết luận về sự khúc xạ ánh
sáng khi ánh sáng truyền từ không khí
sang nước và ngược lại.

S

N

Kh«ng
khÝ
I

Nưíc
N'

K

KIỂM TRA MIỆNG
ĐÁP ÁN
Câu 1: Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi
trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường gọi
là hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
Câu 2: - Tia tới SI
- Góc tới SIN
- Tia khúc xạ IK
- Góc khúc xạ KIN'
- Pháp tuyến NN'
Câu 3: - Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì:
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.
- Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì:
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
+ Góc khúc xạ lớn hơn góc tới.

Bạn Kiên: Cậu dùng loại
kính gì hứng ánh sáng
Mặt Trời mà lại đốt cháy
được miếng giấy trên sân
như vậy?
Bạn Long: Anh tớ bảo
đó là thấu kính hội tụ.
Bạn Kiên: Thấu kính hội
tụ là gì nhỉ?

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
1. Thí nghiệm.

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I - ĐẶC ĐIỂM CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Thí nghiệm.

Dụng cụ thí nghiệm:
 Nguồn điện.
 Một số dây dẫn điện.
 Một bộ phát tia laze.
 Một thấu kính hội tụ.
 Một giá quang học.
 Một hộp chứa khói.
Tiến hành thí nghiệm:
Bước 1: Mắc mạch
điện theo hình 42.2
Bước 2: Chiếu một chùm sáng tới song song theo
phương vuông góc với mặt thấu kính hội tụ.

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU
KÍNH HỘI TỤ
1. Thí nghiệm.
• C1. Chuøm tia loù ra khoûi thaáu kính coù
y chæ
tia ngöôø
tôùi, tia
loùgoï
trong
•C2.
ñaëcHaõ
ñieå
m gìramaø
i ta
i noùthí
laø thaáu
nghieä
. i tuï?
kínhmhoä
Là chùm hội tụ

phát
từi nguồn
sáng
*Tia
Tia
saùnra
g tôù
thaáu kính
goïđến
i laø thấu
tia tôùkính:
i. Tia
tiangtới.
saù
ra khoûi thaáu kính goïi laø tia loù.
Tia sáng ló ra từ thấu kính đến màn chắn:
tia ló

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
1. Thí nghiệm.
2. Hình dạng của thấu kính hội tụ
Thaáu kính hoäi tuï laøm baèng vaät
lieäu trong suoát, coù phaàn rìa moûng
hôn phaàn ôû giöõa.
Kí hieäu cuûa thaáu kính hoäi tuï:

C3. Tìm hieåu, so saùnh ñoä daøy phaàn
rìa so vôùi phaàn giöõa cuûa thaáu
kính hoäi tuï duøng trong thí
nghieäm
Caùc daïng thaáu kính hoäi tuï:

C3: Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng
hơn phần giữa.

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Trục chính: :( )

C4. Quan saùt laïi thí nghieäm. Trong ba
tia tôùi thaáu kính, tia naøo qua thaáu kính
truyeàn thaúng khoâng bò ñoåi höôùng?

C4 Trong 3 tia
sáng tới thấu kính,
tia ở giữa truyền
thẳng, không bị đổi
hướng.

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Trục chính: :( )
2. Quang tâm: O
O

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH • C5. Quan saùt laïi thí nghieäm ôû
HỘI TỤ
hình 42.2 vaø cho bieát ñieåm hoäi tuï
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
F cuûa chuøm tia loù naèm treân
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
ñöôøng thaúng chöùa tia tôùi naøo?
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Haõy bieåu dieãn chuøm tia tôùi vaø
1. Trục chính: :( )
chuøm tia loù treân hình 42.4
C5: Điểm hội tụ
2. Quang tâm: O
O
F
của
chùm
tia
3. Tiêu điểm: F
tới song song
với trục chính
của thấu kính,
F
O
nằm trên trục
chính của thấu
kính.

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH C6. Vaãn thí nghieäm treân, neáu chieáu
chuøm tia tôùi vaøo maët beân kia cuûa thaáu
HỘI TỤ
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, kính thì chuøm tia loù coù ñaëc ñieåm gì?
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
F
O
THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Trục chính: :( )
2. Quang tâm: O
Chùm tia ló vẫn hội tụ tại một điểm
3. Tiêu điểm: F
trên trục chính của thấu kính
Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F
và F' nằm trên trục chính ở hai phía
F
O
của thấu kính và cách đều quang tâm
(đối xứng nhau qua thấu kính).


.

F

O

.

F'

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Trục chính: :( )
2. Quang tâm: O
3. Tiêu điểm: F
4. Tiêu cự: f
Khoảng cách từ quang tâm đến
mỗi tiêu điểm OF = OF' = f gọi là tiêu
cự của thấu kính

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH
HỘI TỤ
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
III- VẬN DỤNG

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
III. VẬN DỤNG

C7

S



.
.

F

O

.'

F

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
III. VẬN DỤNG

C7

S



.
.

F

O

.'

F

.

S'

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
III. VẬN DỤNG

Đặc điểm đường truyền của ba tia sáng đặc biệt
qua thấu kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì
tia ló tiếp tục truyền thẳng



+ Tia tới song song với trục
chính thì tia ló đi qua tiêu điểm.
+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló
song song với trục chính.

O
F'

F


F'

F


O
F

F'

TIẾT 45 - BÀI 42 -THẤU KÍNH HỘI TỤ
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH • C8. Haõy traû lôøi caâu hoûi ôû phaàn môû baøi:
HỘI TỤ
• Thaáu kính hoâïi tuï laø gì?
II- TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM,
TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA + Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần
THẤU KÍNH HỘI TỤ
rìa mỏng hơn phần giữa.
+ Khi chiếu chùm tia sáng tới song song
III- VẬN DỤNG
với trục chính của thấu kính hội tụ thì
chùm tia ló sẽ hội tụ tại tiêu điểm của
thấu kính.

-Thấu kính hội tụ được ứng dụng rất
nhiều trong đời sống và kỹ thuật
- Kính thiên văn

KÍNH HIỂN VI

ỐNG NHÒM

MÁY ẢNH

Tia tới song song với trục chính của TKHT cho tia ló :



A

Đi qua điểm giữa quang tâm và tiêu điểm.

B

Đi qua tiêu điểm.

C

Truyền thẳng theo phương của tia tới.

D

Song song với trục chính.

Tiêu cự của TKHT làm bằng thủy tinh có đặc điểm:



A

Thay đổi được.

B

Các thấu kính có tiêu cự như nhau.

C

Không thay đổi được.

D

Thấu kính dày hơn có tiêu cự lớn hơn.

Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:



A

Chùm song song.

B

Lệch về phía trục chính so với tia tới.

C

Lệch ra xa trục chính so với tia tới.

D

Phản xạ ngay tại thấu kính.

-Ñoái vôùi baøi hoïc ôû tieát hoïc naøy:
+ Cần nắm: Đặc điểm của thấu kính hội tụ
Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu
kính hội tụ
+ Học bài và làm bài tập từ 42-43.7, 8, 9 (SBT)
+ Đọc mục “Có thể em chưa biết”
-Ñoái vôùi baøi hoïc ôû tieát hoïc tieáp theo:
Xem trước bài “Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ”
+ Tìm hiểu: Cách dựng ảnh của một điểm sáng, vật sáng
+ Chuẩn bị: Kẻ bảng 1 SGK trang 117 vào vở.
+ Ôn lại các tính chất đồng dạng của tam giác.