?. Nêu kết luận về hiện tượng
khúc xạ ánh sáng khi tia sáng
truyền từ không khí sang nước.

Đáp án:

-Hiện tượng tia sáng truyền từ môi

trường trong suốt này sang môi trường
S
trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt
phân cách giữa hai môi trường gọi là
hiện khúc xạ ánh sáng.
- Khi tia sáng truyền từ không khí
sang nước:
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng
tới
+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

N
i

K.Khí

i

r
N'

Nước

K

Kính thiên văn

KÍNH HIỂN VI

ỐNG NHÒM

MÁY ẢNH

I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)

Đèn phát ra
tia Laze

Thấu kính
hội tụ

Hộp chứa khói giúp nhìn
thấy tia laze

Chiếu một chùm sáng song song theo phương
vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ.
C1:Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì
mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?

C1: Chiếu chùm sáng tới song song theo
phương vuông góc với mặt một thấu
kính hội tụ thì chùm tia khúc xạ ra khỏi
thấu kính hội tụ tại một điểm.

Thấu kính
Tia tới

Tia ló

C2: Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.Tia
khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.

2.Hình dạng của thấu kính hội tụ:
(SGK)

Tiết diện mặt cắt ngang của một số thấu kính
C3: Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa
so với phần giữa của thấu kính hội tụ.



3/ Đặc điểm nhận biết TKHT:
+ Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng
hơn phần ở giữa.
+ Chiếu chùm sáng tới song song đến
TKHT ta thu được chùm tia ló hội tụ tại 1
điểm
+ Kí hiệu của thấu kính hội tụ:

II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự
của thấu kính hội tụ:
1.Trục chính (Δ)

C4: Quan sát lại thí nghiệm. Trong ba tia tới
thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng
không bị đổi hướng?

Thấu kính

Trục chính

1.Trục chính (Δ)



+ Trục chính của thấu kính là 1 đường thẳng
vuông góc với mặt thấu kính mà tia sáng tới trùng
với nó, cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng.
+ Trục chính được kí hiệu: (Δ)





O

Trục chính của TKHT đi qua điểm O
trong thấu kính. Điểm O gọi là quang
tâm của thấu kính.

Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm

Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục
truyền thẳng, không đổi hướng.

3. Tiêu điểm (F, F') (SGK/114)

F

O



Một chùm tia tới song song với trục
chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia
ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính.
Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính
hội tụ và nằm khác phía với chùm tia tới.

3. Tiêu điểm (F và F') (SGK/114)





.

F

O

.

F'

Mỗi thấu kính có hai
tiêu điểm F và F'
nằm trên trục chính
và cách đều quang
tâm.





O

F

F

O

F'

Tia tới song song với
trục chính của TK thì
tia ló qua tiêu điểm.

CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tiêu điểm

Trục chính

Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với
trục chính.

4. Tiêu cự (f)



Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu
điểm OF = OF' = f gọi là tiêu cự của thấu
kính.



O
F'

F
f

f

 Đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu
kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền
thẳng theo phương của tia tới.


O
F'

F

+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló
qua tiêu điểm. 
O
F

F'

+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với
trục chính.

O
F

F'

III. Vận dụng

C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ,
quang tâm O, trục chính Δ, hai tiêu điểm F
và F', các tia tới 1, 2, 3. Hãy vẽ tia ló của
các tia này.
Ss

(1)
(2)

F (3)

F'
O

F'
S'

Tia tới song song với trục chính của TKHT
cho tia ló :
A Đi qua điểm giữa quang tâm và tiêu điểm.



B

Đi qua tiêu điểm.

C

Truyền thẳng theo phương của tia tới.

D

Song song với trục chính.

Tiêu cự của TKHT làm bằng thủy tinh có đặc điểm:



A

Thay đổi được.

B

Các thấu kính có tiêu cự như nhau.

C

Không thay đổi được.

D

Thấu kính dày hơn có tiêu cự lớn hơn.

Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:



A

Là chùm song song.

B

Lệch về phía trục chính so với tia tới.

C

Lệch ra xa trục chính so với tia tới.

D

Phản xạ ngay tại thấu kính.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
•
•
•
•

Học bài.
Đọc phần Có thể em chưa biết
Làm bài tập trong sách bài tập.
Chuẩn bị bài sau: Ảnh của vật tạo bởi
TKHT