CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG
SINH HỌC 8

GV: Viêng Văn Quý, Trường PTDT BT THCS ĐĂK TĂNG

Não
trung
gian

Đại não
8

6

5

4
Trụ
não

3

2
1

7
Tiểu não

Bài 47: ĐẠI NÃO
Đại não người có
cấu tạo và
chức năng như
thế nào?

Bài 47:
I. Cấu tạo của đại não

ĐẠI NÃO

Đại não

Tiểu não
Não
trung gian

Trụ não

ĐẠI NÃO

Bài 47:
I. Cấu tạo của đại não

Rãnh liên bán cầu

Đại não là phần não
phát triển nhất ở
người.
1. Cấu tạo:
a. Cấu tạo ngoài:

- Rãnh liên bán cầu
chia đại não thành hai
nửa: bán cầu não trái
và bán cầu não phải.

Bán cầu

Bán cầu

não trái

não phải

H47-1. Hình não bộ nhìn từ trên
xuống

Rãnh liên bán cầu

Thùy trán
Khe não

Thùy trán

Thùy đỉnh

Rãnh đỉnh

Thùy chẩm
Rãnh thái
dương
Khúc
cuộn
não

Thùy đỉnh

Hình 47-1: Não bộ nhìn từ trên

Thùy thái
dương

Hình 47-2: Bán cầu não trái

HOẠT ĐỘNG NHÓM: 4 phút
Rãnh liên
bán cầu

Thùy
trán
Khe
não

Thùy đỉnh
Khúc
Thùy chẩm
cuộn
não Não bộ nhìn từ trên
Thùy
Rãnh trán
đỉnh
Rãnh
thái
dương
Thùy
thái
dương

Thùy
đỉnh
Thùy
chẩm

Bán cầu não trái

Bề mặt của đại não có nhiều nếp gấp,
rãnh
khe
..(2)..
..(1)..
đó là các……...và…………làm
tăng diện
tích bề mặt vỏ não (nơi chứa thân của
các nơron) lên tới 2300-2500cm2. Hơn
2/3 vỏ não nằm trong các khe và rãnh.
Vỏ não chỉ dày khoảng 2-3mm, gồm 6
lớp, chủ yếu là các tế bào hình tháp.
Các rãnh chia mỗi nửa đại não ra làm
các thùy. Rãnh đỉnh ngăn cách
..(4)..
..(3)..
đỉnh
thùy……………..và
thùy……………….;
trán
Rãnh thái dương ngăn cách thùy trán
..(5)..
thùy
thái dương
với …………………….Trong
các thùy,
các khe đã tạo thành các hồi hay khúc
cuộn não.

Bài 47:
I. Cấu tạo của đại não

Đại não là phần não phát triển nhất ở người.

ĐẠI NÃO
Rãnh liên
bán cầu

Thùy
trán
Khe
não

1. Cấu tạo:
a. Cấu tạo ngoài:
- Rãnh liên bán cầu chia đại não thành hai
nửa(bán cầu não trái và bán cầu não phải)
- Bề mặt đại não có nhiều nếp gấp đó là các
rãnh và khe --> làm cho diện tích bề mặt của
vỏ não tăng lên, mặt khác chia vỏ não thành
các thùy (Thùy trán, thùy đỉnh, thùy chẩm,
thùy thái dương) và các hồi não.

Khúc
cuộn
não
Rãnh
đỉnh

Thùy đỉnh
Thùy chẩm
Não bộ nhìn từ trên
Thùy
trán

Rãnh thái
dương
Thùy thái
dương

Thùy đỉnh
Thùy
chẩm

Bài 47:

I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
a. Cấu tạo ngoài:
b. Cấu tạo trong:
Chất xám
Chất trắng

Các nhân nền

ĐẠI NÃO

- Bề mặt của đại não được phủ bởi một lớp chất xám
làm thành vỏ não. Bề mặt của đại não có nhiều nếp
rãnh
khe
gấp đó là…………….và
…………….
làm tăng diện tích
bề mặt vỏ não (nơi chứa thân các nơron) lên tới 2300
- 2500 cm2 . Hơn 2/3 bề mặt của não nằm trong các
khe và rãnh. Vỏ não chỉ dày 2 – 3mm, gồm 6 lớp, chủ
yếu là các tế bào hình tháp.
Các rãnh chia mỗi nửa đại não thành các thùy. Rãnh
đỉnh
đỉnh ngăn cách thùy …………….và
thùy …………….;
trán
rãnh thái dương ngăn cách thùy trán và thùy đỉnh với
thái dương
thùy……………......Trong
các thùy, các khe đã tạo
thành các hồi hay khúc cuộn não.

Dưới vỏ não là …………….,
chất trắng trong đó chứa
các nhân nền (nhân dưới vỏ).
? Cấu tạo trong của đại não như thế nào?
Hình 47-3

Chất xám bao ngoài tạo thành lớp vỏ não,
chất trắng bên trong.

Bài 47: ĐẠI

NÃO

I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:

Chất xám

a. Cấu tạo ngoài:

Chất trắng

b. Cấu tạo trong:

- Chất xám nằm ngoài tạo
thành vỏ não dày 2-3mm,
gồm 6 lớp tế bào.
- Chất trắng nằm dưới vỏ
não.Trong chất trắng còn
có các nhân nền.

Các nhân
nền

Hình 47-3

Một số hình ảnh gợi ý chức năng của đại não?
Sau khi bị tai biến
mạch máu não

Một người bỗng
dưng mất trí nhớ

Sau khi bị chấn
thương sọ não

Người bị liệt

Sau khi bị viêm
màng não

Chân không
cử động được,
nói ngọng...

Một con chó bình thường

Một con chó bị cắt bỏ vỏ não

Con vật nhận biết được các sự vật xảy
ra xung quanh

Con vật trở nên thờ ơ, lãnh đạm với mọi
thứ xung quanh

Phân biệt được ai quen, ai lạ

Không phân biệt được ai quen, ai lạ

Tự biết đi tìm thức ăn khi đói
......

Dù đói cũng không biết tự đi tìm thức
ăn…

Học được một số điều đơn giản
mà chủ dạy, hình thành được
các phản xạ có điều kiện

Mất tất cả các phản xạ có điều
kiện đã được thành lập, nó
không còn nhớ gì....

Qua những hình ảnh mà chúng ta vừa
quan sát em có kết luận gì về vai trò
của vỏ não (chất xám)?
Vỏ não là trung ương thần kinh của các
phản xạ có điều kiện, trí nhớ, trí khôn.

Bài 47:ĐẠI

I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
Đường liên
bán cầu
Các nhân
nền

Đường dẫn
truyền
xuống

Hình 47-3

Chất xám
Chất trắng

Nơi bắt chéo
của đường dẫn
truyền xuống

NÃO

- Chất trắng có chức năng gì?
- Chất trắng là các đường dẫn truyền nối
các vùng của võ não, nối vỏ não với phần
dưới của não, với tủy sống. Hầu hết các
đường này đều bắt chéo.
Một người bị tổn thương
bán cầu não trái sẽ để lại
hậu quả gì?

Nửa thân bện phải bị
tê liệt

Bài 47:

ĐẠI NÃO

I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:

- Chất xám :là trung tâm
của các phản xạ có điều
kiện.
- Chất trắng: là các đường
dẫn truyền nối các vùng
vỏ não với nhau và nối vỏ
não với các phần dưới của
hệ thần kinh.

Đường liên
bán cầu
Các nhân
nền

Đường dẫn
truyền
xuống

Chất xám
Chất trắng

Nơi bắt chéo
của đường dẫn
truyền xuống

Bài 47:ĐẠI

NÃO

II. Sự phân vùng chức năng của đại não
Quan sát H47-4. Một số vùng chức năng của vỏ não

Dựa vào thông tin trong SGK, đối chiếu với hình 47- 4, hãy chọn
các số tương ứng với các vùng chức năng để điền vào ô trống.

a) Vùng cảm giác
b) Vùng vận động

4

3

c) Vùng hiểu tiếng nói
d) Vùng hiểu chữ viết
e) Vùng vận động ngôn ngữ
g) Vùng vị giác
h) Vùng thính giác
i) Vùng thị giác

5

2
8

6

7
1

Vùng
vận
động
ngôn
ngữ

Vùng vận động
Rãnh
đỉnh

Thùy đỉnh
Vùng hiểu
chữ viết

Thùy
trán
Rãnh
thái
dương
Vùng
vị giác

Vùng cảm giác

Thùy
chẩm

8
Thùy thái
dương

Vùng
thị
giác
Vùng hiểu
tiếng nói
Vùng thính giác

Vùng chức năng nào ở vỏ não không phát triển ở động vật?

Bài 47

ĐẠI NÃO

II. Sự phân vùng chức năng của đại não

- Vỏ não có nhiều vùng, mỗi vùng có chức năng riêng.
- Ở người xuất hiện thêm vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu
tiếng nói và vùng hiểu chữ viết

So sánh não người với động vật thuộc lớp thú?
Tinh tinh

Người

Khối lượng não/ khối
lượng cơ thể người (1/46)

Đặc điểm

Khối lượng não/ khối
lượng cơ thể thú (1/100)

Người

Tinh tinh

Khối lượng não/ khối lượng cơ
thể

Lớn hơn

Nhỏ hơn

Số lượng khe và rãnh trên vỏ não

Nhiều hơn

Có vùng vận động ngôn ngữ, vùng
hiểu tiếng nói, vùng hiểu chữ viết

Có

Ít hơn
Không

Những đặc điểm tiến hoá về cấu tạo và chức
năng của đại não người so với thú là:

- Khối lượng não so với cơ thể ở người lớn hơn các động
vật khác thuộc lớp Thú.
- Vỏ não có nhiều khe, rãnh làm tăng diện tích bề mặt
(khối lượng chất xám lớn)
- Ngoài trung khu vận động và cảm giác như các động
vật thuộc lớp Thú, ở người còn có các trung khu cảm
giác và vận động ngôn ngữ (nói, viết, hiểu tiếng nói,
hiểu chữ viết)

LUYỆN TẬP

Chúng ta cần làm gì
để bảo vệ bộ não ?

 Chấp hành luật giao thông,
tham gia giao thông phải đội
mũ bảo hiểm.
 Tiêm vacxin phòng chống
bệnh viêm màng não.
 Tránh đùa giỡn gây
thương tích ảnh hưởng đến
não.

Câu 1. Bộ phận nào chia đại não thành hai nửa?
A

Rãnh thái dương.

B

Não trung gian.

C

Rãnh liên bán cầu.

D

Rãnh đỉnh.

2
1
11
0
1
2
3
5
6
7
8
9
4
1
9
8
7
6
5
4
3
2
0

Câu 2. Các nếp nhăn trên vỏ đại não có chức năng gì?
A

Giảm thể tích não bộ.

B

Tăng diện tích bề mặt.

C

Giảm trọng lượng của não.

D

Sản xuất nơron thần kinh.

2
1
11
0
1
2
3
5
6
7
8
9
4
1
9
8
7
6
5
4
3
2
0

Câu 3. Cấu trúc nào không xuất hiện trên vỏ não?

A

Nếp nhăn.

B

Chất xám.

C

Chất trắng.

D

Dây thần kinh.

2
1
11
0
1
2
3
5
6
7
8
9
4
1
9
8
7
6
5
4
3
2
0

Câu 4. Vì sao con người có thể sử dụng ngôn ngữ để giao
tiếp ?
A

Não bộ người có vùng vận động ngôn ngữ
và vùng hiểu tiếng nói, chữ viết.

B

Cơ mặt người tiến hóa hoạt động linh
hoạt.

C

Do đặc tính của bộ linh trưởng.

D

Não bộ người có vùng vận động và cảm
giác.

2
1
11
0
1
2
3
5
6
7
8
9
4
1
9
8
7
6
5
4
3
2
0

Rãnh liên bán cầu
chia đại não thành
hai nửa(BCN trái
và BCN phải)
Mỗi bán cầu
có 3 rãnh chia
đại não thành
4 thùy…
Các rãnh và khe làm
tăng diện tích bề
mặt vỏ não.

Chất xám (ngoài)
làm thành vỏ não
Chất trắng (trong)
làm thành các đường
thần kinh.
Chất xám:Trung khu
của PXCĐK
Chất trắng: Dẫn
truyền
Các vùng chức
năng của đại não:…

Hướng dẫn về nhà:
.
6
4
i
à
b
i
lạ
n
ô
,
)
I
(
7
4
i
 Học bà
 Đọc mục em có biết?
h
n
i
k
n
ầ
h
t
ệ
H
:
8
4
i
 Chuẩn bị trước bà
sinh dưỡng

DẶN DÒ VỀ NHÀ
- Tập vẽ sơ đồ đại não

Giờ học kết thúc xin trân trọng cảm ơn
- Trả lời các câu hỏi cuối bài trong SGK
các thầy giáo, cô giáo và các em học sinh
- Đọc mục emVuquynh
có biết

KÍNH CHÚC
GIÁO
CÁC
EMdưỡng”
HỌC SINH LUÔN MẠNH KHỎE
- SoạnTHẦY,
bài 48CÔ
“Hệ
thầnVÀ
kinh
sing

THCS Hùng Dũng - Hưng Hà - Thái Bình
Tháng 01 Năm 2010