Gi¸o viªn:

Vũ Thị Thủy

văn bản:

NGẮM TRĂNG
(Vọng nguyệt)

___Trích “ Nhật kí trong tù – Hồ Chí Minh__

I.Đọc-Hiểu chú thích văn bản:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

1. Tác giả:
*Quê hương:
- Kim Liên - Nam Đàn - Nghệ An
- Gia đình nho học có truyền thống cách mạng.
*Con người:
- Vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc , một chiến sĩ cộng sản quốc tế .
- Nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước.
- Một Danh nhân văn hóa thế giới …
* Sự nghiệp sáng tác:
- Nhiều tác phẩm nổi tiếng
- Nhiều thể loại trên nhiều lĩnh vực.

I.Đọc - Hiểu chú thích văn bản:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Tập thơ “Nhật ký trong tù”:
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Chữ viết:
- Số lượng:
- Mục đích sáng tác:
- Giá tri tập thơ:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

I.Đọc-Hiểu chú thích văn bản:

-

2. Tác phẩm: * Tập thơ “Nhật ký trong tù”:
- Hoàn cảnh sáng tác: (8/1942 ->9/ 1943 ) Bác bị
bắt giam ở Trung Quốc.
- Chữ viết:

chữ Hán

- Số lượng:

133 bài

- Mục đích sáng tác: “ ngâm ngợi cho khuây”
- Giá tri tập thơ:
+ Nội dung: Hiện thực cuộc sống ngục tù, vẻ đẹp
tâm hồn HCM.
+ Nghệ thuật: Thể thơ, chất cổ điển – hiện đại ...

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

-

II. Đọc – Hiểu văn bản:

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

1. Tìm hiểu chung:

Phiên âm

* Đọc

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

*Thể thơ:
* PTBĐC:
* Nhân vật trữ tình:
* Bố cục:

Dịch thơ
Trong tù không rựơu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
(Bản dịch của Nam Trân)

II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Tìm hiểu chung:
*Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
*PTBĐC: Biểu cảm
* Nhân vật trữ tình: Người tù - người
chiến sĩ cộng sản Hồ Chí Minh.
* Bố cục:

2 phần:

- Hai câu đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng
- Hai câu cuối : Cuộc ngắm trăng

2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Dịch thơ
Trong tù không rựơu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
(Bản dịch của Nam Trân)

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:

Câu 1,2:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
- Ngắm trăng trong tù
- Cuộc sống khổ cực,

thiếu thốn, bị đày đọa

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Cuộc sống khổ cực, mất tự do.

Câu 1 :

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,

- Điệp từ vô (không), kết hợp từ diệc (cũng)

Nhấn mạnh những thứ không có trong tù
Tâm trạng tiếc nuối không có rượu
và hoa để thưởng trăng và khao khát
thưởng trăng trọn vẹn.

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu văn bản :
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Cuộc sống khổ cực, mất tự do.

Câu 2:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
( Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.)
…nại nhược hà?

…khó hững hờ.

Câu nghi vấn

Câu trần thuật

Bộc lộ cảm xúc
Cảm xúc bối rối,
xốn xang.

Miêu tả, kể

Thái độ khó làm ngơ

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Cuộc sống khổ cực, mất tự do.
=>Tình yêu thiên nhiên say đắm,
rung động mãnh liệt trước cảnh
trăng sáng và khao khát được ngắm
trăng.

b. Cuộc ngắm trăng:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Câu 1,2:

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối tử lương tiêu nại nhược hà?

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
b. Cuộc ngắm trăng:

-

Câu 3,4:

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
* Phép đối:
Nhân

song

minh nguyệt,

Nguyệt

song

thi gia.

* Phép nhân hóa: Nguyệt : tòng, khán

* Điệp từ: khán

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Câu 3,4:

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

* Phép đối:
-> Tạo nên tính cân đối nhịp nhàng
->Người và trăng chủ động vượt qua song sắt lao tù tìm đến với nhau.
- >Tình cảm gắn bó, giao hòa, đồng điệu
=> Khoảnh khắc lãng mạn, giàu chất thơ, chất họa, tạo thế “đối diện đàm tâm”.
* Phép nhân hóa: Nguyệt : tòng, khán
-> Trăng có nét mặt, ánh mắt, tâm hồn
-> Là bạn tâm giao đồng cảm, sẻ chia, hiểu thấu được tình cảm của người.
* Điệp từ: khán
-> Người và trăng đan lồng hòa quyện, cùng ngắm nhìn nhau, hướng về nhau,
giao hòa với nhau.

Câu 3,4:

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu văn bản :
b. Cuộc ngắm trăng:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

- Người và trăng chủ động tìm
đến với nhau, gần gũi, gắn bó như
đôi bạn tri âm, tri kỉ .

THẢO LUẬN NHÓM :

Có ý kiến cho rằng :
“ Hai câu thơ cuối của bài thơ “ Ngắm trăng”của Hồ Chí Minh là biểu
hiện hùng hồn của một cuộc vượt ngục tinh thần của người tù cách mạng.”
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì Sao?

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

THẢO LUẬN NHÓM :

Có ý kiến cho rằng :
“ Hai câu thơ cuối của bài thơ “ Ngắm trăng”của Hồ Chí Minh là biểu
hiện hùng hồn của một cuộc vượt ngục tinh thần của người tù cách mạng.”
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì Sao?

02:00
01
00 59
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58

VẦNG TRĂNG THƠ MỘNG

NHÀ TÙ ĐEN TỐI

SONG
SẮT
THẾ GIỚI CỦA SỰ TÀN BẠO

THẾ GIỚI CỦA TỰ DO VÀ
CÁI ĐẸP

Song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa trước
tâm hồn tự do của người tù cách mạng
- Sức mạnh tinh thần kỳ diệu: phong thái ung dung, tự tại; bản

lĩnh kiên cường, bất khuất ; tinh thần lạc quan cách mạng.

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thư lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

? Mở đầu bài thơ là “ngục trung” , khép lại bài thơ là “thi gia” .
Lí giải về sự vận động tâm thế của nhân vật trữ tình trong bài thơ?

02:00
01
00 59
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Cuộc sống khổ cực, mất tự do.
- Tình yêu thiên nhiên say đắm, rung
động mãnh liệt trước cảnh trăng sáng
và khao khát được ngắm trăng.

b. Cuộc ngắm trăng:
- Người và trăng chủ động tìm đến với
nhau, gần gũi, gắn bó như đôi bạn tri âm,
tri kỉ .
- Phong thái ung dung, nghị lực phi
thường, bản lĩnh kiên cường, tinh thần lạc
quan cách mạng.

Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thư lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Tìm hiểu chi tiết:
a. Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Cuộc sống khổ cực, mất tự do.
- Tình yêu thiên nhiên say đắm, rung
động mãnh liệt trước cảnh trăng sáng
và khao khát được ngắm trăng.

b. Cuộc ngắm trăng:

-

(Vọng nguyệt) - Hồ Chí Minh

III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt giản dị , hàm súc
- Sử dụng thành công phép đối, phép nhân
hóa…
- Kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại

2. Nội dung:

- Người và trăng chủ động tìm đến với
-Tình yêu thiên nhiên đến say mê
nhau, gần gũi, gắn bó như đôi bạn tri âm,
- Phong thái ung dung của Bác Hồ ngay cả
tri kỉ .
trong cảnh ngục tù cực khổ tối tăm .
- Phong thái ung dung, nghị lực phi
thường, bản lĩnh kiên cường, tinh thần lạc
IV. Luyện tập:
quan cách mạng.

Bài 1:
Nhà văn Hoài Thanh nhận xét “Thơ Bác đầy trăng”. Em hãy
chứng minh nhận xét đó bằng cách tìm thêm những bài thơ khác của
Bác cũng có hình ảnh ánh trăng?

Bài 2:
Vận dụng
Viết đoạn văn từ (12 -15 câu ) cảm nhận về hình ảnh thơ mà
em ấn tượng nhất trong bài thơ.

- Học thuộc bài thơ cả hai bản phiên âm và dịch thơ
- Khắc sâu nội dung ghi nhớ của bài thơ
-Vẽ tranh, kể chuyện về Bác
- Soạn bài: “Tẩu lộ”