1. Nói về cảnh đẹp đất nước
Cùng xem những bức tranh, ảnh về cảnh đẹp đất nước.

Phong cảnh đền Hùng
Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông
rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xòe hoa. Trong đền, dòng
chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa, phong
cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 – theo Sơn
Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái đỡ lấy mây
trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có công giúp Hùng
Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn tháng
năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc
phả, trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các
vua Hùng giữ vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18
chi vua Hùng. Những cành hoa đại cổ thụ tỏa hương thơm, những gốc thông già hàng
năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ, chùa Thiên
Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị
Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.
(Theo Đoàn Minh Tuấn)

- Đền Hùng: Đền thờ các vua Hùng ở núi Nghĩa Lĩnh, thôn
Cổ Tích, xã Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
- Nam quốc sơn hà: ý trong bài chỉ Tổ quốc Việt Nam.
- Bức hoành phi: tấm gỗ sơn son thiếp vàng có khắc chữ
Hán hoặc chữ Nôm cỡ lớn, thường treo ngang ở gian
giữa nhà để thờ hoặc trang trí.
- Ngã Ba Hạc: nơi sông Lô chảy vào sông Hồng.
- Ngọc phả: sách ghi chép lai lịch, thân thế, sự nghiệp
của những người được người đời kính trọng, tôn thờ.
- Đất Tổ: chỉ khu vực đền Hùng hoặc chỉ chung tỉnh Phú
Thọ, nơi các vua Hùng bắt đầu sự nghiệp dựng nước.

- Chi: một nhánh trong dòng họ.

7

CỔNG ĐỀN HÙNG

ĐỀN THƯỢNG

ĐỀN TRUNG

ĐỀN HẠ

ĐỀN GIẾNG

Bức hoành phi

Ngã Ba Hạc

NGỌC PHẢ

- Đoạn 1: Từ đầu …. chính giữa.

Bài văn
- Đoạn 3: Còn lại.
có mấy đoạn?

- Đoạn 2: Lăng của các vua Hùng … xanh mát.

Mỗi em đọc một
đoạn, tiếp nối đến hết
bài.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
a. Bài văn viết về cảnh vật gì, ở nơi nào?
Bài văn viết về cảnh vật trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh có đền Hùng, nơi
thờ các vua Hùng.
b. Tìm từ ngữ điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh câu nói về các vua
Hùng.
Các vua Hùng là những người đầu tiên thành lập nước ..............
Vănđóng
Lang đô ở thành Phong Châu, nay thuộc tính Phú Thọ, cách ngày
nay khoảng ........ năm. 4000
Nước Văn Lang được hình thành vào khoảng năm 2879 TCN và kết thúc vào
năm 258 TCN bởi An Dương Vương Thục Phán. Từ đây hình thành quan niệm
dân gian coi nước Văn Lang đời Hùng Vương ra đời cách ngày nay khoảng hơn
4000 năm và thường được sách báo nói tới 4000 năm văn hiến.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
3. Những chi tiết, hình ảnh nào miêu tả cảnh đẹp của thiên nhiên nơi
đền Hùng?

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
4. Bài văn gợi cho em nhớ đến một số truyền thuyết về sự nghiệp
dựng nước và giữ nước của dân tộc, đó là những truyền thuyết nào?
Nối câu hỏi ở cột A với câu trả lời ở cột B cho phù hợp:

Núi Ba Vì

Cảnh núi non Ba Vì cao vòi vọi gợi nhớ truyền thuyết
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

Ngã Ba Hạc hay còn gọi là ngã ba sông Bạch Hạc,
nơi gặp gỡ của 3 con sông hùng vĩ và thơ mộng của
miền Bắc  là sông Hồng, sông Đà và sông Lô.
Từ hồi Lạc Long Quân lập nước, khi đó người
đứng trên núi Nghĩa Lĩnh nhìn ra xa xuôi về phía nam
thấy một vùng bãi bồi rộng lớn màu mỡ.
Ở đó cây cối tốt tươi, dưới sông cá tôm quần tụ, nhân
dân trong vùng hiền hòa chất phác, đời sống ấm no
bởi phù sa bồi lắng. Đất lành chim đậu, vùng này là
nơi những đàn chim hạc trắng tìm về kiếm ăn, rất
đông, tạo nên một quang cảnh hết sức sinh động,
tươi đẹp.
25

Trong một lần Lạc Long Quân đến thị sát
vùng hợp lưu của 3 con sông, nhìn thấy
cảnh trời nước linh thiêng như ngưng tụ
nơi này, thỉnh thoảng lại có những đàn chim
trắng lớn bay lên, vô cùng thanh bình yên
ấm. Người đã gọi vùng này là Bạch Hạc và
cái tên cổ xưa đó được lưu truyền cho tận
tới ngày nay, vẫn là nơi 3 con sông giao với
nhau, cũng là nơi ngưng tụ khí thiêng của
trời đất.

Núi Sóc Sơn

Núi Sóc Sơn

…Nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng gợi nhớ truyền thuyết
Thánh Gióng.

Mốc Đá Thề

Mốc đá thề - gợi nhớ truyền thuyết về An Dương Vương.

ĐỀN TRUNG

Gợi nhớ truyền thuyết Sự tích bánh chưng,
bánh dày…

ĐỀN HẠ
Gợi nhớ đến truyền thuyết Sự tích trăm trứng.

Mỗi ngọn núi, con suối, dòng sông, mái đền ở vùng đất Tổ đều gợi
nhớ về những ngày xa xưa, về cội nguồn, về truyền thống của dân
tộc.

Suy nghĩ, trả lời câu hỏi:
Câu ca dao sau ý nói gì:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ Ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba.
Câu ca dao nhắc nhở mỗi chúng ta dù đi đâu về
đâu cũng phải nhớ về cội nguồn, dân tộc.
Cụ thể trong hai câu ca dao trên muốn nhắc nhở
con cháu Việt Nam đến ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch
phải nhớ đến ngày giỗ của các vua Hùng, người đã có
công xây dựng nên đất nước Việt Nam này.

Theo truyền thuyết, vua Hùng Vương thứ 6 đã “hoá thân” bên gốc cây kim
giao trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh vào ngày 10 tháng 3 âm lịch (năm 1632 trước
Công Nguyên). Từ đấy, người Việt đã lấy ngày 10/3 làm ngày Giỗ Tổ.

Nhân dân khắp nơi về đền Hùng nhân dịp Giỗ Tổ
mồng 10 tháng 3.

Nội dung của bài muốn nói với em
điều gì?

NỘI DUNG

Ca ngợi vẻ đẹp tráng lệ của đền
Hùng và vùng đất Tổ, đồng thời bày
tỏ niềm thành kính thiêng liêng của
mỗi con người đối với tổ tiên.