BÀI 7

TRÍ TUỆ DÂN GIAN
Văn bản 2 :

NHỮNG KINH NGHIỆM
DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
NGỮ VĂN 7
CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN
GIAN VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I. Chuẩn bị đọc:

Theo em để chăn nuôi trồng trọt đạt hiệu quả, người
lao động thường đặc biệt chú ý đến những yếu tố nào?

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

II. Trải nghiệm cùng văn bản:
1. Tấc đất tấc vàng.
 2. Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.
 3. Nhai kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa.
4. Khoai ruộng lạ, mạ ruộng quen.
 5. Mưa tháng Tư hư đất, mưa tháng Ba hoa đất.
6.
Lú́a chiêm né́p ở đầu bờ,
  Hễ̃ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

II. Trải nghiệm cùng văn bản:
III. Suy ngẫm và phản hồi:

NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
* Chú thích:
? Dựa vào phần chú thích em hãy đọc các từ khó

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
1.Các đặc điểm của tục ngữ được thể hiện:
 - Ngắn gọn
- Có nhịp điệu, hình ảnh. 
- Hầu hết đều có vần và thường là vần lưng. 
- Đó là những câu được sử dụng trong lời nói hằng ngày. Có
nội dung, tục ngữ thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về
thiên nhiên, lao động sản xuất. 

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
2. Số chữ, số dòng, số vế của các câu tục ngữ:

Câu
1
2
3
4
5

Số chữ

Số dòng

Số vế

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
2. Số chữ, số dòng, số vế của các câu tục ngữ:
Câu
1
2
3
4
5

Số chữ

Số dòng

Số vế

4
8
8
6
10

1
1
1
1
1

2
2
2
2
2

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

3. Tác dụng của vần trong các câu tục ngữ:
Câu
2
3
4
5
6

Cặp vần
Lụa - lúa
Lâu - sâu
Lạ - mạ
Hư - hoa
Nép - lên

=> giúp câu có nhịp điệu, liền mạch hơn. 

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

4.So sánh hình thức giữa các câu tục ngữ:
  Hai câu tục ngữ số 1 và số 6 không có sự đối xứng rõ
ràng giữa các vế so với các câu 2,3,4,5. 

VĂN BẢN: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
5. Thông điệp được gửi gắm qua câu 5:
Mưa tháng Tư hư đất, mưa tháng Ba hoa đất.
Nghệ thuật +Hình thức: Gieo vần, 2 vế.
Nội dung: Kinh nghiệm trong trồng trọt của ông cha ta : Ngày xưa,
một năm nhân dân ta chỉ làm hai vụ lúa: vụ chiêm và vụ mùa (vụ
mười) . Tháng ba nắng hạn, ruộng đồng khô cạn, khi lúa đang trổ
đòng đòng. Mưa tháng ba đối với nhà nông là 'cơn mưa vàng' làm
cho lúa tốt bời bời, bội thu. Trái lại, trong tháng tư, lúa sắp chín,
khoai đỗ sắp thu hoạch, nếu mưa nhiều sẽ gây nhiều thiệt hại lớn cho
nhà nông.

VĂN BẢN 2: NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
Câu 6:
 

Lúa chiêm né́p ở đầu bờ,
Hễ̃ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

Nghệ thuật:
Gieo vần, thơ lục bát, nhân hóa. câu tục ngữ hay,
sinh động và dễ hình dung hơn với người đọc
Nội dung: Trồng lúa vào vụ chiêm  (vụ lúa trong mùa hè thường khô
hạn và thiếu nước) nên cây lúa chỉ đạt tầm ngang bờ ruộng thôi.Hễ
nghe sấm động (có sấm động dẫn đến mưa dông) cây lúa sẽ trổ bông
và cho mùa màng bội thu.

NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
III – TỔNG KẾT:
1. Nghệ thuật:
- Cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc.
- Kết cấu diễn đạt theo kiểu đối xứng, nhân quả,…
- Tạo vần, nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận dụng.
2. Nội dung:
Tục ngữ về lao động sản xuất là những kinh nghiệm từ
quan sát và là bài học quý giá của nhân dân ta.

NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
IV – LUYỆN TẬP:

Trò chơi:
Ai nhanh hơn?
GV cho 4 tổ thi tìm tục ngữ theo 2 chủ đề
trên, trong vòng 4 phút tổ nào tìm được
nhiều thì sẽ chiến thắng và có điểm miệng.